اقدامات تامینی و تربیتی در حقوق کیفری به چه معناست؟

اقدامات تامینی و تربیتی در حقوق کیفری به چه معناست؟

اقدامات تامینی و تربیتی در حقوق کیفری به چه معناست؟

 

جامعه ای که از اتفاق جرم دچار آسیب شده، انتظار مجازات مجرم رو می کشه. مردم شخصی رو که از قوانین ظلم کرده مستحق کیفر میدونن و ملاک و ملاک این استحقاق همون عمل و رفتاریه که اون انجام دهنده شده. از قرنا پیش هم تنها کارکرد نظام کیفری همین بوده که گناهکار رو به سزای اعمال مجرمانه اش برسونه.

اما از آخرای قرن نوزدهم و اول قرن بیستم، علاوه بر عمل مجرمانه، «شخصیت گناهکار» هم مورد توجه دانشمندان حقوق کیفری و قضات قرار گرفت. واسه اولین بار شخصی که ارتکاب جرم به اون نسبت داده شده بود مورد توجه قرار گرفت و این سؤال در دنیای حقوق مطرح شد که صرف توجه به رفتاری که فرد انجام دهنده شده، بی در نظر گرفتن شرایطی که اون رو به طرف جرم جهت داده، کارایی لازم رو داره؟ صرف توجه به عمل مجرمانه و مجازات اون متناسب با این عمل، موجب می شه که اون به زشتی و قبح عمل خود پی ببره و با تکرار جرم دوباره جامعه رو در خطر نیندازد؟ با مطرح شدن این جور مسائل، راه حلای جدیدی وارد قوانین کیفری شدن تا علاوه بر توجه به شخصیت فرد، به شکل مناسب تری امنیت جامعه رو تأمین کنن. ازجمله ی این راه حلا ورود نهادی به نام «اقدامات تامینی و تربیتی» به میدون ی حقوق و قوانین بود. نهادی که سعی می کنه با توجه بیشتر به گناهکار، به اصلاح اون بده و تنها به دوری و مجازات اون اکتفا نکنه و علاوه بر حفظ جامعه، مجرم رو دوباره به جامعه برگردونه.

 

  • سوء گذشته کیفری چیه؟
  • ارسال و اجرای حکم جلب در دعاوی حقوقی و کیفری چیجوریه؟
  • مسئولیت کیفری افراد حقوقی در قانون

در تعریف اقدامات تامینی و تربیتی میشه گفت: بر اثر اتفاق جرم و متناسب با شخصیت مجرم و عللی که موجب ارتکاب جرم به وسیله اون شده، تصمیمات و کارایی به کار برده می شه تا اون بهبود پیدا کنه و علاوه بر پی بردن به قبح عمل خود، بتونه دوباره با جامعه موافق شه و به جامعه برگرده. به طور مثال وقتی نوجوانی انجام دهنده جرم سرقت می شه، اگه تنها به دنبال مجازات اون باشیم، اونو به زندان میندازیم تا با سزای عمل دزدی که در گذشته انجام دهنده شده روبه رو شه، بی اونکه بدونیم با مجازاتی که واسه اون تدارک دیده ایم به راه درست باز می شه یا نه. اما هنگامی که با راه و روش اقدامات تامینی و تربیتی پیش بریم، تنها به مجازات اکتفا نمی کنیم؛ بلکه سعی می کنیم با نظارت بر رفتار نوجوون گناهکار و قرار دادن اون در محیطی متفاوت از محیط آسیب زای زندان (به طور مثال کانون اصلاح و تربیت)، علاوه بر نشون دادن قبح و زشتی عملی که انجام دهنده شده، اونو به جامعه ای که از اون فاصله گرفته برگردونیم. با این تصمیمات، هدف پایانی اقدامات تامینی و تربیتی، یعنی حفظ جامعه از خطراتی که اونو تهدید می کنه هم تأمین می شه.

مطلب مرتبط :   اقرار چیه و شرایط اون در حقوق مدنی چیجوریه؟

اقدامات تامینی و تربیتی شامل حال چه کسائی می شه

کلا اقدامات تامینی و تربیتی طبق وجود «حالت خطرناک» در فرده. بدین معنی که ما با کشف این واقعیت که فردی واسه جامعه خطرناکه این اقدامات رو در مورد اون اعمال می کنیم. به طور مثال، قانونگذار می تونه فرد معتادی رو که به مواد مخدر یا روانگردان اعتیاد داره و رفتار اون تحت اثر مواد مخدره، شخصی دارای حالات خطرناک بدونه که باید در محیطی مناسب و به دور از جامعه، مثل کمپای ترک اعتیاد، به اصلاح اون پرداخت؛ چون آزاد کردن اون ممکنه موجب آماده شدن شرایط لازم واسه ارتکاب جرم شه و به جامعه و اعضای اون آسیب بزنه. مثال دیگر، شخصیه که چندین بار انجام دهنده جرائم مختلف شده و یعنی سابقه داره. مجرمین سابقه دار بیشتر به وسیله مردم به عنوان افرادی خطرناک دیده می شن که قانونگذار سعی می کنه واسه جلوگیری از آسیبایی که ممکنه این افراد به جامعه وارد کنن تدابیری به غیر از صرف مجازات بر اونا اعمال کنه.

همونجوریکه میدونیم مجازات شامل حال افرادی می شه که دارای ویژگیایی مثل عقل، بلوغ، اختیار و … هستن. پس مجازات شامل حال خردسالان و مجانین نمی شه، اما اِعمال اقدامات تامینی و تربیتی احتیاجی به دارا بودن این ویژگیا نداره و میشه بر کودکان و نوجوانان و مجانین هم این اقدامات رو اعمال کرد؛ چون چیزی که در اقدامات تامینی و تربیتی مهمه، حفاظت از جامعه س. پس حتی مجنون و دیوونه ای که از خود اختیاری نداره و از نظر مردم و جامعه در قبال رفتار خود مسئول نیس، هم باید به دلیل خطراتی که به وسیله اون ممکنه جامعه رو تهدید کنه تحت حفاظت بگیره.

نکته ای که در مورد اقدامات تامینی و تربیتی باید مورد توجه قرار داد اینه که این اقدامات حتما باید به وسیله قانون تصریح شده و شرایط اعمال اون به دقت در قوانین مورد اشاره قرار گرفته باشن. پس نمیشه به بهونه ی حفظ جامعه و کشف حالات خطرناک به حقوق و آزادیای قانونی شهروندان تجاوز کرد.

حال باید به سراغ نظام حقوقی ایران بریم تا ببینیم قوانین داخلی تا چه میزان به این نهاد نوین توجه کردن.

مطلب مرتبط :   افسردگی در زنان؛ علائم، دلایل و راه درمان اون

سابقه اقدامات تامینی و تربیتی در حقوق ایران

در سال ۱۳۳۹ لایحه قانونی اقدامات تامینی به تصویب رسید که میشه این قانون رو مبدأ ورود این نهاد نوین در نظام حقوقی ایران دونست. اما عمر این قانون با تصویب قانون مجازات اسلامی سال ۹۲ به پایان رسید و در ماده ۷۲۸ قانون سال ۱۳۳۹ نسخ روشن گردید. در قانون مجازات اسلامی ۹۲ در مواد ۸۸ تا ۹۵ راجبه کودکان و نوجوانانِ گناهکار و در ماده ۱۵۰ راجبه مجانین، در مورد اقدامات تامینی و تربیتی تصریح شده. مهم ترین اقدامی که در مورد کودکان و نوجوانان گناهکار به کار برده می شه نگهداری اونا در «کانون اصلاح و تربیت» است.

تعریف کانون اصلاح و تربیت در ماده ۵۲۵ قانون آیین قضاوت کیفری پذیرفته شده ۱۳۹۲ مورد اشاره قرار گرفته: «کانونای اصلاح و تربیت اماکنی هستن که واسه نگهداری و تربیت کودکان و نوجوانانِ موضوع این قانون به وسیله سازمان زندانا و اقدامات تامینی و تربیتی کشور در مراکز استانا و به تناسب نیاز و ضرورت با تشخیص رئیس قوه ی قضاییه در بقیه مناطق کشور ایجاد شدن و یا ایجاد می شن.»

در ماده ۱۵۰ این قانون هم در مورد اعمال اقدامات تامینی و تربیتی راجبه افراد مجنون، اینجور مقرر گردیده: «هروقت انجام دهنده جرم در بین ارتکاب، مجنون باشه یا در جرایم موجب تعزیر پس از اتفاق جرم گرفتار به جنون شه، اگه جنون و حالت خطرناک مجنون با جلب نظر متخصص، ثابت و آزاد بودن اون مزاحم نظم و امنیت عمومی باشه به دستور دادستان تا رفع حالت خطرناک در محل مناسب نگهداری می شه. شخص نگهداری شده یا آشنایان اون می تونن در دادگاه به این دستور اعتراض کنن که در این صورت، دادگاه با حضور معترض، موضوع رو با جلب نظر کارشناس در جلسه اداری رسیدگی می کنه و با تشخیص حالت خطرناک در مورد پایان اقدام تامینی و وگرنه در تأیید دستور دادستان، حکم صادر می کنه. این حکم قطعیه ولی شخص نگهداری شده یا آشنایان اون، هروقت علائم بهبود رو مشاهده کردن حق اعتراض به این حکم رو دارن. این مانع از اون نیس که هروقت بنا به تشخیص متخصص بیماریای روانی، انجام دهنده درمان شده باشه برحسب پیشنهاد مدیر محل نگهداری اون دادستان دستور پایان اقدام تامینی رو صادر کنه».



با توجه به این توضیحات، اقدامات تامینی و تربیتی در نظام حقوقی ما تنها در مورد کودکان و نوجوانان گناهکار و افراد مجنونی که انجام دهنده جرم شدن اعمال می شه.


16000تومان

92

دانلود مقاله تحقیق پایان نامه

No description. Please update your profile.

You must be logged in to post a comment