منابع و ماخذ پایان نامه استان تهران، البرز مرکزی، پهنه بندی

این دیواره عظیم کوهستانی که مهم ترین مانع در برابر نفوگ رطوبت دریای وزر به استان تهران می باشد به ورت رشته کوه هایی در بخش های مختلف البرز شکم گرفته است. در قسمت شرقی این دیواره رشته ارتفاعات فیروز کوه و سواد کوه تا دره رود فیروز کوه امتداد می یابد، در شق دره فیروز کوه که پس از دریافت شعباتی، حله رود نامیده می شود از رشته ارتفاعات شهمیزاد شروع می شود که سیستم چین ووردگی آن با ارتفاعات البرز مرکزی تفاوت دارد. می توان آن را به عنوان بخش غربی رشته کوه های البرز شرقی معرفی نمود. دیواره جنوبی البرز بخشی از ارتفاعات البرز مرکزی است که رودوانه های جاجرود و کرج آن ها را بریده و به سه قسمت جداگانه تقسیم می نماید. )اسکندر زاده، .)1985

56

تصویر شماره :8-8 نقشه توپوگرافی شهرستان شهریار

این سه قسمت عبارتند از:

الف( کوه های لواسان که بین درههای رود دماوند و جاجرود قرار دارد و در شمال به دره رود زر محدود می شود، دنباله این کوه ها در شرق جاده آبعلی با نام قره داغ و دماوند تا دره حبله رود امتداد یافته است.

ب( کوه های کهار که از غرب دره رودوانه کرج شروع شده و در جنوب طالقان رود و به موازات آن ادامه می یابد و سرانجام از شمال غربی استان وارج می شود.

ج( کوه های شمیرانات که بین سرچشمه های جاجرود و کرج قرار دارد و بلندترین نقطه آن ها قله توچال با ارتفاع 9399متر است.

57

شهرستان شهریار از نظر موقعیت جغرافیایی، در قسمت های جنوبی کوه های تارزو و تاوره با ارتفاع کمتر از 1522متر ، قرار گرفته است و شمال غرب این شهرستان نسبت به بخش های دیگر آن از ارتفاع بیشتری برووردار است.بدین معنی که ارتفاع اراضی از شمال غرب، غرب و شمال غربی به سوی شرق و جنوب شرق کاسته می شود به گونه ای که در منتهی الیه قسمت جنوب شرقی ارتفاع اراضی به 1222 متر نزدیک می گردد. در حدفا م قسمت های شمال غرب و شمال تا جنوب شرق کوه های متعددی از جمله کفترلو، آق داغ، تخت رستم و قوری داغ دیده می شود. این ارتفاعات ناشی از حرکات برونزایی این دوره های میانی بوده و جنس آن ها از نوع سنگ های آگرین می باشد.)اسکندر زاده،)1985

-6-2-6-8 وضعیت لرزه خیزی و گسل ها:

استان تهران از یک سو در دامنه جنوبی کوه البرز و بر روی نهشته های آبرفتی کواترنر قرار گرفته است و از سوی دیگر جنوب آن در حاشیه کویر مرکزی ایران واقع شده است که این امر باعث ایجاد اوتالف شدید ارتفاعی با میانگین 1922 متر شده است. چنین ویژگی موجب ایجاد گسم های متعددی نیز گردیده است، بطوری که انواع گسم ها با دارازی حداقم 1 تا 422 کیلومتر در این منطقه شناسایی شده است. با توجه به تاریخچه ی زمین لرزه های بزرگ گذشته در محدوده ی تهران و وجود گسم های مهم در گستره آن احتمال رویداد زمین لرزه ای ویرانگر به بزرگی بازتر از 7 درجه در مقیاش ریشتر بسیار جدی است. قابم گکر است با توجه به مطالعهی نقشه های پهنه بندی مقدماتی وطرنسبی لرزه، منطقهی مورد نظر در پهنه با وطر نسبی باز و متوسط قرار دارد.)بربریان و دیگران،.)1964 از گسمهای عمده دیگر در مجاورت این ناحیه، گسم جوان تهران می باشد که تا اراضی غربی کن گسترده و در فا له 25 کیلومتری وائین قرار دارند با توجه به وقوع زلزله بوئین زهرا در مجاورت گسم زمین لرزه اپیک با بزرگی 7/25 ریشتر همچنین احتمال فعالیت ناگهانی گسم جوان شمال تهران بصورت زمین لرزه و پراکندگی این منطقه از نظر زلزله ویزی از اهمیت وا ی برووردار است.

گسم های موجود در دشت شهریار عموما جهت شمال غربی- جنوب شرقی دارند عمدتا در جنوب شهرستان و به طرف رباط کریم بیشتر می شوند،گسم «قاسم آباد-سلطان آباد» که تقریبا در بستر رودوانه «شاد چای»قرار دارد.از حدود روستای ویره تا جنوب به سمت جاده رباط کریم – تهران امتداد

58

دارد،گسم دیگر گسم «دهشاد باز- اسد آباد»است که در جهت شمال غربی – جنوب شرقی در کنار

رودوانه «بابا سلمان» دیده می شود.)مهرابی،.)1932

تصویر شماره:4-9 پهنه بندی وضعیت ژئومورفولوژیکی شهرستان شهریار

-8-6-8 ویژگی های اقلیمی:

آب و هوای این منطقه تابستان گرم و وشک و زمستان هاینسبتاً سرد است. عالوه بر عوامم مؤثر بر اقلیم ایران اثر دو عامم در آب وهوای این شهرستانکامالً مشخص است. یکی مجاورت با کویر قم در شرق، دیگری وجود ارتفاعات البرز در شمال آن، در نتیجه آب و هوا تحت تأثیر این دو مرکز فشار قرار می گیرد. در روز هوای داوم دشت گرم و هوای ارتفاعات البرز نسبت به آن سردتر استنتیجتاً در روز جریانی از شمال به سمت جنوب و در شب عکس آن اتفاق می افتد. بطور کلی این شهرستان دارای آب

59

وهوای بیابانی و نیمه بیابانی است. قابم گکر است براساش تقسیم بندی اقلیمی زمستانه منطقه مورد مطالعه جزء اقلیم سرد و در دسته بندی اقلیمی تابستانه جزء اقلیمی گرم و وشک محسوب می شود.

-6-8-6-8 درجه حرارت:

بررسی دادههای ایستگاه سینوپتیک شهریار طی سال های 19 85-1982 نشان می دهد، شرایط دمایی شهریار به ویژگی های
حرارتی مناطق نیمه وشک شباهت دارد میانگین حداکثر دما در ایستگاه 2297 درجه سانتیگراد و میانگین حداقم دا 1192 درجه سانتیگراد می باشد.حداکثر مطلق دمای شهرستان با 4192 درجه سانتیگراد در تیرماه و حداقم مطلق دمای آن با -596 درجه سانتیگراد در بهمن ماه می باشد که یک تفاوت بیش از بازی 46 درجه ای را نشان می دهد .این اوتالف دمای زیاد از ویژگی های مناطق نیمه بیابانی است که در منطقه شهریار حاکم است میانگین دمای سازنه شهریار 1696 درجه سانتیگراد می باشد که دمای متوسط و متعادلی محسوب می شود.ززم به گکر است هرچه از شمال و غرب به سمت جنوب و شرق شهرستان حرکت کنیم دمای متوسط افزایش می یابد و میزان بارندگی کاهش پیدا می کند که این نشانگر تاثیر عوامم اقلیمی بر منطقه از جمله ارتفاع و مناطق بیابانی جنوب است . دراین منطقه اوتالف دمای شب و روز به دلیم حاکمیت شرایط اقلیمی نیمه بیابانی زیاد می باشد.

بر اساش گزارشهای ایستگاه سینوپتیک شهریار در سال 1988، تعداد ماههای یخبندان سال در منطقه محدود است و عمدتا در دوره سرد سال متمرکز است، بنا بر آمار در سال 1988 مجموع روزهای یخبندان حدود 86 روز گزارش شده است بهمن ماه با 8 روز و آگر ماه با12 روز یخبندان بیشترین روزهای یخبندان را داشته است، در ماههای دی،اسفند، فروردین، تنها یک روز یخبندان رخ داده و در 7 ماه از سال هیچ یخبندانی گزارش نشده است. بطور کلی در منطقه شهریار شاهد زمستانهای سخت و طوزنی هستیم ولی تابستانهای آن شدیدتر می باشد.بیشترین ساعات آفتابی مربوط به به مرداد ماه با 959 ساعت و کمترین به اسفند با فر ساعت در سال 19 88بوده است.

61

جدول شماره : 6- 8 ویژگی های دمایی شهرستان شهریار در ایستگاه سینوپتیک شهریار)-6880

)6885

دمای هوا)درجه سانتیگراد(

ماه
میانگین
میانگین حداقم
حداکثر مطلق
حداقم مطلق
میانگین

حداکثر

فروردین
17
699
2198
-196
1197

اردیبهشت
24
1298
9294
596
1894

ورداد
9199
1795
9498
1294
2494

تیر
9695
2193
4192
17
2392

مرداد
9694
2291
9896
1798
2892

شهریور
9293
1799
9698
1798
2892

مهر
26
1998
2397
694
1393

آبان
1893
894
1494
-294
597

آگر
396
198
1494
-294
597

دی
1994
492
1896
2
898

بهمن
11
294
2296
-596
697

اسفند
1891
796
9292
-2
1298

سالیانه
2797
1192
41922
-596
1696

مآخذ:سالنامه آماری استان تهران،6881

61

تصویر شماره :5-8 نقشه همدمای استان تهران

-2-8-6-8 بارندگی

حاکمیت شرایط نیمه بیابانی در منطقه موجب کاهس بارندگی های و محدود شدن آن به دوره سرد سال گردیده است،رطوبت نسبی هوا نیز به تبعیت از رژیم بارندگی در دوره گرم کاهش می یابد، طبق آمار ساعات آفتابی در منطقه به طور کلی بازست که این موضوع باعث افزایش سطح تبخیر و تعرق در منطقه می گردد.

عکس شماره ) 6 -9( وضعیت توزیع بارندگی ها را در طول سال نشان می دهد، منحنی این نمودار گویای آنست ک رژیم بارندگی شهرستان از توزیع متناسبی برووردار نیست، زیرا بخش عمده ای از بارندگی های شهرستان در نیمه دوم سال رخ می دهد،ماه¬های تیر و مرداد وشک ترین ماه¬های سال و فروردین و بهمن مرطوب ترین ماه های سال می باشد.

62

تصویر شماره :1-8 نقشه همباران استان تهران

نمودار شماره :1-9 توزیع میزان بارندگی در ماههای سال در شهرستان شهریار )بر حسب میلیمتر(

Author: mitra8--javid

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *