پایان نامه افزایش بهره وری و پایگاه اطلاعات

دانلود پایان نامه

کیفیت (Qualitative) : درست انجام ندادن یک کار از نظر کیفیت(رضازاده، 1383).
2-3-1- پیشینه پیدایش قابلیت اطمینان انسان
شروع قابلیت اطمینان بشر به نیمهی سال 1950 باز می گردد. وقتی عوامل انسانی به دقت بررسی شد، درسال 1958 نیاز به قابلیت اعتماد بشر مشخص شد. درسال 1962 پایگاه اطلاعاتی شامل زمان وتخمین قابلیت اطمینان عملکرد انسان برای خصوصیات طرح مهندسی انسان ایجاد و درسال 1986 اولین کتاب در مورد قابلیت اطمینان بشر منتشر شد.(کرباسیان، 1388). خطای انسانی و مکمل آن یعنی قابلیت اطمینان انسان از سالهای 1970 مورد بررسی قرار گرفته است(کارووسکی و ماراس، 2003). باری کروان در سالهای 1996 و 1997 مقالهای سه قسمتی ارائه کرد تحت عنوان بررسی اعتبار سه تکنیک کمیسازی قابلیت اطمینان انسان (HEART , THERP , JHEDI) که در بخش اول به توصیف تکنیکها، در بخش دوم به نتایج آزمونهای اعتبارسنجی و در بخش سوم به جنبههای کاربردی تکنیکها پرداخته است(کروان،1996و1997).
2-3-2- روابط کلی در محاسبه قابلیت اطمینان انسان
در هر بخش تولیدی – صنعتی اساس کار را ماشین آلات و تجهیزات تشکیل می دهند، بنابراین به منظور کارایی تولید، ارئه محصول با کیفیت و افزایش بهره وری بایستی همواره توجه خاصی به سطح عملکرد ماشین آلات و هزینه های تعمیراتی وتوقف ماشین آلات داشت و دستیابی به این اهداف بدون حضور نیروی انسانی کارا و آموزش دیده ممکن نخواهد بود.
نقش انسان باید در سیستم به طور واضح مدل شود که این منجر شده است به توسعه گسترده روشهایی که در راس آنها آنالیزهای قابلیت اطمینان (HRA) ، به منظور تاثیر خطاهای انسانی در آنالیز قابلیت اطمینان می باشد. البته تعاریف مختلفی از قابلیت اطمینان انسان یا خرابی انسان وجود دارد نرخ خرابی انسان را می توان با فاکتورهای مختلفی همچون میزان خرابی یا مدت زمان تاخیر واکنش نسبت به وظیفه وسایر موارد تعریف کرد. نرخ خرابی انسان با توجه به تعریف آن متاثر عوامل مختلفی همچون خستگی، خطای دید و یا عوامل فردی و غیره می باشد.
به طور کلی داریم:
) 10.2)
(11.2)
میانگین زمان باقی مانده تا بروز خطای انسانی :قابلیت اطمینان انسان در زمان t با نرخ خطای انسانی
(12.2)
نکته: باید برای هر انسانی که مسئول یک عملیات روی یک ماشین است نرخ خطا محاسبه کنیم (علی نمکین، 1388).
2-3-3- خطاهای انسانی و علل وقوع
در طول سالها، توسعه های جدید قابل ملاحظه ای در فضای فاکتورهای انسانی قابلیت اطمینان وخطاها رخ داده است. عوامل انسانی قابلیت اطمینان وخطاها به موضوعات قابل تشخیصی در بخش های مختلف جهان تبدیل شده اند. اسناد استاندارد زیادی برروی فاکتورهای انسانی وجود دارد که بطور مستقیم وغیر مستقیم موضوعات مرتبط با قابلیت اطمینان انسان وخطاها را در بر می گیرد. این اسناد استاندارد، اغلب در طراحی مشخصات سیستم های مهندسی پیچیده ذکر شده است(دیهیلون،2007).
بطور خاص تر باید سیستم های جدیدی طراحی گردد که نیازهای موجود در این بخش را بطور رضایت بخشی ارضا نماید. بنابراین متداول است که متخصصان فاکتورهای انسانی(کسانی که به خوبی قابلیت اطمینان و خطاها را شناسایی می کنند) در کنار مهندسان طراحی در طی طراحی و توسعه سیستم های مهندسی برای محیطهایی چون تولید برق هسته ای و هوانوردی فعالیت کنند. این متخصصان از فاکتورهای انسانی مختلف، قابلیت اطمینان و مفهوم خطاهای مرتبط برای ایجاد سیستم های موثر باتوجه به نقش انسان استفاده می کنند(وودسون،1981).
بررسی دلایل انسانی خطا بسیار پیچیده و نیازمند علم کافی در زمینه های مدیریت، فلسفه و اخلاق علاوه بر علوم مهندسی است. در سال 2009 ، دیکر و می مطالعه اى که انجام داده اند، آموزش را به عنوان کلید پیشگیری از بسیاری از خطاها معرفی کرده اند و پیام اصلی آن این است که خطای انسان دلیل عمده حوادث و شکست هاست و آموزش راهی مناسب برای پیشگیری از خطاهای غیر عمد انسانی است. هدف هر سازمان رسیدن به نقطه تعادلى بین هزینه سرمایه گذارى، براى دستیابى به سطح ایمنى قابل قبول و پتانسیل کاهش خطاست. هزینه ها اغلب از دیدگاه هزینه هاى داخلى سازمان بررسى می شود، در حالى که هزینه هاى خارجى؛ شامل هزینه سلامت انسان، بهداشت و حفظ محیط زیست سازمان را تهدید می کند(کاریوکی و لاو،2006).
تجربیات گذشته نشان می دهد دلایل زیادی برای وقوع خطای انسانی وجود دارد برخی از مهمترین آنها عبارتنداز: آموزش ضعیف، طراحی ضعیف تجهیزات، انگیزه ضعیف ، کار پیچیده، نحوه ی کار (دستورالعمل) ضعیف تجهیزات و روشهای نگهداری آنها، نورپردازی نامناسب محیط کار، مدیریت ضعیف، خطای ابزارها، فضای کار شلوغ ، طرح کار ضعیف، عدم ارتباط کلامی و سروصدا و دمای بالای محل کار است(میستر، 1962).
عواقب ناشی از خطاهای انسانی می تواند از جزیی تا بسیار شدید تغییر کند. برای مثال ،اهمیت کم تا زیاد که موجب کاهش عمر سیستم می شود.علاوه برآنها ممکن است از یک وضعیت به وضعیتی دیگر، کار به کاری دیگر و یا قطعه از تجهیزی به تجهیز دیگر متفاوت باشد. در عمل با توجه به تجهیزات، می توان آثار خطای انسانی را در سه گروه تقسیم بندی کرد: 1. فعالیت تجهیز کاملا متوقف شود، 2. تجهیز با تاخیر اما بدون توقف کامل فعالیت کند، 3.تاخیر در تجهیز اهمیت نداشته باشد. راه های مختلفی وجود دارد که خطای انسانی رخ دهد، راه های متداول وقوع خطای انسانی در شکل 1.2 نشان داده شده است(هامر،1980)
شکل( 2-1) مهمترین دلایل وقوع خطای انسانی(میستر،1962)
خطاهای انسانی را شاید بتوان تحت گروه بندی زیر نیز، طبقه بندی کرد(میستر،1971):
خطاهای نت، خطاهای اپراتور ، خطاهای طراحی، خطاهای مونتاژ، خطاهای بازرسی و خطاهای جابجایی