پایان نامه با موضوع نظام آموزش عالی

دانلود پایان نامه

حکومت دینی برآمده از مردم، گفتمان تمدنی اسلامی ایرانی در قالب تمدن نوین برخاسته و آمیخته از این دو تمدن احیا شد. و ایران انقلاب اسلامی، درعمل به احیاگر فرهنگ و تمدن اسلامی و ایرانی تبدیل گردید. یکی از مهمترین و اصلی‌ترین ارکان انقلاب اسلامی نظام فکری، معرفتی و تولید دانش است که محفل آن دانشگاه و جامعه دانشگاهی است. دانشگاه و آموزش عالی هر جامعه‌ای نمی‌تواند جدا از فرهنگ و سابقه تاریخی و مکتب و سنت علمی آن باشد و به رشد مهم برسد. دانشگاه باید جهان‌بینی و قالب فکری جامعه را درک کرده و در برقراری ارتباط و سازگاری با آن بکوشد. بنابراین دانشگاه‌های ما نمی‌توانند بر اساس الگوهای تقلیدی غربی به اهداف عالیه نظام اسلامی برشند، بنابراین طراحی یک الگوی دانشگاهی جدید متناسب با مبانی فکری، اعتقادی و فرهنگی آن ضروری می‌باشد.

هدف این تحقیق، طراحی و تدوین الگوی دانشگاه اسلامی وایرانی می‌باشد. روش تحقیق، ار نوع روش‌های کیفی است که با استفاده از بیانات و فرامین حضرت امام (ره) و مقام معظم رهبری و اسناد فرادستی جمهوری اسلامی ایران (قانون اساسی، سند چشم‌انداز 20 ساله نظام، نقشه جامع علمی کشور، برنامه پنجم توسعه کشور و مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی) داده‌ها جمع‌آوری شده و برای تجزیه و تحلیل آن از روش نظری زمینه‌ای استفاده شد.
براساس یافته‌های تحقیق الگوهای دانشگاه اسلامی و ایرانی گردید که در آن رسالت، ویژگی‌های استاد و دانشجو، ویژگیهای برنامه و محتوای درسی و نحوه مدیریت و رهبری دانشگاه اسلامی و ایرانی مشخص شده است. و تفاوت این الگو را با سایر الگوهای دانشگاهی به خوبی نشان می‌دهد.

کلید واژه!
دانشگاه- اسلامی ایرانی- تربیت اسلامی- بر اساس فرهنگ و تمدن اسلامی و ایرانی- الگوسازی

فصل اول
کلیات تحقیق

مقدمه :
نظام آموزشی نقطه اهرمی و گلوگاه کلیدی برای ایجاد هر گونه تحول در کشور به شمار می رود . هر روز انتظار می رود با همگرایی اصولی و حمایت جدی کار گزاران نظام اسلامی نقش راهبردی و تحولی نظام آموزشی با محوریت قرآن و سیره نبوی متناسب با بافت و زمینه فرهنگی بیش از گذشته در بهبود و اعتلای جامعه اسلامی نمود عملی یابد . استنباط این است که در طی سالیان دراز نظام آموزشی جامعه ما بر اثر شکاف عمیقی که در حوزه نظریه و عمل اسلامی به وجود آمده مسحور استلزامات و آموزه های اجتماعی جامعه صنعتی غرب شده و قادر نیست گامی محکم و مطمئن فراسوی راه حل های کلیشه ای و از پیش تدبیر شده بر دارد ( عباس پور ، 1385 ، ص 606)
غربی ها در طول سالیان دراز از طریق تبلیغات زهر آگین و دانشمندان خود سعی داشتند که شرقی ها را به طور اعم و ما مسلمانان را بطور اخص موجوداتی « درجه دوم» معرفی کنند و دست به همان توجیهاتی بزنند که حکومت باستانی آتن از بردگان و غلامان نگون بخت آن زمان می زد . ارسطو در عهد باستان بردگان را موجوداتی ناقص و فاقد روح انسانی می دانست و بر آن بود که سرنوشت این افراد باید به دست کسانی سپرده شود که واجد چنین امتیازی هستند . و در عصر نوین فیلسوفانی چون ارنست رنان و فروید بر این اعتقاد پای فشردند که غربی ها از نژاد کهن‌ترند و یا آنکه دماغ غربی ها ، دماغ علمی ، اداری انقلابی تمدن ساز است و دماغ شرقی در نهایت دماغی احساسی ، عرفانی و انزوا طلب است . مونتسکیو غربی ها را تا فته ای جدا بافته ویا «ز آب و خاک دگرو شهر و دیار دگر » معرفی می نمود . جالب است بدانیم که این طرزتفکر و یا برداشت هرگز بین ما مسلما نان و ایر انیان وجود نداشته و اگر در مواردی طر فدارانی پیدا می کرده دانشمندان و فیلسوفان مسلمان که تحت نفوذ تعلیمات قرآن بودند سخت بدان حمله ی کردند وآن را مورد انتقاد قراردی دادند . غربی ها نه تنها ما تحقیرمی کردند بلکه سوابق تاریخی و میراث های فرهنگی ما را نیز حقیر و ناچیز می شمرند و با رد و انکار آنها ویا غالبا زیر رگباری از انتقاد‌ها ، تهمت ها سعی داشتند که این دژ محکم را فرو ریزند و عمدترین نیروی معنوی ، یعنی پیوند توده ها با سنت و میراث های فرهنگی اسلامی را که در برابر سلطه آنان قویا رخ می‌نمود از میان بردارند.(حسینی، 1369، ص10)

 

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوند.

برای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  77u.ir  مراجعه نمایید

رشته روانشناسی و علوم تربیتی همه موضوعات و گرایش ها :روانشناسی بالینی ، تربیتی ، صنعتی سازمانی ،آموزش‌ و پرورش‌، کودکاناستثنائی‌،روانسنجی، تکنولوژی آموزشی ، مدیریت آموزشی ، برنامه ریزی درسی ، زیست روانشناسی ، روانشناسی رشد

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

جالب این است که ما بر تلقید و یا نسخه برداری از نظام اداری، سیاسی، قضایی، انتظامی و اجتماعی غربی ها سخت اصرار های می روزیم ، در حالیکه خود در این موارد تجاربی گرانبها داشتیم ، و حتی مدارس ، دانشگاها ، موسسات آموزش عالی درگیرنهاد های تربیتی خود را بر مبنای دیدگاه و جهان بینی آنها استوار کرده ایم در حالی که چه گنجینه هایی در گذشته حکمت و عرفان مشرق زمین به ویژه ایران اسلامی نهفته است که هنوز مؤسسات آموزشی و پژوهشی از آنها در عمل بیگانه اند و این گنجینه ها صرفاً به کنج موضوهایی مانند «ادبیات» در معنای درسی آن رانده شده و حال ما شده است به مصداق نظر حافظ که : سالها دل طلب جام جم از ما می کرد و آنچه خود دانست ز بیگانه تمنا می کرد .
که بیانی است برای توصیف وضعیت عمومی مؤسسات آموزشی و دانشگاهی ما . ( یمنی ، 1387) بدون شک تصاویر آرمانی با کارکردها جهت دهی و شکل دهی رفتارها ، بر روند ساخت آینده جوامع تأثیر دارن (pourezzat , etal , 2008, p.887 ) دانشگاهها به مثابه ی یکی از مهمترین اجزای نهاد آموزش کشور ، از مهمترین عوامل شکل دهی جهان آینده تلقی می شوند .
در این شرایط بسیار حساس ضروری است با نگاهی جامع به فرایند طراحی و پیاده سازی نظام آموزشی و دانشگاهی مؤلفه های آن فرصت و موهبت تمسک به مبانی و اصول بایسته و شایسته اسلام را در تدوین چشم انداز ، مأموریت راهبردها و برنامه های عملیاتی نظام آموزشی بر اساس محوریت قرآن و سنت قطعی چهارده معصوم (ع) ، عقل و علم دانسته باشیم . ( عباس پور ، 1385 ، ص 606)
تعلیم و تربیت و نظام دانشگاهی که مهم ترین رسالت نظام اسلامی است هم در بعد نظری باید به ارائه الگوها و مدهای فکری اقدام کند و هم قواعد عملی را برای نایل شدن به اهداف مورد نظر طراحی کند . (ملکی ، 1389 ، ص 20)
بنابراین بر اساس تعالیم اسلام و قرآن و با توجه به شرایط بومی و فرهنگی ایران اسلامی می بایست دانشگاههای کشور را در جهت پیشرفت اسلامی و ایرانی به حرکت در آوریم .
بیان مسأ له
اسکار اشپیل ، مربی اتریشی ، در اوایل نیمه دوم قرن بیستم می گفت : « فرمول تعلیم و تربیت هنوز پیدا نشده است . از نظر ما کارانکو ، که برخی از نویسندگان او را « نابغه خودآموز» تعلیم و تربیتی می‌خواند ، « علم تعلیم و تربیت جدلی ترین ، متغیرترین ، پیچیده ترین و متنوع ترین علوم است .»
« هر عمل تربیتی ممکن است به صورتهای مختلف سازمان یابد و هر صورت نتیجه متفاوت داشته باشد ، … عمل تربیتی زمانی معنی پیدا می کند که به صورت سیستم کل در نظر گرفته شود . بهترین برنامه در یک زمان معین ، در زمانی دیگر بدترین می شود … نمی توان سودمندی یا ناکارآمدی برنامه تربیتی را جدا از کل سیستم بررسی کرد. هیچ برنامه آموزشی نباید قطعی و نهایی پنداشته شود.» ( مورن ، 1383 ) .
نظر لوتان کوی چنین است : « … نگریستن به آموزش و پرورش به عنوان یک مسئله جزء لاینفک و اولیه تفکر است ، به این معنی که باید مفهوم آموزش و پرورش ، اشکال آن ، نقش آن و آثار آن … از زاویه منطقهای مختلف و نظامهای ارزشی متفاوت که نشان دهنده نسبی بودن خلاقیتهای بشری است ، مورد بررسی قرار گیرد. »( کوی ، 1378 ، ص 2 ) .
چرا آموزش و پرورش چنین وضع پیچیده ای پیدا می کند ؟
علت آن است که عمل آموزش و پرورش، یعنی کنشهایی که در میدان عمل رخ می دهند ، در حیطه شدن قرار دارد . در یک میدان تربیتی ، کنش گران ، مدام کنش های جدید انجام می دهند . به دلیل تعاملهای مستمر در عمل تربیتی ، امکان تبیین پدیده های آموزشی نیست : زایش پدیده‌های آموزشی آنی است ، هر چند در عوامل آشکار و ناآشکار گذشته و حال رشد می کنند، و تفسیر آنها نیز لازم و مستمر است . موقعیت تربیتی مدام پدیده های جدیدی را در بطن خود رشد می دهند که پیش بینی آنها به صورت دقیق و قطعی ممکن نیست . این همان ویژگی پدیده زایی نظامهای آموزشی است ، به این سبب ، تغییرات در موقعیت ها و یا نظام های آموزشی قابل «برنامه ریزی » نیست .
در عین حال ، میدان نظری آموزش و پرورش گسترده و متنوع است ، به طوری که با اوضاع کنونی شناخت بشری نظریه جهان شمول در آموزش و پرورش وجود ندارد . « ماهنوز فاقد یک نظریه عمومی آموزش و پرورش هستیم ؛ نظریه ای که برای تمام جوامع یا حداقل برای اغلب آنها در زمان و مکان متعتبر باشد . نظریه های موجود « جزئی و محلی » هستند.» پدیده های آموزشی ریشه در تاریخ جوامع دارند و تاریخ آنها نیز در ارتباط بین فرهنگهای مختلف شکل گرفته ا ست ؛ از این رو ، میدان نظری باید بتواند این تعاملها را به صورت دیالکتیک در نظر گیرد.
پدیده های آموزشی ( با تعارض ها ، تضادها و نیز جهشهایی که در آنها می توان یافت) به صورت طولی و عرضی تحت تأثیر عوامل مختلف قرار دارد : طولی به این معنی که عوامل تاریخی در وضع کنونی و گرایش های بعدی پدیده های آموزشی تأثیر می گذارند . می توان این نظر ژول میشله تاریخ نگار فرانسوی را که در مورد تبیین حال در نظام های اجتماعی مطرح کرده است ، درباره نظامهای آموزشی نیز به کار برد :« در زندگی هر ملت ، تاریخ تار را می سازد و جغرافیا پود را . تار یعنی توالی زمانی رویدادها و تکامل آنها ، و پود یعنی اوضاع طبیعی و انسانی خاص هر کشور و هر محیط . تلاقی آنها بافت رویدادها را می سازد.»
بنابراین ، برای شناخت بافت ( متن ) رویدادها لازم است به گذشته ، در ابعاد مختلف ان ، توجه کرد. « نظریه عمومی اموزش و پرروش باید آموزش و پرروش را در تمام اشکال ، ابعاد و آثارآن بررسی کند و آن را در یک زمان معین و در طول تاریخ در مجموعه ملی و بین المللی که به آن تعلق دارد قرار دهد . » هوبرت در تاریخ پداگوژی خود می نویسد : « بدون شناخت کلی از رویدادها و نظریه های گذشته ، نظریه جدید یا اصلاح مداوم مهمی به وجود نمی آید. »
همچنین باید گفت که ساختارها و کارکردهای نظام های آموزشی در زمان حال « بُعد عرضی رویدادها ) به صورت بنیادی از عوامل اقتصادی ، اجتماعی ، سیاسی و … جامعه تاثیر می پذیرند . یافته‌های بوردیو در فرانسه ، کریستوفو جانکز در امریکا و هوریو تروهیسا در ژاپن ، با وجود چارچوبهای نظری متناوب ، بیانگر تأثیر عوامل فوق در آموزش و پرورش است . ( مورن ، 1383 )
آموزش و پرروش میدان تعارضها ، ستیزها و تضادهای اجتماعی در عرصه های محلی ، منطقه ای ، ملی و بین المللی است . این نظر سادلر ، مقایسه گر انگلیسی اوایل قرن بیستم ، که مسائل خارج از مدرسه از مسائل درون آن مهم تر و در واقع اداره کننده و توضیح دهنده مسائل درونی آنند- اگر جزم گرایی موجود در آن را کنار بگذاریم – دور از واقعیت نیست ( کوی ، 1375 ، ص 8 )
ضرورت عصر جدید ایجاب می کند باز تعریف تازه ای از مفهوم دانشگاه در کشور صورت گیرد این دانشگاه در عین اینکه بر دو منبع میراث اسلامی و ایرانی تکیه دارد، باید بتواند راه را برای اعتلای تمدن اسلامی ایرانی در آینده فراهم کند . چنین حرکتی نیازمند توجه به ابعاد فرهنگی و تمدنی دانش است . در عصر جدید نقش تازه ای بر دوش دانشگاه ها قرار داده شده است . بر این اساس ، علاوه بر تولید فناوری به نقش و وظیفه دانشگاه حفظ مزیت های فرهنگی ، نوآوری در حوزه دستاوردهای انسانی و احیای تمدنی خواهد بود . این اندیشه نیازمند توجه دانشگاه به وظایف خود در تمامی عرصه های تمدنی است و این یعنی اینکه دانشگاه با وسعت نظر در حوزه سیاست گذاری ما بتواند هم ضرورت های تکنولوژیک تمدنی را پیگیری کند و هم الزامات فرهنگی و انسانی آن را از نظر دور ندارد. بی تردید نیل به قله های تعالی و توسعه برای هر ملتی در گرو برخورداری از تمدنی بزرگ و اصیل است . در ایران اسلامی نیز تنها با احیای تمدن کهن ، با شکوه ، خردمدار و دین محور ایرانی این امر محقق می شود . در همین راستا ، نظام آموزش عالی کشور نیز به ناگزیر باید در جستجوی ارائه الگویی از دانشگاه فعال و سرآمد باشد که بتواند در کنار حفظ باورها و اعتقادات دینی و توجه به دیرینه باستانی و اسلامی ، توسعه علمی ، پژوهشی و مهندسی دانش ، بینش ، باورها و فرهنگ جامعه را محقق سازد . رسالت اصلی این طرح نوین، تربیت همه جانبه نسلی دیندار و دانش پژوه است ، نسلی مادی و معنوی ، نسلی اخلاقی و علمی ، نسلی که بتواند تمدن نوین اسلامی و ایرانی را محقق سازد . ( خرمشاد و آدمی ، ص 1388 ، ص 161) .
نظام های آموزشی عالی در جهت نیل به اهداف مشخصی فعالیت می کنند و دارای رسالت و مأموریت ویژه هستند .( 1997 ) و صاحب نظران زیادی ( شریعتمداری 1381 ، صالحی ، 1383 ، نیاز آذری 1381، قورقچیان ، 1378 و غیره) رسالت آموزش عالی را در ارتباط با آرمانها و نظام ارزشی جامعه ، در امر تولید و غنابخشی به دانش و فرهنگ کشور ، در امر تربیت نیروی متخصص و حل مسائل اجتماعی و فرهنگی می دانند . حتی در وظایف وزارت علوم ، تحقیقات و فناوری تصویت شده در سال 1380 اعتدای موقعیت آموزشی ، علمی و فنی کشور و تعمیق و گسترش علوم ، معارف و ارزشهای انسانی و اسلامی و اعتلای جلوه های هنر وزیباشناسی و میراث علمی تمدن ایرانی و اسلامی دیده می شود (آقازاده ، 1387 ص 95) . اما با توجه به موارد بالا آموزش عالی و دانشگاههای ایران با تمامی سابقه تمدنی خود امروزه در جایگاهی نیست که بتواند رسالت ها و وظایفی را که بر عهده دارد، جامعه عمل بپوشاند . رویارویی با علم و فرهنگ جدید غرب که از قرن نوزدهم میلادی آغاز شد موجب طرد سنتها و فرهنگ اسلامی و استقرار نظام آموزشی به سبک غربی گردید . اگر چه دگرگونی در نظام آموزش عالی ایران اجتناب ناپذیر بود ولی تقلید کورکورانه جایز نبود ، بنابراین الگوپذیری از جهان غرب آن هم به صورت کاملاً قشری گری و تقلیدی گریبانگیر آموزش عالی ایران است . ( زارع، 1387 و ص 40).
هر نظام آموزشی بر اساس جغرافیای خاص خود و نیازها، پیشینه تاریخی نظام ها و ارزشهای موجود در جامعه مفهوم می یابد ، وارد کردن بی کم و کاست نظام آموزشی یک جامعه به جامعه دیگر که وضعیت تاریخی ، فرهنگی و ارزشی متفاوتی دارد . منجر به شکل گیری یک نظام غیر کار آمد می شود.
ما دانشگاه را به عنوان مظهر و نماد علم مدرن وارد کشور کرده ایم و در بستری آن را کشت کرده ایم که هیچ گاه به ثمر نخواهد نشست . به دلیل اینکه تناسبی با هویت و فرهنگ و تاریخ ما ندارد در واقع دانشگاههای ما عقبه ای در جامعه ندارند . دانشگاه محلی است که باید متناسب با فرهنگ جامعه باشد و اگر قرار باشد دانشگاه به نقادی فرهنگی جامعه بپرداز

دیدگاهتان را بنویسید