فایل دانشگاهی – تصویر سازی با صفات شاعرانه در اشعار نیما یوشیج و اخوان ثالث- …

فایل دانشگاهی – 
تصویر سازی با صفات شاعرانه در اشعار نیما یوشیج و اخوان ثالث-  …

ستیز معنایی کلمات همنشین از عوامل عمده سستی و ضد شاعرانه شدن تعبیرات می شود ؛
بکار بردن استعارات و تشبیهات تازه اما خنک و بی مزه نیز چنانکه دیدیم ناهموارند ؛ مانند بسیاری از تشبیهات سبک هندی :
محراب جهانیان بخاریست تسبیح خلایق از شراراست
در عینک یخ نهان شد امسال کشمیر که چشم روزگار است
بنابراین کلمات وگروههای شاعرانه از لحاظ زبانشناسی و ادبی یکسان و یکنواخت نیستند که ما همه آنها را یکجا جمع کنیم . و الفبایی نمائیم و از آنها فرهنگی تشکیل دهیم بلکه این عناصر ابعاد مختلف ومتنوعی دارند که هر یک از آنها ممکن است چند چهره شاعرانه داشته باشند .
حاصل آنکه کلمات و تعبیرات و گروههای شاعرانه به این صورتها ممکن است :
کلمه مشتق مانند : پرخاشگر
اسم مرکب مانند : مهمانسرا
صفت مرکب مانند پیلتن وهرزه گرد
بشکل صفت وموصوف مانند : سرو خرامان
بصورت گروه تکراری تاکیدی مانند : مسلمانان مسلمانی مسلمانی
بصورت گروههای وصفی و قیدی که خود اقسامی دارد مانند : سخت خوب ، بسیار بزرگ ، پای در رکاب کرده ، کمربسته رزم و کین ، مست مست ، بسی سرخ ، (خسرو فرشید ورد ،۸۷۲:۱۳۷۸)
فصل چهارم:
تصویرسازی باصفت شاعرانه دراشعارنیمایوشیج
۴-۱تصویر چیست ؟
تصویر(ایماژ) : در زبان انگلیسی نشان دادن شخص ، حیوان ، یا شی به شکل مجسمه ، طرح ، نقاشی یا عکس است و بطورکلی به هرصورتی که بوسیله ی بینایی قابل دریافت باشد اطلاق می گردد دراصطلاح در ساده ترین نگاه عکسی را که پس از شنیدن یک واژه در ذهن حاضر میشود تصویرشمرده اند . ودر پیچیده ترین ذهنیت ، هرامر خیال مرکب ، پیچیده و چند بعدی را که از ترکیب امور متعدد حتی از ترکیب حالات و اصوات متناقض حاصل آید تصویر نامیده اند . تصویر یکی از مهم ترین منابع برای استفاده شاعر بشمار می رود . به سبب آنکه این پدیده روشی بسیار موثر برای انتقال تجربه های زنده و روشن اوست . ازسوی دیگر این تصویر است که به شاعر کمک می کند که به بیان احساسات ، القای مفاهیم و باز آفرینی ذهنیات گونا گون خود بپردازد از آنجا که ساخت تصویر هنری ، به یاری تخیل در شعر شکل می گیرد تصویر را صور خیال یا صورت خیال می گویند .(مینا مصطفوی ، ۲۴:۱۳۸۹)
همانطور که گفته شد و از راههای ارزیابی و سنجش آثار ادبی در تعیین سبک آنها میباشد تعبیرات و ترکیبات ادبی و شاعرانه ایست که در آن آثار بکار رفته است .و بسیاری از استادان و پژوهشگران ما به این امر توجه نموده اند . یکی از اقسام تعبیرات شاعرانه گروه اسمی توصیفی از نظر ادبی آنست که از یک اسم یا گروه اسمی از یک طرف و یک صفت یا گروه صفتی از طرف دیگر بوجود آمده باشد. مانند : کتاب سبز ، آهوی خوشخرام ، این مجموعه نیز دو نوعند :غیر شاعرانه وشاعرانه وقتی که اسم صفت شاعرانه داشته باشند ، پس از این آن را تحت عنوان در صفات شاعرانه را بررسی می کنیم .
۴-۱-۱صفت و گروههای وصفی ادبی شاعرانه در اشعار نیما یوشیج
گفتیم که نقش زبانشناسی و منطقی صفت تخصیص (یعنی خاص کردن موصوف ) است اما تخصیص که معنی عامی دارد در عالم ادبیات بدست سخن آفرین والا مقام تاثیر و جذابیت و بویی به سخن بخشی ، توصیف ، تجسم ، حیرت آفرینی ، همبستگی شاعرانه ، ایجاز ، خیال انگیز ی ، تشبیه و بسیاری از ریزه کاریهای شاعرانه دیگر .و ممکن است یک صفت واحد هم باعث شخصیت بخشی و هم خیال انگیزمی شود .که در اینجا به بررسی اشعار نیما می پردازیم .
۴-۱-۲ صفت های نیما به لحاظ دستوری
این نوع صفت که ابتکار خود نیماست ظاهرا شکل قید دارد ولی در حقیقت صفت است . معمولا ساخت آن چنین است که کسره اضافه در آن نیست و در موارد بسیاری نیز ضمیر متصل یا منفصل و موصوف حایل می شود تا ارتباط لفظی این دو قطع گردد. هدف این کار ، برجستگی بخشیدن به صفت و افزودن بر قدرت اطلاع بخشی آن است ، بدین سان که با شکل مستقل دادن به صفت (که در شکل عادی آن معمولا کمتر توجهی را جلب می کند ) جنبه اطلاع بخشی آن و همچنین زمینه انفعالی مخاطب نسبت به آن زیاد میشود . در شعر خانه سریو یلی ، صفات نیمایی از نوع مذکور نخستین بار احتمالا در آنجا بکار رفته . پیداست این کار دست شاعر را باز می گذارد که همیشه مقید به آوردن کسره اضافه میان صفت وموصوف نباشد . در نمونه ها خواهید دید که این صفات تا چه حد می تواند توجه مخاطب را به خود برانگیزد . ضمن اینکه دست راحت رسانی در مورد وزن هم هست ، یعنی شاعر به اقتضای وزن مورد نظرش اختیار آن دارد که از هر شکل سنتی و نیمایی بهره بگیرد . اولین مورد این گونه صفت در منظومه مذکور این است :
بهار سبز و زیبا با نگارانش به تن رعنا (خانه سریویلی :۲۴۴) که شکل معمولی آن این است نگاران به تن رعنایش و بعد در این نمونه ها : داستانهای کهنه می خواند : ۲۴۷ همان ، در کاسه ام چوبین ۲۶۷( همان )سر صبر موی درازت چرب همان ، ۲۶۸سنگدلانی را سرکش : ۳۷۹، همان از زمانی کز ره دیوارها فرتوت ۴۲۵،همان (پادشاه فتح )او مزه لذت دستی را گرم …..۴۴۸(او به رویایش )
اضافه شدن صفت به اسم : نیما در مواردی صفت را به صورت شبیه به اسم و با کسره اضافه بکار می برد . این کار در متون قدیم نیز به ویژه شاهنامه سابقه دارد . نیمادر این موارد هم از ادب قدیم جواز واجازه گرفته است .
وبه روی تیره سبز کهن دیواری آویزان (۲۴۵:خانه سریویلی )
آن زمان که تیره شب .. همان :۲۵۰،
چیزی بغیر روشن روز سفید نیست (اندوهناک شب :۲۸۱)
این سهمگین دریده موج عبوس را (همان:۲۸۳ )
– نازک آرای تن ساقی گلی (مهتاب:۴۴۴ )
نازک آرای تن هر

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت  jemo.ir  مراجعه نمایید.

ساقی ای در ره نهیبی (برفراز دشت :۴۵۸)
مرد آرایی درون گرم او…(خواب زمستانی:۲۹۶)
یا ز ناپیدای دیوار شکسته خانه من (من لبخند :۲۹۷)
زیر دندانش زچرگین شی تیره نهفته : (لکه دار صبح:۳۰۰ )
پر تمنای نگاه وی این دم …. (مانلی :۳۷۴)
-سوی این سرکش دریا آورد (نیما مجموعه اشعار :ص ۳۵۲)
در دلاویز سرای سینه اش برپاست غوغا (همان :ص۳۲۱)و دهها مورد دیگر
-صفت بانه :وانگهی این نه برجا فکر و پنداری است (خانه سریویلی:۲۹۶ )
ای امید نه کسی را محرم (مادری وپسری:۳۳۱ )
و اندر آن نقشه آمال نه سیریش پذیر (مانلی:۳۵۷ )

مدیر سایت