تعهدات قراردادی و پرداخت حق بیمه

تعهدات قراردادی و پرداخت حق بیمه


Widget not in any sidebars

مطابق اصول کلی قراردادی، بطلان عقد موجب می‌شود که تعهدات طرفین منتفی تلقی شود و این امر ایجاب می‌کند که بیمه‌گر وجوه دریافتی بابت حق بیمه را به بیمه گذار مسترد دارد. ولی منطق بیمه و لزوم حراست از عنصر حسن نیت و لذا لزوم تنبیه بیمه گذار با سوء نیت موجب شده که در این باره علاوه بر حکم بطلان عقد، نه تنها بیمه گذار مستحق اعاده حق بیمه‌های پرداختی نباشد، بلکه مکلف باشد حق بیمه‌های عقب افتاده تا زمان کشف واقعیت را به بیمه‌گر بپردازد. بدین نحو بیمه گذار متخلف به مکافات عمل خود می‌رسد، بدون آنکه به بیمه‌گر و محاسبات مالی او بابت دریافت مطالبات حق بیمه خدشه ای وارد شود.
ضمانت اجرای اعلام خلاف واقع غیر عمدی: در این باره حقوق بیمه نسبت به قواعد عمومی قراردادها انعطاف نشان داده و با عدول از اصول کلی تعهدات قراردادی (که یا حکم به صحت عقد و احتمالاً حق فسخ می دهد یا به علت اشتباه متمایل به بطلان عقد می‌شود)، حکم موضوع را با توجه به نفع بیمه گذار (نفی حکم به بطلان بیمه به علت اشتباه) و با حفظ منافع عادلانه بیمه‌گر (تکلیف به جبران نسبی خسارات) متعادل نموده است.
در صورتی که مطلب اظهار نشده یا اظهار خلاف واقع بعد از وقوع حادثه معلوم شود ، خسارت به نسبت وجه بیمه پرداختی و وجهی که بایستی در صورت اظهار خطر به طور کامل و واقع پرداخته شده باشد تقلیل خواهد یافت.
چنانچه کشف شود که در اثر اشتباه یا کوتاهی بیمه گذار (بدون سوء نیت و عمد)، ریسک اعلام شده خلاف واقع بوده و کمتر از ریسک واقعی بوده است، عقد بیمه باطل نخواهد بود. در این صورت بسته به آنکه کشف واقعیت قبل از وقوع حادثه یا پس از آن باشد ضمانت اجرای متفاوتی در نظر گرفته شده است.
چنانچه بیمه‌گر قبل از وقوع حادثه متوجه ریسک واقعی و اعلام خلاف گردد، می تواند بین ادامه قرار داد بیمه به شرط افزایش حق بیمه و یا فسخ عقد بیمه راهی را برگزیند. همچنین بیمه‌گر می‌تواند بدون تغییر شرایط، قرارداد را با همان شرایط و حق بیمه تعیین شده ادامه دهد. در صورتی که بیمه‌گر راه اول را بر گزیند، حق بیمه جدید را بر اساس ریسک واقعی بیمه تعیین نموده و مراتب را به بیمه گر اعلام می‌نماید. چنانچه بیمه‌گذار شرایط و حق بیمه جدید را بپذیرد و متعاقباً مازاد حق بیمه را پرداخت نماید قرارداد با شرایط جدید ادامه می‌یابد. ولی چنانچه بیمه گذار به حق بیمه جدید رضایت ندهد، بر عهده بیمه گر است که یا عقد را فسخ کند یا با همان شرایط ادامه دهد. در موردی که بیمه گر از ابتدا راه فسخ بیمه را انتخاب کند یا در پی مخالفت بیمه گذار به پرداخت حق بیمه تکمیلی و شرایط جدید تصمیم به فسخ گیرد، فسخ عقد- که در اصطلاح حق بیمه تکمیلی ایقاع محسوب می‌شود- بر خلاف اصول کلی تعهدات، بلافاصله پس از اعلام اراده تحقق نمی‌یابد. در این مورد مراحل و مقدماتی می‌بایست صورت گیرد و تنها پس از طی این مقدمات آثار فسخ قرارداد بیمه تحقق می‌یابد.
گفتار سوم : واکنش به ریسک ( تکنیک های اداره ریسک )
امروزه تجربیات و درس های زیادی درباره روش های مقابله و مدیریت ریسک وجود دارد که به وسیله آن ها می توان ریسک ها و خسارات ناشی از آن را به حداقل رساند . در هر جامعه ای افراد برای مقابله با ریسک و خطرات راه کارهایی انتخاب می کنند که در مورد جوامع و افراد دارای تفاوتهایی است.
وقتی که ریسک ها شناسایی و ارزیابی شدند ، تمامی تکنیک های اداره ریسک در یک یا چند طبقه از چهار طبقه اصلی قرار می گیرند :
1 ـ انتقال
2 ـ اجتناب
3 ـ کاهش یا تسکین
4 ـ پذیرش ریسک
استفاده مطلوب از این استراتژی ها شاید امکان پذیر نباشد . بعضی از آنها ممکن است مستلزم رویه هایی باشد که برای فرد یا سازمانی که در زمینه مدیریت ریسک تصمیم گیری می کند ، قابل قبول نباشد .
بند اول : انتقال ریسک
استراتژی انتقال ، یعنی موجب شدن اینکه بخش دیگری ریسک را قبول کند ، معمولا بوسیله بستن قرارداد یا انجام اقدامات احتیاطی . بیمه کردن یک نوع استراتژی های انتقال ریسک با استفاده از بستن قرارداد است . در موارد دیگر این امر بواسطه قراردادهای کلامی انجام می گیرد که ریسک را به بخش های دیگر بدون پرداختی بابت حق بیمه ، انتقال می دهد .
استفاده از وضعیت های تعدیل کننده در سرمایه گذاری های مالی یک نمونه از چگونگی انجام اقدامات احتیاطی توسط شرکتها به منظور اداره ریسک از نظر مالی است .
بعضی از روش های اداره نمودن ریسک ، در تمامی طبقات جای می گیرند . پذیرش جمعی ریسک از لحاظ فنی یعنی تحمل ریسک توسط گروه ، ولی توزیع آن در کل گروه ، یعنی انتقال ریسک در میان افراد عضو گروه . این وضعیت متفاوت از بیمه سنتی است که در آن هیچ حق بیمه ای پیشاپیش میان اعضای گروه مبادله نمی شود ، ولی در عوض زیان حاصله به حساب تمام اعضای گروه گذاشته می شود .
واکنش به ریسک راهکارهای مختلفی چون پذیرش ، اجتناب از کاهش و انتقال ریسک دارد . از آنجا که سیستم طرح و ساخت سیستمی است که در آن حداکثر انتقال ریسک از کارفرما به پیمانکار صورت می گیرد ، پیمانکار نیز به دنبال روشی جهت انتقال ریسک به سازمان های دیگر می باشد. در بیمه سازمانهایی هستند که توانایی قبول برخی از ریسک ها با خصوصیات خاص را در ازای دریافت حق الزحمه دارند .
بند دوم : اجتناب از ریسک
استر
اتژی اجتناب یعنی انجام ندادن فعالیتی که باعث ریسک می شود . به عنوان مثال ممکن است که یک دارایی خریداری نگردد یا ورود به یک کسب و کار مورد چشم پوشی قرار گیرد ، تا از مشکلات و دردسرهای آنها اجتناب شود . مثال دیگر در این زمینه ، پرواز نکردن هواپیما است تا از ریسک سرقت آن اجتناب شود .
استراتژی اجتناب به نظر می رسد راه حلی برای تمام ریسک ها است ؛ ولی اجتناب از ریسک همچنین به معنی زیاندهی در مورد سودآوری های بالقوه ای است که امکان دارد به واسطه پذیرش آن ریسک حاصل شود . داخل نشدن به یک بازار به منظور اجتناب از ریسک همچنین احتمال سود آوری را ضایع می کند .
بند سوم : کاهش ریسک
استراتژسی کاهش ، یعنی به کارگیری شیوه هایی که باعث کاهش شدت زیان می شود . آدمیان برای پیشگیری از خطر از دیرباز متوسل به اقداماتی می شده اند که با توجه به تکنولوژی روز و کاربرد آن به مرور تکامل یافته است از جمله ساخت قفل برای جلوگیری از دزدی، تزریق واکسن برای پیشگیری از بیماری، نصب دستگاه اعلام خطر آتش سوزی ، محکم تر ساختن ساختمانها برای جلوگیری از خرابی آن در زلزله و امثال آن .

مدیر سایت