دانلود تحقیق در مورد عقب ماندگی ذهنی و مجلس شورای ملی

Business team meeting idea innovation teamwork cooperation

مقالات زیادی در روزنامه ی صور اسرافیل و از جمله چرند و پرند درزمینه های سیاسی ، فرهنگی ، علمی ، ادبی ، تربیتی ، ورزشی ، اقتصادی ، اخلاقی ، اجتماعی ، انتقادی ، وغیره نوشته شده است.
علامه دهخدا «در نوشته های خود از روزنامه ی ملا نصر الدین نیز الهام می گرفت ، مثلاً هر دو بعضی فکاهیات خود را به صورت نامه های خوانندگان به اداره ی روزنامه و پاسخ روزنامه به آنان تنظیم می کردند . هر دو روزنامه از گنجینه ی نفیس فرهنگ عامه گفتگوهای زنده و جالب ، تلگراف ها و امثال آن به حد زیاد استفاده می کردند و نوشته های هر دو از حیث طرز نگارش و بیان مطلب ، طریقه ی مقایسه و آوردن تمثیلها و تصویرها شباهت بسیار با هم دارند . نوشته های علامه علی اکبر دهخدا ، با این مختصات و مشخصات بی سابقه ، در ادبیات ایران مقام ارجمندی یافته و نویسنده ی آن را یکی از نخستین پیشوایان و پایه گذاران نثر نوین فارسی نموده است.»
Widget not in any sidebars

(آرین پور؛ 1372: 91-79)
عوامل متعددی موجب پدید آمدن احتیاجات جدید و بی سابقه در حیطه ی محتوا و مضمون نثر فارسی گشته است که یکی از مهمترین این عوامل نثر مقالات سیاسی است و یکی از فروعات این مقالات سیاسی طنز است که در بحث های طنز به توضیح آنها پرداخته ایم .
5-2-تاثیر مقالات دهخدا بر جامعه
«در خصوص تاثیر مندرجات روزنامه ی صور اسرافیل مهمترین روزنامه ی صدر مشروطیت در اذهان عموم ، خاصه طبقات فرو دست محروم باید یاد آور شد ، که مردم کوچه و بازار در خلال سطور و کلمات آن روزنامه خاصه در سلسله مقالات طنز آمیز آن ، آن کش مکش ها و راز و نیازها را که سالیان دراز در دلشان مانده و به سبب محیط نامساعد مجال گفتن نیافته بودند ، در خود دیدند و احساس رها شدن از قیود و گشوده شدن بندهای گران از پیکر خود می کردند. از جمله آثار این تاثیر عمیق درتوده ی مردم خاصه در آن دسته از فرودستان و کم مایگان که بعدها با گذشت زمان و حوادث مختلف و استعداد و تلاش به نان و آبی و مقامی رسیدند ، نوعی حق شناسی و احترام نسبت به نویسندگان با ایمان و اعتقاد آن دوره و نوشته ها و اندیشه ها و راهنمایی هایشان بود که گاه در دوران زندگی بعدی آنان تجلیاتی می یافت و پاس حرمتی را باعث می شد. به عنوان مثال می توان تقاضای سردار سپه را پس از کودتای 1229 هـ. ش از دهخدا در تحریر مجدد مقالات « چرند و پرند » به خاطر آورد . اما نویسنده ی آزاده ی مقالات که جز برای مردم و دل خود چیزی ننوشته بود ونمی نوشت و هم اینکه تغییر محیط سیاسی را نیز نمی توانست نا دیده بگیرد، با تجدید قسمتی از مقالات قدیم خود در « نقش سرخ قدیم » هم رفع تکلیف و رفع گزند از خود کرد وهم تاثیر کارهای سترگ خود را در نویسندگی حفظ کرد و از خشک شدن رهایی بخشید . »
( دهخدا؛ 1359: ص17- 9)
«مقالات علامه علی اکبر دهخدا ، پخته ، دلپذیر و بحث انگیز بود ، و از تبحر و ژرف نگری و تسلط نویسنده بر اسلوب و موازین روزنامه نگاری حکایت داشت. به دلیل وسعت استقبال و حسن تأثیر نوشته های او بود که محمد علی شاه با فرستادن پول درصدد تطمیع دهخدا برآمد ، و یک بار نیز گروهی به تکفیر وی کمر بستند وشکایت به مجلس شورا بردند ، و یک بار هم کسانی به قتل او بر خاستند . »
( دهخدا؛ 1364: 313)
مقالات علامه دهخدا درصور اسرافیل بی پروا بودند اصلاحات عمیق اجتماعی را علاوه بر اصلاحات سیاسی سر لوحه ی اهداف خود قرار داده بودند و اندیشه های چپ روز را منعکس می کردند . شاید نخستین بار در مقاله ی از علامه دهخدا بود که ضرورت اصلاحات ارضی و الغای نظام ارباب رعیتی مطرح گردید. مسئله ای که در آن روزگار نمی توانست شور و هیجان و در عین حال کینه ودشمنی علیه نویسنده ی آن برانگیزد.
طنز علامه دهخدا در مقالات طنز آمیز چرند و پرند « طنزی است با جرئت وجسارت و هدفمند . »
همانطور که خصوصیت طنز واقعی است. پوشیده ، نیشدار ، و با ظرافت که در جهت بیداری و هشیاری مردم و افشای دشمنان و انتقاد از نادرستی ها تلاش می کند . طنزهای منظوم چرند و پرند زبانی کاملاً عامیانه و هم فهم دارند. در حالیکه دیگر طنزهای منظوم علامه دهخدا دارای زبانی فاخر ، فخیم ، ادیبانه و گاهی ثقیل هستند . عده ای عقیده دارند چون در زمان مشروطه آزادی بیشتری بوده، علامه دهخدا راحت تر حرف زده اما در دوره ی اختناق و استبداد به زبانی پیچیده نوشته تا کمتر آسیب ببیند . طنز در دوره ی مشروطیت یکی از بهترین راه های اظهار عقیده بوده است .
( طهماسبی ؛ 1388: 29-25)
اساس کار علامه دهخدا در تحریر مقالات اجتماعی – سیاسی و انتقادی وطنز آمیز به اختصاردو چیز بوده است: « انتقاد اعمال سیئه و انتقاد خرافات مضر« که صریح و بدون تبعیض و بر حسب احکام شریعت مطهره و اوامر حقه ی وجدانی بدون هراس و بیم و بی ملاحظه ی احدی از خودی بیگانه » ، در عباراتی عفیف و طنزی ملایم و طرحی منطقی تحریر می شده است .
مقاله ی اجتماعی – سیاسی شماره ی چهارم روزنامه با عنوان « ظهور جدید » به برخی متعصبان و زیان بردگان از نهضت مشروطه گران می آید و سرمقاله ی شماره ی پنجم که اتحاد نهانی رجال مستبد و متجاوزان دیرینه با روحانی نماهای وقت و طرفداران وضع گذشته را آشکار و بر ملا ساخته بود ونیز سرمقاله ی شماره ی هفت و هشت که به صوفیان ظاهری و درویش مسلکان ریایی و رفتار غیر عارفانه ی آنان تاخت برده بود ، این همه به قول خود علامه دهخدا در مقاله ی « دفاع » مندرج در همان شماره ی هفت و هشت « و لوحه ی خدوه فغلوه » در پایتخت
ایران ، در مرکز آزادی و مقر دارالشورای ملی پیچیده و از هر دهان طعن و لعن به صور اسرافیل ، که به قول بعضی کتابی است در مصر چاپ می شود و به روایت برخی دیگر نسخه ای است که از هند می آید می بارید » . در حالیکه « … آن را دشمن حق و لوله در شهر انداختند و کوس طعن زدند و قلوب نمایندگان و سرخیلان و پیشوایان امت را به شعریات و مغالطات مشوش ساختند . بعضی ها هم حکم وجوب قتل دادند و برخی به انتقام کشیدن از خود قلم و مجازات آن ، یعنی توقیف رأی دادند ».
(دهخدا ؛ 1383: 144)
«جامعه ایران در آغاز قرن بیستم نسبت به مسائل زنان بسیار حساس بود و این حساسیت به طور مدام ادامه پیدا کرد . »
( یزدانی؛1374: 29-27)
در چنین فضای سیاسی و فرهنگی روزنامه صور اسرافیل می خواست درباره مسائل زنان بحث کند در حالی که در آن زمان انجمن ایالتی تبریز یکی از تندترین انجمن های کشور و یکی از پیشتازان مشروطیت ایران بود اما به خاطر یک مقاله ، روزنامه ای را توقیف و روزنامه نگار را از شهر بیرون می کند و یا در آن زمانی که قلب مشروطیت ایران در مجلس می تپید و مجلس شورای ملی تحمل نداشت که انجمن بانوان در پایتخت دایر شود و مخالفان مشروطیت حتی با سواد آموزی زنان مخالف بودند ، بنا براین در چنین شرایطی روزنامه صور اسرافیل چگونه می توانست مسائل زنان را مطرح کند ؟ اگر به صفحات 31 این روزنامه نظری بیفکنیم مشاهده می کنیم که دربخش جدی روزنامه کمتر مطلبی در بخش جدی وجود نداشته باشد . در حالی که مطالب مربوط به زنان به بخش چرند و پرند رانده شد و به نظر می رسد که هم جهانگیر خان و هم دهخدا این کار را کاملاً آگاهانه انجام دادند. یعنی کوشیدند با خودداری از طرح مساله در بخش جدی و گنجاندن آن در بخش طنز روزنامه ، خود و روزنامه شان را از سرنوشتی مشابه سرنوشت روزنامه عدالت رها سازند و این ضربه ای بود که آنها – جهانگیرخان و دهخدا مانع از وقوع آن شدند .اگر این فرض درست باشد می توان با مطالعه چرند و پرند دهخدا تصویری از زن ایرانی در آغاز سده بیستم به دست آورد و همین طور می توان تا حدی با اندیشه های اجتماعی و سیاسی دهخدا آشنا شد و سرانجام این که پیامی از این اندیشمند برجسته ایرانی بعد از گذشت قریب به صد سال به دست آورد . به طور کلی 32 شماره صور اسرافیل در تهران منتشر شد . بعداز برقراری استبداد صغیر دهخدا به اروپا رفت و در آنجا سه شماره دیگر را در یکی از شهرهای سوئیس منتشر کرد. از سی و دو شماره روزنامه صور اسرافیل که در تهران و در فضای اجتماعی و سیاسی خاصی منتشر شدند . هشت شماره آن به مطالبی درباره زنان می پردازد و شاید بتوان از این هشت شماره از دو شماره آن صرف نظر کرد و آن را به کناری نهاد.
( یزدانی؛ 1374: 29-27)
از دیگر نکات مطروحه در مقالات چرند و پرند« اشاره دهخدا به عقب ماندگی ذهنی زنان است که در شماره 1، 25 و نیز 26 به کرات به آن بر می خوریم . در تعدادی دیگر از شماره های روزنامه صور اسرافیل دهخدا همچنین به مسائل خانوادگی زنان ایرانی می پردازد و از آن جمله شماره 22 است. در شماره 27 و 28 دهخدا از زاویه و منظر دیگری به مساله ازدواج و روابط خانوادگی اشاره می- کند. می توان گفت در مقالات چرندو پرند ، دهخدا از دو زاویه به مسائل زنان ایرانی نگریسته است . چنان که او در ابتدا می خواهد جهالت ، نادانی و عقب ماندگی زنان را نشان دهد و سپس می خواهد ستمی را که آنها در جامعه و خانواده متحمل شده اند ، بازگو کند . بدین ترتیب یک سؤال مطرح می شود و آن این است که آیا دهخدا عقیده دارد که زن به دلیل جنسیت خود ، عقب مانده است ؟»
قطعاً دهخدا چنین عقیده ای ندارد . او در شماره 26 با حکایتی که می کند زن ایرانی را با زنان انگلیسی مقایسه می کند و به خوبی نشان می دهد و در زمانی که زن ایرانی سرگرم خرافات است و به کارها و امور خرافی می پردازد ، زنان انگلیسی برای حقوق سیاسی خود مبارزه می کنند و اجتماعات بزرگی را تشکیل می دهند و مقالات و کتاب های متعددی می نویسندو مبارزات آنان چنان گسترده می شود که مطبوعات انگلیسی بخش وسیعی از توجه خود را به زنان معطوف می کنند و نمایندگان پارلمان انگلیسی نیز به مسائل زنان و مبارزه آنها توجه نشان می دهند .
بنا براین در برابر زن جاهل ایرانی ، زن با سواد و مبارز انگلیسی قرار گرفته است . دهخدا با اشاره ای که به عقب ماندگی زن ایرانی در مقالات خود دارد ، به عقب ماندگی مرد ایرانی نیز می پردازد . او معتقد است اگر زن ایرانی عقب مانده است مرد ایرانی نیز عقب مانده است . اگر زن ایرانی جاهل و نادان است ، مرد ایرانی نیز جاهل و نادان است.
دهخدا در مقالات خود بیش از آن که به عقب ماندگی مردان ایرانی اشاره کند بارها بر عقب ماندگی و جهالت و نادانی زنان ایرانی تاکید می کند و این به دو دلیل عمده است . اول آن که در جامعه ایران مردان امکان بالقوه پیشرفت را داشتند در حالی که جامعه این حق را از زنان سلب کرده بود و دوم ، از آنجا که زنان در جامعه مرد سالار زندگی می کردند ، مرد ایرانی اگر هم عقب مانده بود با این حال قدرت اجتماعی را در دست داشت و می توانست بر نیمی از این جامعه ستم روا کند بنا براین مساله ستم دیدگی زن در مقالات چرندو پرند به دفعات تکرار می شود . در این مقالات زن مقهور نظام اجتماعی است و هیچگونه حق و حقوقی از خود ندارد. دهخدا با بیان ضعف موقعیت زن در خانواده به پیامدهای مصیبت بار حاصله از آن اشاره می کند . به طور کلی می توان گفت دهخدا در مطالب چرندو پرند به نقد جامعه سنتی می پردازد و به ابعاد این جامعه سنتی که در
خانواده و موقعیت زن در خانواده است اشاره می کند ، اما او در این باره راه حلی ارائه نمی دهد. زیرا کار طنز ، نقد است و تنها به تخریب جامعه اقدام می کند. . (دهخدا؛1386: 92-89)
بنا براین راه حلی باید در بخش های جدی روزنامه ارائه می شد. اگر چه گاه این مسائل حتی نمی توانست در بخش جدی مطرح شود . باید گفت دهخدا همواره براین اعتقاد بود تا زمانی که در جامعه ایرانی ، زنان در وضعیتی نا برابر به سر می برند و از حقوق شخصی اجتماعی برخوردار نیستند و مورد تبعیض قرار می گیرند ، هیچ گونه راه حلی برای رهایی اجتماعی آنها وجود ندارد و این جامعه همچنان عقب خواهد ماند و راهی نیزبرای پیشرفت آن مشاهده نمی شود.