اَراک خلالَ الامرو النهی بوهً عداک الردی ما أتت و النهی و الامر [do_widget id=kl-erq-2]
ویوم الغدیر إستوضَح الحق اَهله بضَحیاء لا فیها حجابَ و لاسَتَر
أقام رسول الله یَدعوهم بها لیقربهم عرف و یناهم نکر
یَمدُّ بضَبعَیه ویعلم اَنّه ولیٌّ ومولاکم فهل لکم خبر؟!
(امینی:1977م،2/329(
بعد از نگاه کردن به تمام غدیریه ابوتمام در می یابیم که شاعر در بیان جریان غدیر، زیاد وارد جزییات نمی شود و فقط با چند بیت قضیه را فیصله می دهد که همان سه بیت پایانی شعر نمونه است،البته می توان اینگونه نگاه کرد که شعر در بیان مساله غدیر سروده نشده بلکه در بیان فضایل و مناقب حضرت علی(ع) و نکوهش دشمنان وی می باشد و نکته مهم تر اینست که شاعر در همین بیت های کوتاه لب مطلب را بیان کرده و به گفته های تاریخی پیامبر(ص) اشاره می کند که «من کنتُ مولاه فهذا علی مولاه»
2-10- مضامین مشترک غدیریه ها
غدیریه ها گرچه در طول تاریخ دستخوش کینه ها و جهل ها و تحریف ها و سهل انگاری ها شده اند و قسمت اعظمی از آن ها حذف شده و از بین رفته است وجز اندکی از آن ها به دست ما نرسیده است ولی حقایق فراوانی را می توان از همین مقدار باقی مانده به دست آورد و آنچه که در غدیرخم اتفاق افتاده است را ثابت کرد در این جا فهرست وار به محتوا و مضمون هایی که در غدیریه ها در طول قرون تکرار شده است اشاره می کنیم:
2-10-1 فضایل و سجایای اخلاقی امام علی(ع)
غدیریه سرایان قبل از این که به سراغ غدیریه بروند به عنوان مقدمه از فضایل اخلاقی حضرت علی(ع) سروده اند البته این امر فقط در مقدمه نیامده بلکه بعد از ماجرای غدیر نیز برای اثبات ولایت وی فضایل او را بر شمرده اند.
محمد حمیری علی(ع) را بهترین و شریفترین خلق خدا می داند که در میدان نبرد قهرمانان عرب از برق شمشیرش می هراسیدند.
ألَیسَ علیٌّ أفضل خلق ربیّ وأشرف عند تحصیل الأنامِ؟!
علیٌّ هزَّم الاُبطال لمّا رأوا فی کفّه برق الحسام
(امینی: 1977م ،177)
و به تعبیر کمیت چونان شیری بوده قوی و شکست ناپذیر که در راه به دست آوردن مردم توانا و نیرومند بود:
ولیثاً فی المشاهد غیرُ نُکِس لتقویم البریّه مُستطیعا
(همان: 181)
ضیاءالدین هادی غدیریه سرای قرن نهم معتقد است که علی(ع) پرهیزکارترین و شجاع ترین و داناترین و شریفترین و عابدترین وفصیح ترین و کریم ترین و عادل ترین و خلاصه بهترین مردمان است:
و کان سابقهم فی کلِّ مکرمه و کان فی کلّ حرب ثابت القدم
و فی الشّجاعه و الفضل العظیم و فی التدبیر والورع المشهور والکرم
(همان:198)