رفتارهای شهروندی سازمانی و ایجاد انگیزه در کارکنان

Conceptual origami paper plane pulling business finance growth chart line flying upwards on blue sky background.

یافته های تحقیق با نتایج تحقیق طاهری زاده (1389)، و گمبادامسی و نوسو (2011) همخوان است و با تحقیقات جپسن و رادول (2010)، سیمیسون و کامینسکی (2007) و کومار و جوپنتا (2008) ناهمخوان که شاید دلیل عدم همخوانی جامعه مورد نظر باشد که می توان رابطه معکوس بین فرهنگ و رفتارهای ضد شهروندی را مقصر دانست که عدم وجود عدالت در محیط کاریشان در ذهنشان شکل می گیرد.
در مورد فرضیه چهارم یافته های تحقیق نشان می دهد که بین کارکنان زن و مرد شرکت های تعاونی در خصوص بروز رفتار مدنی تفاوت معناداری وجود دارد و بعد نوع دوستی زنان از مردان قویتر است. [do_widget id=kl-erq-2]
یافته های تحقیق با تحقیقات زین آبادی (1389) که بیان می دارد رفتار مدنی در مردان بیشتر و نیز با تحقیقات اگوز (2010)، فارل و فینکشتاین (2007)، گارج و راستگوگی (2006) و نیز ارگان وریان (1995) که بیان می دارد رفتار مدنی در زنان بیشتر است، همخوان و با تحقیقات یوزباشی در تحقیق خود بین دو دانشکده مدیریت و تربیت بدنی مقایسه انجام داده که با توجه به جامعه مورد تحقیق که شاغلین آن با دانشجویان سروکار دارند ولی دبیران با دانش آموزان سروکار دارند که در بهبوهه انفوان جوانی هستند وظایف دبیران بسیار خطیرتر است چون دانش آموزان در شرایط بسیار حساسی که از نظر جسمی و روانی هستند. در این مطالعه سعی بر آن بود تا تأثیر عدالت سازمانی بر رفتارهای مدنی سازمانی مورد بررسی قرار گیرد و همانطور که نتایج مطالعه نشان داد، بطور کلی عدالت سازمانی بر رفتار مدنی سازمانی مؤثر و با آن رابطه مستقیم و معناداری دارند.
در پایان می توان بیان داشت که تحقیقاتی از این دسته می توانند باعث افزایش آگاهی مدیران در مورد بروز رفتار مدنی سازمانی در کارکنان شرکت های تعاونی – تولیدی که قشر بسیار تأثیر گذاری بر رشد و پیشرفت اقتصادی و صنعتی هستند مفید خواهد بود. از طرفی مدیران به عنوان قشری که این وظیفه خطیر را بر عهده دارند فراهم آوردن شرایطی برای آنان که در این شرایط بتوانند با آسودگی و فراغ بال به اجرای وظایف خود پرداخته و از طرفی این امکان را برای مدیران فراهم می آورند که با ایجاد این شرایط باعث افزایش اثربخشی و کارایی، تعهد، موفقیت سازمان، رضایت و وفاداری مشتری می شود، و مدیران با فراهم آوردن شرایطی برای آنان که بتوانند با آرامش وظایف خود را انجام دهند باعث افزایش اثربخشی و کارایی آنان می گردد و به نوعی باعث رشد و توسعه رفتارهای مدنی می شود. به طور کلی مدیران با فراهم آوردن شرایطی برای کارکنان که بتوانند به نحو احسن رفتار مدنی را از خود بروز دهند بسیار حائز اهمیت است.
نتیجه گیری کلی
بررسی ضرورت های پژوهش در مورد رفتار مدنی کارکنان شرکت های تعاونی، نشان می دهد تمامی آنها با توجه به شرایط حاکم بر شرکت های امروز، کاملاً مطقی بیان شده اند. به نظر می رسد که داشتن یک راهبرد برای تعریف رفتارهای شهروندی و مصداق های آن در هر سازمان و سپس اجرای این راهبرد با هرَم های ذکر شده در این پژوهش، می تواند سازمان ها را در سوق دادن کارکنان به بروز رفتارهای شهروندی سازمان توأم با انجام وظایف عادی یاری کند. در این میان مدیر، مهمترین و اصلی ترین عامل است که موفقیت آنرا تضمین می کند، همانگونه که یافته های تحقیق نشان داد که بین عدالت سازمانی و رفتار مدنی سازمانی رابطه معناداری وجود داشت و عدالت سازمانی قابلیت پیش بینی رفتار مدنی سازمانی را دارا بوده و از طرفی بین ادراک از عدالت سازمانی بین کارکنان شرکت های
تعاونی-تولیدی زن و مرد همانگونه که یافته های تحقیق نشان دادند تفاوت معناداری از ادراک از عدالت بین کارکنان زن و مرد مشاهده نگردید و از طرفی میزان بروز رفتار مدنی سازمانی در بین کارکنان مرد و زن تفاوت معناداری مشاهده گردید.
همانگونه که مشخص است در صورت وجود عدالت در سازمان که در اینجا منظور شرکت های تعاونی-تولیدی است می توان انتظار دریافت رفتار مدنی را در میان کارکنان هستند داشت، و از طرفی هنگامی که برنامه کاری کارکنان و سطح حقوق و مزایای کارکنان منصفانه باشد کارکنان میل بیشتری نسبت به ماندن در سازمان دارند و هنگامی که پاداش های منصفانه ای را دریافت کنند میل به ترک خدمت و جابجایی آنان کمتر است، و از طرفی کیفیت روابط کارکنان را از طریق افزایش احساس تعلق، تمایل به جبران متقابل و اعتماد، به انجام رفتار مدنی ترغیب می نماید به طور کلی می توان بیان داشت که اجرای عدالت مستلزم اتخاذ رویه های عادلانه است، یعنی صرف نظر از اینکه اساس و محتوای قانون باید عادلانه باشد از این رو می توان گفت عدالت مستلزم صراحت قوانین است و می تواند بروز رفتار مدنی را که رفتارهای فرانقشی هستند یعنی رفتارهایی که کارکنان برای بروز آن انتظار دریافت پاداشی از سازمان ندارند و آن زمانی است که می توان انتظار داشت کارکنان در سازمان احساس مسئولیت کرده و پیشرفت و موفقیت سازمان را برای رشد و توسعه آن بخواهند و با بروز رفتار مدنی در جهت رشد و توسعه آن سازمان گام بردارند.
پیشنهادهای برخواسته از تحقیق
با توجه به نتایج بدست آم
ده از این پژوهش و به منظور کمک به ارتقای سطح رفتار مدنی سازمانی، پیشنهادات زیر ارائه می گردد.
1- نظر به همبستگی مثبت معنی دار عدالت سازمانی با رفتار مدنی سازمانی و پیش بینی معنی دار رفتار مدنی توسط عدالت سازمانی پیشنهاد می شود، مدیران بهتر است به مسئله عدالت و اجرای آن در سازمان بیش از گذشته اهمیت دهند و زمینه را برای افزایش رعایت عدالت سازمانی در هر سه بعد به خصوص بعد عدالت توزیعی فراهم آورند و شرایطی را در سازمان به وجود آوردند تا آموزش های لازم را برای سرپرستان مستقیم کارکنان، در زمینه برخورد بهتر با کارکنان فراهم آورند و سیستم ارزیابی عملکرد کارکنان و سیستم پرداخت ها و جبران خدمت آنان بر اساس استانداردهای لازم به منظور تقویت و بهبود رفتار مدنی سازمانی افزایش یابد.
2- با توجه به همبستگی مثبت و معنی دار عدالت سازمانی با رفتار مدنی سازمانی پیشنهاد می گردد سازمان ها باید بکوشند تا با واگذاری کارهای چالشی و تقویت مرکز کنترل درونی افراد (نسبت دادن شکست ها و موفقیت ها با خود) به همراه افزودن بر غنای شغلی آن ها با واگذاری مسئولیت های تصمیم گیری، ضمن افزایش روحیه مسئولیت پذیری، حس شهروندی را در آن ها تقویت نمایند، به گونه ای که احساس نمایند سازمان جزئی از هویت آنهاست.
3- با توجه به همبستگی مثبت و معنی دار بین عدالت سازمانی با رفتار مدنی سازمانی پیشنهاد می شود با برگزاری کلاس ها و کارگاه های آموزشی کافی و مناسب در زمینه اصول رفتار شهروندی سازمانی، استفاده از بروشورها، پوسترها و عکس ها در زمینه تقویت شاخص های رفتار شهروندی سازمانی و مؤلفه های آن، مشخص نمودن محدود رفتارهای درون نقش و رفتارهای فرانقش (رفتارهای شهروندی سازمانی) و ایجاد انگیزه در کارکنان برای پرداختن به رفتارهای فرانقش و استفاده از مؤلفه های رفتار شهروندی در ارزیابی عملکرد کارکنان، زمینه ارتقای رفتارهای شهروندی سازمانی را در میان کارکنان فراهم آورند.
4- با توجه به همبستگی مثبت و معنی دار بین عدالت سازمانی و رفتار مدنی سازمانی پیشنهاد می شود مدیران شرکت باید سعی کنند هر از گاهی جلسات غیررسمی بین کارکنان و مدیران و جلسات پرسش و پاسخ برگزار کنند و کارکنان را در جریان اطلاعات سازمان در مورد عملکرد و اهداف سازمان به منظور پیشگیری از وقوع هرگونه مشکلات کاری قرار دهند و به پیشنهاد کارکنان در مورد بهبود روش ها و وظایف سازمانی اهمیت دهند و در ضمن شرکت می تواند از نظام پیشنهادها استفاده کند و برای کارکنان که بهترین پیشنهاد را برای حل مشکلات سازمانی و یا بهبود روش های انجام کار می دهند، پاداشی در نظر بگیرد.
5- با توجه به اینکه میزان بروز رفتار مدنی در میان کارکنان زن و مرد متفاوت است انتظار می رود مدیران با اتخاذ تصمیماتی درباره کارکنان شرایطی را فراهم آورند که میزان بروز این رفتار در مردان نیز تقویت شود.
6- با توجه به اینکه ادارک از عدالت در کارکنان زن و مرد تفاوت معناداری ندارد مدیران شرایطی را فراهم آورند که با وجود این امتیاز مثبت در جهت رشد و توسعه سازمان خود که همان شرکت های تعاونی هست تلاش نمایند.
پیشنهادها به سایر محققان
با توجه به نتایج پژوهش حاضر و اهمیت رفتار مدنی سازمانی در ارتقای عملکرد سازمان ها، انجام بررسی های ذیل در تحقیقات آتی می تواند به درک بهتر این پدیده و اثرات آن بر عملکرد سازمان ها کمک شایانی نماید:
1- بررسی عواملی همچون همکاری، دوستی و صمیمیت بین اعضاء بر بروز رفتار مدنی
2- بررسی تأثیر عدالت سازمانی بر رفتار مدنی سازمانی بر کیفیت برخورد با آنها در روابط متقابل شخصی
3- فضایی فراهم شود که افراد در اداره امور مشارکت فعالانه داشته و عقاید و ایده های خود را با دیگران مطرح کنند و به عواملی نظیر میل به بحث چالشی برای بهبود مسائل سازمانی، ابداع و بیان آزادانه عقاید پاداش داده شود.
4- بررسی سبک های رهبری حمایتی و تفویضی با رفتار مدنی در کارکنان شرکت ها در قبول کردن داوطلبانه تکالیف اضافی، کار کردن تا دیر وقت برای اتمام پروژه های مهم