عوامل موثر بر بهره وری و مدیریت منابع انسانی

عوامل موثر بر بهره وری و مدیریت منابع انسانی


Widget not in any sidebars

بررسی نتایج فعالیت ها در فرهنگ سازمانی
2-11-4) مدل ساترمیستر
در این مدل بر روابط متقابل عوامل موثر بر بهره وری کار تاکید می شود. ساتر میستر در مدل خود به دو دسته عوامل مهم و موثر بر بهره وری نیروی کار اشاره می کند که عبارت اند از پیشرفت تکنولوژیکی و انگیزش کارکنان. به نظر وی ارتباط بین رضایتمندی، روحیه، عملکرد شغلی و بهره وری بسیار پیچیده تر از آن است که بتوان تصور نمود. رضایتمندی و برآورده شدن نیازهای افراد به طور خودکار منجر به عملکرد بهتر شغلی و بهره وری بیشتر می شود. بنابراین، ساترمیستر در مدل خود با ارائه نگرش توصیفی در پی تبیین روابط پیچیده عوامل موثر بر بهره وری است که شاید بتوان روزی آن ها را در فرمول های کمی و ریاضی جهت افزایش بهره وری مطرح کرد. (احمدی، 1385)
2-11-5) مدل هرشاور و راش
این دو صاحب نظر برای بهره وری نیروی کار مدلی تحت عنوان «مدل سروو سیستم » پیشنهاد کرده اند. در این مدل، عملکرد نیروی کار نقطه کانونی مدل است، که به نوبه خود، تحت تاثیر مستقیم یا غیرمستقیم عوامل سازمانی و فردی است. هر عاملی در این مدل می تواند به عنوان یک داده وارد مدل شده و عملکرد نیروی کار را تحت تاثیر قرار دهد. عوامل دیگری نیز می توانند به عنوان یک داده وارد مدل شده و عملکرد نیروی کار را تحت تاثیر قرار دهد. عوامل دیگری نیز می توانند به عنوان ستاده عملکرد نیروی کار تلقی شوند. این مدل از آن رو سروو سیستم نامیده شد که از اثر بازخورد و ویژگی های تاخیر زمانی برخوردار است. بدین معنی که نتیجه یک عمل توسط یک شخص یا گروه سرانجام بر همان شخص یا گروه تاثیر خواهد داشت. (بردبار و کنجکاو، 1390)
2-11-6) مدل جوزف پرکرنیکو
جوزف پرکرنیکر مدل جامع زیر را از عوامل موثر بر بهره وری ارائه کرده است. (میرسپاسی، 1381) او در مدل خود عوامل موثر بر بهره وری را به دو گروه عوامل داخلی و خارجی تقسیم نموده است.
الف) عوامل خارجی موثر بر بهره وری
عوامل خارجی موثر بر بهره وری عواملی هستند که سازمان و مدیریت نمی توانند آن ها را کنترل کنند. از این رو، «عوامل اقتصادی کلان» نیز نامیده می شوند. (احمدی، 1385)
عوامل خارجی در سه دسته طبقه بندی می شوند که در شکل (2-1) نشان داده شده است. عوامل خارجی شامل سیاست های دولت، مکانیزم های نهادی و بنیادی، شرایط سیاسی، اجتماعی و اقتصادی، محیط کسب و کار، دسترسی به امکانات مالی، برق، آب، حمل و نقل، ارتباطات، و مواد اولیه است. تمام این عوامل باید شناخته شده و توسط مدیریت سازمان در برنامه های بهره وری منظور گردند. (میرسپاسی، 1381)
ب) عوامل داخلی موثر بر بهره وری
عوامل داخلی موثر بر بهره وری عواملی هستند که کاملا در اختیار مدیریت و سازمان قرار دارند و از این رو، «عوامل اقتصادی خرد» نیز نامیده می شوند. عوامل داخلی، بهره وری را با نگرشی فرایندی مورد تجزیه و تحلیل قرار می دهند. (احمدی، 1385) عوامل داخلی بهره وری بنگاه در دو گروه قابل تقسیم می باشند. گروه اول، عوامل سخت افزاری یا عواملی که به آسانی و در کوتاه مدت قابل تغییر نیستند. این عوامل شامل محصول، تکنولوژی تولید، ماشین آلات و تجهیزات، مواد خام و انرژی هستند. گروه دوم، عوامل نرم افزاری یا عواملی که تقریبا به آسانی قابل تغییرند. این عوامل شامل سیستم های سازمانی، روش های کار، افراد و روش های مدیریت است. این طبقه بندی ما را در اولویت بندی به اینکه چه عواملی به آسانی و با هزینه اندک قابل تغییرند و چه عواملی با هزینه زیاد و در بلندمدت می توانند تغییر کنند، یاری خواهد داد و رهنمود خوبی برای افزایش بهره وری خواهند بود. (میرسپاسی، 1381)
مدیریت منابع انسانی با استفاده بهینه از استعدادها و توانایی های بالقوه نیروی انسانی موجود در سازمان، طراحی یک سیستم مناسب پرداخت بر اساس عملکرد، شایستگی، مهارت فردی، نگهداری نیروی انسانی، و آموزش و رشد نیروی انسانی می تواند بهره وری سازمان را ارتقا دهد. نکته ای که باید به آن توجه کرد این است که واژه «کار» یا «نیروی کار» شاید این تصور غلط را در ذهن ایجاد کند که هر بهبودی در بهره وری فقط به تلاش های کارکنان نسبت داده می شود؛ اما افزایش در بهره وری نیروی کار، در واقع، منعکس کننده بهبود ستاده در نتیجه تاثیر مشترک عوامل مختلف مرتبط با یکدیگر است. این افزایش، نه تنها ناشی از کارایی کارکنان، نگرش ها و سطوح مهارت آنان است، بلکه همچنین نتیجه سایر عواملی است که بر ستاده تاثیر می گذارند؛ نظیر سرمایه گذاری در ماشین آلات و تجهیزات، سطح تکنولوژی، اثربخشی سیستم ها، و سایر عواملی که ارتباط مستقیمی با نهاده کار ندارند. (عسکری، 1383)

این مطلب را هم بخوانید :
مفهوم رفتار شهروندی سازمانی و ابعاد رفتار شهروندی سازمانی

شکل (2-2): عوامل موثر بر بهره وری؛ منبع: (بردبار و کنجکاو، 1390)
2-12) روش های مختلف بهبود بهره وری
سومانث و اماکنو (1985) روش های بهبود بهره وری را به پنج دسته تقسیم می کنند. این پنج دسته عبارتند از: (ناظم، 1381)
الف. روش های بهبود بهره وری بر مبنای فناوری
طراحی به کمک رایانه ؛
ساخت به کمک رایانه؛
تولید یکپارچه رایانه ای؛
استفاده از ربات ها؛
فناوری اشعه لیزر؛
فناوری کارمایه و سوخت؛
فناوری گروهی؛
نقشه ها و نگارهای رایانه؛

مدیر سایت