مراحل روش تحلیل شبکه و فرآیند تحلیل شبکه ای


Widget not in any sidebars
به عبارتی، در فرایند تحلیل سلسله مراتبی وابستگی ها به صورت خطی یعنی از بالا به بایین و یا بالعکس است. حال اگر وابستگی ها دو طرفه باشد، یعنی وزن شاخص ها به گزینه ها و وزن گزینه ها به شاخص ها وابسته باشد، مساله از حالت سلسله مراتبی(AHP) خارج شده و تشکیل یک شبکه یا سیستم غیر خطی را می دهد. در شکل زیر نمونه ای از یک فرایند سلسله مراتبی و یک شبکه را نشان می دهد . چنانچه ملاحضه می شود در حالت سلسله مراتبی(AHP) ارتباط، یک طرفه بوده در حالی که در شبکه ممکن است یک عنصر بر عناصر دیگر بر عناصر دیگر در هر جهت و یا حتی بر خودش هم تاثیر داشته باشد. (مومنی، 1389، 64)
معیار
معیار
شکل 2-11- نمونه ای از شبکه غیر خطی و یک فرایند سلسله مراتبی
در حالت سلسله مراتبی، وزن نهایی یک گزینه از مجموع تسهیم به نسبت وزن معیارها به گزینه ها بدست می آید. به عبارتی دیگر ابتدا سهم (وزن) شاخص ها و زیر شاخص ها مشخص شده و سبس سهم (وزن) هر گزینه از شاخص مشخص می شودکه مجموع این وزن ها، وزن نهایی هر گزینه را نشان می دهد. این حالت را، یک حالت خطی و یا ارتباط یک طرفه یا سلسله مراتبی نامیده می شود. چنانجه ارتباطات چند طرفه بوده یعنی نه تنها A به Bوابسته باشد، بلکه B نیز ازA تاثیر پذیر باشد (یا وابستگی داشته باشد) در این صورت مساله از حالت خطی خارج شده و مجموع تسهیم به نسبت نمی تواند برای محاسبه رتبه نهایی گزینه ها استفاده شود. در این صورت مساله حالت غیر خطی یا شبکه پیدا می کند که روش حل خاص خود را داراست. (همان منبع، 64)
2-2-3- مراحل روش تحلیل شبکه ای (ANP) :
تعیین هدف و معیارهای موثر در تصمیم گیری
ساخت شبکه
تعیین خوشه ها
تعیین اتصالات همبستگی
انجام مقایسات زوجی و بدست آوردن بردار اولویت ها
مقایسه خوشه ها
مقایسه عناصر
محاسبه سوپرماتریس ها
سوپرماتریس ناموزون
سوپرماتریس موزون
سوپرماتریس محدود شده
انتخاب
شرح مراحل فرآیند تحلیل شبکه ای (ANP)
1- تعیین هدف و معیارهای موثر در تصمیم گیری
در این مرحله همان طور که از عنوان آن معلوم است هدف و معیارهایی که در تصمیم گیری نهایی موثر می باشند تعیین می شوند. این معیارها می تواند توسط مدیران ارشد و تصمیم گیران اصلی و یا کادر متخصص که بر کل سیستم آگاهی کافی دارند تعیین گردد.
2- ساخت شبکه
مساله را باید به طوری شفاف بیان کرد و با یک سیستم منطقی برای مثال یک شبکه تجزیه کرد . ساختار مذکور را می توان با استفاده از نظر تصمیم گیرندگان و از طریق روش هایی چون طوفان مغزی و یا دیگر روش های مناسب بدست آورد. شبکه ای از هدف، معیارها، زیرمعیارها، گزینه ها و روابط بین آن ها شناسایی و رسم می شود.
3- انجام مقایسات زوجی و به دست آوردن بردار اولویت ها
در روش تحلیل شبکه ای نیز همچون روش تحلیل سلسله مرتبی عناصر تصمیم در هر قسمت نیز با توجه به اهمیت آن ها در کنترل معیار ها به صورت زوجی مقایسه می شوند، و خود قسمت ها نیز با توجه به تاثیرشان در هدف به صورت زوجی با هم مقایسه می شوند. از تصمیم گیرندگان در قالب یک سری مقایسات زوجی پرسیده می شود که دو عنصر یا دو قسمت در مقایسه با هم چه تاثیری در معیار های بالا دستی خود دارند.

Author: مدیر سایت