مقاله با موضوع سهولت استفاده ادراک شده و ابعاد سودمندی ادراک شده

مقاله با موضوع سهولت استفاده ادراک شده و ابعاد سودمندی ادراک شده


Widget not in any sidebars

2-4-2- ابعاد سودمندی ادراک شده
ابعاد سودمندی ادراک شده عبارتند از:
2-4-2-1- انگیزه درونی
محرک های خارجی و درونی دو محرک متفاوتی هستند که بر مقاصد رفتاری بطور مستقیم یا غیرمستقیم از طریق تمایلات تأثیر دارند. تعداد زیادی از مطالعات، مدل پذیرش تکنولوژی را گسترش داده اند که شامل دیدگاه محرک های درونی یادگیری مبتنی بر اینترنت می باشند.
ساد (2003: 264) سیستم اطلاعات آموزشی را برای یادگیری ارتقاء یافته (EISEI) مطالعه کرد و از مدل پذیرش تکنولوژی (TAM) برای شناخت عملکرد استفاده کرد. تئو و همکارانش (1999: 25) و آگاروال و گاراهانا (2000: 670) از اینترنت در بافت آموزشی استفاده کردند و ساد و گالوی (2005: 289) از مدل پذیرش تکنولوژی برای توضیح اهداف استفاده از محیط یادگیری مبتنی بر چندرسانه در جهت آموزش نمودار رابطه ماهیت استفاده از محیط یادگیری مبتنی بر چندرسانه استفاده کردند. به علاوه، ساد و باهلی (2005: 320) و آگاروال و کاراهانا (2005: 682) از ساختار «دلبستگی شناختی» به عنوان مرجع مدل پذیرش تکنولوژی استفاده کردند(Saade, 2007).
2-4-2-2- تئوری شناخت اجتماعی
این تئوری این نظریه را مطرح می کند که توقعات مربوط به پیامدهای رفتاری، نیروی قوی می باشد که عملکرد افراد را هدایت می کند، کامپو و هیگنیز (1995: 119). میل و همکارانش (1990: 196) به تأثیر توقعات حاصله بر عملکرد کامپیوتر پرداخته اند. این تئوری اذعان می کند که توقعات حاصله بر عملکرد و انتخاب، تأثیر یکسانی دارند. بنابراین این طور انتظار می رود که افرادی که منافع مثبتی از کاربرد کامپیوتر توقع دارند، نسبت به کسانی که این توقع را ندارند انگیزه بیشتری داشته باشند و تلاش بیشتری برای یادگیری انجام دهند(Saade, 2007).
2-4-2-3 – جهت یابی هدف یادگیری
بعلاوه، براساس تحقیق انجام شده روی روابط متقابل انسان – کامپیوتر (HCL) و روان شناسی اجتماعی، متغیر انگیزه LGO در اجزاء کوچکتر سودمندی ادراک شده(PU) استفاده می شود. جهت یابی هدف، یادگیری ساختاری است که در خارج از سیستم های اطلاعاتی و محدوده های HCL تا حد زیادی مورد توجه قرار گرفته است. جهت یابی هدف، نوع هدفی را مشخص می کند که افراد در طی عمل به وظیفه درنظر می گیرند. دو جهت یابی هدف شناسایی می شوند: جهت یابی هدف یادگیری (LGO) و جهت یابی هدف عملکرد (PGO). جهت یابی هدف عملکرد، معادل انگیزه خارجی و توقعات حاصله درنظر گرفته می شود به شکلی که افراد توانایی را به عنوان ماهیتی ثابت درنظر می گیرند که قابلیت و ظرفیت عقلانی را نشان می دهد. در تحقیق های دیگر، افرادی با جهت یابی هدف عملکرد، وظایفی را انجام می دهند که توان خود را ثابت می کنند و ترجیح می دهند وظایفی را انجام دهند که خطا و اشتباهات را به صرف یادگیری به حداقل برسانند و بیشتر به این نکته توجه دارند که تا چه حد در انجام آن وظایف موفق بودند و نسبت به دیگران تا چه حد این وظایف را بهتر انجام می دهند. افرادی با جهت یابی هدف یادگیری (LGO) در هر حال وظیفه ای را انجام می دهند تا اطلاعات جدیدی کسب کنند و توان خود را افزایش و ارتقاء دهند (Saade, 2007).
2-5- سهولت استفاده ادراک شده
2-5-1) مفاهیم و تعاریف سهولت استفاده ادراک شده
سهولت استفاده ادراک شده به چگونگی ارتباط مشخص و قابل درک با سیستم اشاره دارد. آسان گرفتن سیستم برای انجام آنچه لازم است و تلاش ذهنی مستلزم ایجاد ارتباط با سیستم و آسانی کاربرد سیستم می باشد. (Ndubisi, 2006) روجرز (1962) اینطور فرض کرد که سهولت استفاده ادراک شده درجه ای را نشان می دهد که نسبت به آن، شناخت خلاقیت مشکل تصور نمی شود و یادگیری و اجرا سخت گرفته نمی شود. سهولت استفاده ادراک شده کاربرد در مدل پذیرش تکنولوژی به شکل محدوده ای تعریف می شود که نسبت به آن افراد تصور می کنند استفاده از یک تکنولوژی خاص تلاش چندانی را نمی طلبد. سهولت استفاده ادراک شده براساس مطالعات اخیر بر عملکرد بطور مستقیم یا غیرمستقیم از طریق سودمندی ادراک شده تأثیر دارد (Kigongo, 2005).
در هر حال، محققان قبلی دلایل قاطعی را در این مورد نیافته اند که آیا این ساختار در مدل پذیرش تکنولوژی تأثیر زیادی بر سودمندی ادراک شده تکنولوژی دارد (Kigongo, 2005).
برخی از مطالعات سهولت استفاده ادراک شده کاربرد، را به موفقیت و کیفیت سیستم اطلاعاتی رضایت مشتری ارتباط داده اند.در حقیقت، براون (2001: 20)معتقد است که سودمندی ادراک شده تأثیرمهمی برکاربرد به خودی خود ندارد اما بر متغیرهای خارجی تأثیر بیشتری دارد که به سهولت استفاده ادراک شده کاربرد تأثیر دارند.
به علاوه، دیویس و همکارانش (1989: 985) تصور کردند که سهولت استفاده ادراک شده کاربرد شاخصه سودمندی ادراک شده است. نتایج تحقیق قبلی البته نشان داده است که سهولت استفاده ادراک شده کاربرد ،بر سودمندی ادراک شده تأثیر دارد.(Kigongo, 2005). هانگ جی.لین و وای و چانگ اِس (2006: 22) معتقدند که دو عقیده خاص رفتاری یعنی سودمندی ادراک شده(PU) و سهولت استفاده ادراک شده کاربرد (PEOU) دو فاکتور مهم پیش بینی کننده پذیرش کاربر می باشند و اینکه تأثیر متغیرهای خارجی بر نیت افراد با این دو عقیده مهم تعدیل می شود. سودمندی ادراک شده به عنوان تصور فرد تعریف می شود دال بر اینکه استفاده از تکنولوژی جدید عملکرد او را ارتقاء خواهد داد(Kigongo, 2005).
سهولت استفاده ادراک شده (PEOU) به عنوان تصور و ادراک فرد تعریف می شود دال بر اینکه استفاده از یک تکنولوژی جدید مستلزم تلاش زیادی نمی باشد. سهولت استفاده ادراک شده کاربرد فرض می شود شاخصه سودمندی ادراک شده است.
بعلاوه، سودمندی ادراک شده و سهولت استفاده ادراک شده کاربرد، تحت تأثیر متغیرهای خارجی می باشند (Ndubisi, 2006). بعلاوه، سودمندی ادراک شده و سهولت استفاده ادراک شده کاربرد، تأثیر مثبتی بر تمایل دارد. برخلاف تئوری عملکرد منطقی، هنجار ذهنی شاخصه نیت رفتاری در مدل پذیرش تکنولوژی نمی باشد، در عوض معیار قدرت نیت فرد (BI) در این مدل صرفاً تحت تأثیر سودمندی ادراک شده و تمایل می باشد (Davis, 1989: 319). سهولت استفاده ادراک شده کاربرد بطور طبیعی به مشخصه های ذاتی تکنولوژی اطلاعات مربوط می شود در حالیکه سودمندی ادراک شده به فاکتورهای خارجی چون کارآیی و تأثیر مربوط می‎شود. همانطوریکه آگاروال و پراساد (1997) اشاره کردند، محققان قبلی مدل پذیرش تکنولوژی را به دلیل وجود دلایل تجربی پذیرفتند.
براساس مطالعات قبلی (برای مثال: آوامله و فرناندز، 2005) دلیلی دال بر ادغام تئوری این دو ساختار ارائه نشده است، (سهولت استفاده ادراک شده کاربرد و سودمندی ادراکی) در حالیکه تجزیه و تحلیل فاکتور این نتیجه را ثابت کرده است. سودمندی ادراک شده و سهولت استفاده ادراک شده کاربرد در رفتار فرد نقش دارند (Hung, 2004: 724). براساس مطالعات روجرز (1995)، مشخصه های سهولت استفاده ادراک شده کاربرد، قالبی را در مورد چگونگی تصور پذیرفته‎گان بالقوه فایده نوآوری ارائه می‎کنند (Ndubisi, 2006).
سهولت استفاده ادراک شده کاربرد به عنوان تصور افراد تعریف می شود دال بر اینکه تکنولوژی جدید مستلزم تلاش چندانی نخواهد بود. با استفاده از این مورد در این متن، سهولت استفاده ادراک شده کاربرد تصور مشتری دال بر مسئله است که بانکداری با استفاده از ATM شامل حداقل تلاش خواهد بود. در حالیکه سودمندی ادراک شده به تصور مشتری در روابط با نتیجه سیستم بانکداری ATM اشاره داشته است و سهولت استفاده ادراک شده کاربرد به تصوراتی در مورد نتیجه نهایی این فرآیند و کاربرد نهایی بانکداری ATM اشاره دارد. براساس مدل پذیرش تکنولوژی، سهولت استفاده ادراک شده کاربرد اثر دوگانه ای بطور مستقیم و غیرمستقیم بر نیت مشتری در استفاده از سیستم ATM در بانک دارد. اثر غیرمستقیم آن بر نیت از طریق سهولت استفاده ادراک شده کاربرد است و تأثیر مستقیم آن از طریق سودمندی ادراک شده است (Davis, 1989: 329).
با درنظر گرفتن این تئوری جامع در حوزه پذیرش تکنولوژی، مدل پذیرش تکنولوژی (ATM) تئوری سیستم های اطلاعاتی است که از چگونگی پذیرش و استفاده تکنولوژی توسط کاربران مدل برداری می کند. این مدل نشان می دهد که وقتی کاربران با تکنولوژی جدیدی روبرو می شوند، تعدادی از فاکتورها بر تصمیم گیری آنها در مورد چگونگی و زمان استفاده آن اثر می گذارند.
سودمندی ادراک شده که توسط فِرِد دیویز تعریف شده است «درجه ای است که نسبت به آن فرد معتقد است که استفاده از یک سیستم خاص عملکرد او را ارتقاء خواهد داد. فاکتور دیگری که توسط دیویز مطرح شد به سهولت استفاده ادراک شده کاربرد مربوط می شود که توسط دیویز به شکل زیر تعریف شده است: درجه ای است که نسبت به آن فرد معتقد است استفاده از یک سیستم خاص مستلزم تلاش چندانی نخواهد بود.» مدل پذیرش تکنولوژی توسط فرد دیویز و ریچارد باگوزی ارائه شده است (Davis, 1989: 330). این مدل ساختاری از مطالعه آجزن و تئوری عملکرد منطقی فیشبن می باشد. این تئوری (TRA) مدل مهمی از روان شناسی اجتماعی است که بر توضیح رابطه بین سهولت استفاده ادراک شده کاربرد و سودمندی تأکید دارد.
مدل پذیرش تکنولوژی بسیاری از معیارهای تمایل تئوری عملکرد منطقی را با معیارهای پذیرش تکنولوژی، آسانی کاربرد و سودمندی عوض می کند. تئوری عملکرد منطقی و مدل پذیرش تکنولوژی هر دو دارای عناصر قوی رفتاری هستند.تصور می شود وقتی فردی تصمیم به عملی می گیرد، بدون محدودیتی آزادی عمل خواهد داشت. در یک محیط اجرایی طبیعی، محدودیت های زیادی وجود دارد مثل توانایی محدود، محدودیت زمانی، محدودیت های محیطی و سازمانی یا عادات ناخودآگاه که آزادی عمل را محدود خواهند کرد. حقیقت محض این است که تکنولوژی های جدید مثل سیستم های ATM پیچیده می باشند و عنصر نامشخصی در ذهن تصمیم گیرندگان با توجه به پذیرش موفق آنها وجود دارد. افراد تمایل و نیت هایی در جهت یادگیری نحوه کاربرد تکنولوژی جدید قبل از شروع مصرف آن از خود نشان می دهند. نیت های رفتاری در استفاده از تکنولوژی می تواند نادرست باشند و یا فاقد اعتبار باشند و یا صرفاً بعد از تلاش اولیه برای یادگیری و نحوه کاربرد تکنولوژی مطرح می شوند. بنابراین، کاربرد واقعی نتیجه مستقیم یا فوری این نیت ها نمی باشند (Ndubisi, 2006).
در مدل پذیرش تکنولوژی فرض می شود که دو عقیده خاص سودمندی ادراک شده و سهولت استفاده ادراک شده کاربرد می توانند کاربرد واقعی ATM را پیش بینی کنند. سودمندی ادراک شده و آسانی کاربرد، مشخصه های کلی کاربرد واقعی سیستم می باشند. دیویس و همکارانش (1989) آنها را مجموعه های عقیدی توصیف کرده اند که به راحتی به کاربرد مختلف سیستم قابل تعمیم می باشند. آنها معتقد بودند که توانایی ارزیابی صحیح مشخصه های پذیرش کاربر در شروع فرآیند رشد می تواند به پذیرش کاربرد واقعی سیستم اثر بگذارد این عمل باعث می شود مؤسسان بتوانند سیستم های نامناسب را جدا کنند و مابقی را اصلاح کنند و خطر انتقال سیستم های نهایی را کاهش دهند که از طرف کاربران طرد شدند.

مدیر سایت