مقاله با موضوع سیستم های اطلاعاتی و فناوری اطلاعات و عوامل موثر بر پذیرش فناوری اطلاعات

مقاله با موضوع سیستم های اطلاعاتی و فناوری اطلاعات و عوامل موثر بر پذیرش فناوری اطلاعات


Widget not in any sidebars

در سال 1962 اورت راجرز چاپ اول کتاب اشاعه نوآوری خود را منتشر کرد. این کتاب یک تئوری جامع درباره نحوه اشاعه و فراگیر شدن یک نوآوری را در یک سیستم اجتماعی شرح می داد. بر اساس شاخص ارجاع در علوم اجتماعی (SSCI) این کتاب در رتبه دوم مراجع در علوم اجتماعی قرار دارد که بیشترین استفاده به آن صورت گرفته است. فیش بین و آجزن نیز در سال 1975 تئوری اقدام مستدل (TRA) را ارائه نمودند که بر اساس این تئوری در سال 1991 مدل رفتار برنامه ریزی شده (TPB) برای بررسی واکنش های رفتاری عرضه شد در نهایت دیویس و همکارانش در سالهای 1986 و 1989 مدل پذیرش فناوری (TAM) را معرفی کردند.
در چهل و پنج سال گذشته پژوهش ها و تحقیقات متعددی برای بررسی پذیرش فناوری و استفاده از فناوری در حوزه های مختلف انجام شده است. روان شناسان و جامعه شناسان از زوایای متفاوت این پدیده را بررسی نموده اند. از بین مدل ها و تئوری های مختلف، مدل پذیرش فناوری به عنوان رایج ترین و پرکاربردترین مدل مطرح بوده است. مدل TAM ابتدا در رساله دکتری آقای فرد آرد دیویس در سال 1986 تدوین و معرفی شد و سپس در دو مقاله توسط دیویس ، ورشو و باگوزی در سال 1989 به عنوان یک نظریه علمی برای بررسی رفتارهای افراد در پذیرش و بکارگیری فناوری ارائه گردید.
در سال 2000 نیز دیویس و ونکاتش مدل اولیه را بررسی نموده و TAM شماره 2 را معرفی کردند. مدل TAM از جمله مدل هایی است که در زمینه های متنوع و در مناطق جغرافیایی مختلف بسیار بکار گرفته شده است. مدل TAM چهار مرحله تکامل را گذرانده است:
مرحله اول: معرفی مدل توسط دیویس که با کار تیلور و تود می توان آن را کامل شده دانست.
مرحله دوم: سنجش اعتبار مدل از طریق مقایسه آن با مدل های دیگر مانند TRA و TPB توسط افرادی چون آدامز و همکاران و دیویس و وانکاتش.
مرحله سوم: بسط مدل و دسته بندی متغیرهای بیرونی بر اساس مشخصه های فردی و سازمانی و شغلی؛ انواع متغیرهای موثر بر سودمندی ادراک شده و سادگی کاربرد درک شده بیشتر بررسی شد و حیطه تعریف دقیق تر آنها فراهم گردید.
مرحله چهارم: تکمیل مدل و پرداختن به جزییات متغیرهای مربوطه، در این مرحله با ترکیب یافته های محققان مختلف مدل TAMII معرفی شد. متغیرهای موثر بر سودمندی و سادگی کاربرد درک شده به صورت دقیق تعریف گردید.
به عنوان نمونه ونکاتش و دیویس متغیرهای مستقل موثر بر سودمندی ادراک شده را شامل هنجار اجتماعی (نرم ذهنی) ابزارهای شناختی (ارتباط شغلی، انعکاس بیرونی، کیفیت خروجی ها و قابلیت توضیح نتایج) بیان نمودند و متغیرهای مستقل موثر بر سادگی درک شده را نگهدارنده ها (میل شخص به کامپیوتر، درک از کنترل بیرونی، تشویق کامپیوتری، بازی انگاری کامپیوتر) و تطابق دهنده ها (لذت درک شده و کاربرد در هدف مورد نظر) دانسته اند.
2-8-1- پژوهشهای داخلی
بشیری و جنیدی(1386) در پژوهش با عنوان ” بررسی اثر اعتماد مشتریان بر پذیرش بانکداری اینترنتی بر پایه مدل پذیرش فناوری اطلاعات (مطالعه موردی : بانک ملت)” با هدف بررسی اثر اعتماد مشتریان بر پذیرش بانکداری اینترنتی بر مبنای مدل پذیرش فناوری به پژوهش می پردازند. مدل پذیرش فناوری یکی از مدل هایی است که بطور گسترده و وسیع برای تشریح عوامل اثرگذار بر پذیرش سیستم های اطلاعاتی و فناوری اطلاعات و ارتباطات توسط کاربران مورد استفاده قرار گرفته است. دو باور سهولت استفاده ادراک شده و سودمندی ادراک شده به عنوان دو سازه اساسی در تعیین پذیرش انواع فناوری اطلاعات در دهه های گذشته مد نظر قرار گرفته است. در این پژوهش از اعتماد به عنوان سازه ای دیگر که تاثیری بسزا در پذیرش بانکداری اینترنتی دارد به منظور توسعه مدل پذیرش فناوری استفاده شده است. در این پژوهش با استفاده از روش تحقیق «توصیفی-پیمایشی» نمونه ای متشکل از 219 نفر از کاربران بانکداری اینترنتی بانک ملت مورد بررسی قرار گرفته اند. یافته های تحقیق نشان داده است که اعتماد تاثیر مهمی در پذیرش بانکداری اینترنتی دارد.
شعبان الهی و بهنام عبدی و حسن دانایی فرد(1389) در پژوهش با عنوان ” پذیرش دولت الکترونیک در ایران: تبیین نقش متغیرهای فردی،سازمانی و اجتماعی مطرح در پذیرش فناوری” به شناسایی عوامل مؤثر بر پذیرش دولت الکترونیک در ایران می پردازند. این عوامل در قالب سه دسته متغیرهای فردی، سازمانی و اجتماعی طبقه بندی شده و مورد بررسی قرار گرفته اند. پس از بررسی مبانی نظری پژوهش، عوامل مؤثر بر پذیرش دولت الکترونیک شناسایی شده و پس از تنظیم پرسشنامه بر این اساس، در مرحله اول با استفاده از نظرات خبرگان فناوری اطلاعات به بررسی مؤلفه ها و شاخص های مطرح پرداخته شده است. مؤلفه ها و شاخصهای تأیید شده در مرحله اول، در قالب پرسشنامه دوم در سطح شهروندان تهرانی توزیع شده و آزمون مدل با استفاده از نرم افزار لیزرل انجام شده است. نتایج نشان داده اند که فراهم بودن زیر ساختها و در دسترس بودن خدمات، مهمترین عوامل مؤثر بر پذیرش دولت الکترونیک در ایران هستند.
میترا کرمی (1390) در پژوهش با عنوان ” جایگاه گمرک الکترونیکی در تسهیل تجاری” ابتدا مفاهیمی مانند استراتژی توسعه تجارت ، تسهیل تجاری و گمرک الکترونیکی را مورد بررسی قرار داده و سپس تجارب دو کشور پیشرو در زمینه گمرک الکترونی را ذکر می نماید . سپس با تحلیل جایگاه گمرک الکترونیکی در تسهیل تجاری ، چالش های پیش روی بک
ار گیری و پذیرش گمرک الکترونیکی را مورد بررسی قرار می دهد.
عبدالرضا بیگی نیا، سیّد مهدی الوانی و اصغر گلشن (1390) در مقاله ای با عنوان” بررسی اثر پذیرش فناوری اطلاعات بر چابکی سازمان(مطالعه موردی: شرکت ملی صنایع پتروشیمی) “با هدف بررسی تأثیر پذ یرش فناوری اطلاعات بر چابکی سازمان ، در شرکت ملی صنایع پتروشیمی”، به پژوهش می پردازند. جامعه آماری تحقیق (N) شامل 505 نفر بوده که با استفاده از فرمول جامعه محدود نمونه ای (n) به حجم 177نفر برآورد شد . از ابزار پرسشنامه برای جمع آوری داده ها استفاده گردید . داده های جمع آوری شده با استفاده از نرم افزار SPSS و با بهره گیری از روش رگرسیون چند متغیره ،گام به گام ، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج تحقیق نشان داد که “پذیرش فناوری اطلاعات)استفاده حقیقی از اطلاعات ( اثر قابل توجهی بر “چابکی سازمان ” دارد. همچنین از میان سه متغیر بیرونی یعنی “تجربه استفاده کننده، حمایت سازمانی و کیفیت اطلاعات “؛ اثر تجربه استفاده کننده بر برداشت ذهنی کارکنان درمورد سهولت استفاده و سودمندی فنارری اطلاعات؛ بیش از دو متغیر دیگر یعنی “حمایت سازمانی و کیفیت اطلاعات ” بود.
حسنعلی بختیار نصرآبادی و لیلا لاجوردی(1392) در مقاله ای با عنوان” بررسی تاثیر فرهنگ سازمانی بر بکارگیری فناوری اطلاعات و ارتباطات در تبادل دانش” متغیرهای فرهنگ سلسله مراتبی، فرهنگ بازار، فرهنگ ادهوکراسی و فرهنگ قبیله ای برای بررسی تاثیر فرهنگ سازمانی بر بکارگیری فناوری اطلاعات و ارتباطات در تبادل دانش در نظر گرفته اند. در این پژوهش از روش کمی، تنظیم پرسشنامه و نمونه گیری استفاده شده که بین 234نفر از کارکنان دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات شهر تهران بصورت تصادفی ساده توزیع و جمع آوری شده و از مدل معادلات ساختاری و با استفاده از نرم افزار آماری لیزرل برای تست فرضیه ها استفاده شده است. یافته ها نشان می دهد که فرهنگ سلسله مراتب، فرهنگ بازار و فرهنگ ادهوکراسی بر بکارگیری فناوری اطلاعات و ارتباطات در استراتژی تبادل دانش تاثیر دارند. با توجه به اهمیت فناوری اطلاعات و ارتباطات و گسترش روزافزون آن، لازم است دانشگاهها توجه بیشتری به آن داشته باشند.
حمید رضا رضایی کلید بری و ابراهیمی دستگردی (1392) در مقاله ای با عنوان” فرایند شکل گیری دولت الکترونیک و پذیرش آن در ایران” با بررسی وضعیت دولت الکترونیک در کشور،به فرآیند شکل گیری و زیر ساخت های فیزیکی و ارتباطی پرداخته وهمچنین به شناسایی عوامل موثر بر پذیرش دولت الکترونیک در کشور می پردازند.در این مقاله بیان می شود که فقط سرمایه گذاری و فراهم کردن تجهیزات و امکانات مورد نیاز ،نمی تواند به برخورداری جامعه از مزایای دولت الکترونیک منجر شود و برای دست یابی به مزایای آن باید پذیرش آن مد نظر گرفته شود.
فاطمه شیخ شعاعی در سال 1385 بررسی عوامل موثر بر پذیرش فناوری اطلاعات توسط کتابداران کتابخانه های دانشکده های فنی دانشگاه های دولتی شهر تهران: قابلیت کاربرد مدل پذیرش فناوری، را بررسی کرده و یافته های پژوهش او نشان داده است که همه متغیرهای مستقل (برداشت ذهنی از مفید بودن، برداشت ذهنی از آسانی استفاده، و تصمیم به استفاده از فناوری اطلاعات) با 99 درصد اطمینان بر متغیر وابسته تاثیر می گذارند. متغیر «تصمیم به استفاده» به صورت مستقیم و پس از آن، به ترتیب متغیرهای نگرش نسبت به استفاده، برداشت ذهنی از آسانی استفاده، و برداشت ذهنی از مفید بودن به صورت غیرمستقیم بیشترین تاثیر را بر استفاده از فناوری اطلاعات دارند.
بیژن خلیل مقدم در سال 1385، بررسی عوامل موثر بر میزان پذیرش فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) روستایی قرن آباد در استان گلستان را بررسی کرده است. در این مقاله، تاثیر متغیرهای مربوط به پنج عامل فردی کاربران اقتصادی، اجتماعی، خانواده های کاربران، ویژگی های ICT و مشخصات مخابراتی – ارتباطی خانواده های کاربران بر پذیرش ICT مورد مطالعه قرار گرفته است. از نتایج تحلیل رگرسیون نیز چنین بر می آید که از پنج عامل یاد شده، به جز عامل اقتصادی خانواده کاربر، همه عوامل دیگر بر میزان پذیرش آی سی تی موثر بوده اند.
پذیرش فن آوری اطلاعات توسط کارکنان دانشگاه اصفهان توسط علی شائمی برزکی انجام شده است. نتایج حاصل از این پژوهش نشان داده است که نگرش نسبت به استفاده از اتوماسیون اداری تاثیر معنی دار و مثبتی بر تمایل به استفاده از سیستم اتوماسیون اداری دارد و همچنین دو مقاله سودمندی درک شده و سادگی کاربرد درک شده بر نگرش نسبت به استفاده از اتوماسیون اداری تاثیر معنی دار و مثبتی دارند که از میان این دو مولفه، تاثیر سودمندی درک شده بر نگرش بیشتر است. که این مولفه یعنی سودمندی درک شده نیز بطور مستقیم بر تمایل به استفاده از سیستم اتوماسیون اداری تاثیر معنی دار و مثبتی دارد و در نتیجه مشخص گردید که سهولت استفاده ادراک شده کاربرد نیز بر سودمندی درک شده ت
اثیر معنی دار و مثبتی دارد.
استراتژی های پذیرش فناوری اطلاعات در بنگاههای کوچک و متوسط ایران، مطالعه موردی در کارگزاری های بیمه توسط مصطفی زمانیان انجام شده است. نتایج این تحقیق حاکی از آن است که متغیرهای مستقل ارائه شده در مدل بیشترین تغییرات متغیر وابسته قصد رفتاری را تبیین نموده اند. مدل یاد شده به لحاظ توصیف متغیر قصد رفتاری از پذیرش تجارت الکترونیکی، از کارایی بیشتری در مقایسه با سایر مدل های مورد بررسی برخوردار است. ضرایب تعیین محاسبه شده برای مدل های مورد بررسی نشان دهنده آن است که عوامل رفتاری نقش مهمی در پذیرش و یا رد تجارت الکترونیکی از سوی مدیران این بنگاهها دارد.
پذیرش فناوری ارتباطات و اطلاعات در جهاد کشاورزی در سال 1384 توسط مرتضی نریمانی انجام شده و نتایج این تحقیق حاکی از آن است که این فناوری در حد کم مورد پذیرش پرسنل سازمان در سطوح مختلف (مدیران ارشد، میانی، پایه و کارکنان) قرار گرفته است. اساس این نتیجه گیری تاثیرات جانبی در امر پشتیبانی از سیستم های اطلاعات مبتنی بر کامپیوتر در این سازمان است. آمار و ارقام نشان دهنده آن هستند که پشتیبانی معنوی (ایجاد فکر، خلاقیت، تغییرپذیری و آموزش) و پشتیبانی فیزیکی (اعتبارات، نیروی انسانی متخصص، سخت افزارهای لازم) باعث توسعه کاربری فناوری اطلاعات می باشد.
همت مراد قلندری، پذیرش نظام ملی طبقه بندی و کدگذاری کالاها و خدمات (ایران کد) را در سال 1388 بررسی کرد. بر طبق یافته های این تحقیق رابطه بین سودمندی ادراک شده با هنجارهای ذهنی و سادگی کاربرد ادراک شده و بکاربری فناوری ایران کد و پشتیبانی ،مثبت می باشد و رابطه بین سادگی کاربرد درک شده با متغیرهای ذکر شده نیز مثبت ارزیابی شده است.
2-8-2- پژوهشهای خارجی

مدیر سایت