منابع تحقیق درباره سرمایه گذاری مستقیم خارجی و سرمایهگذاری مستقیم خارجی

Businessman holding tablet and showing a growing virtual hologram of statistics, graph and chart with arrow up on dark background. Stock market. Business growth, planing and strategy concept.

– امنیت سیاسی به دلیل فراهم آوردن ثبات سیاسی و نتیجتاً مکانی امن برای سرمایهگذاری؛
Widget not in any sidebars

– امنیت اقتصادی به دلیل فراهم آوردن بسترهای لازم برای بهرهگیری صحیح از سرمایه وارد شده و نهایتاً بازده سود مناسب برای جذب سرمایه گذاران برخوردار است؛
کشور ایران نیز طی دو قرن اخیر با کمبود سرمایهگذاری و تولید مواجه بوده است. بنابراین دستیابی به نرخ رشد اقتصادی قابل قبول همواره در صدر اهداف برنامههای توسعه این کشور بوده است، زیرا که لازمه رشد اقتصادی و تولید بیشتر، سرمایهگذاری بیشتر است. مطالعه روند سرمایهگذاری به تولید ناخالص داخلی در ایران با سایر کشورها نشان میدهد که این نسبت هیچ گاه در ایران به اندازه قابل قبول نرسیده است و این درحالی است که کشور ترکیه با وجود شرایط مشابه ایران توانسته است سرمایهگذاری خارجی قابل توجهای را نصیب خود سازد.
در این راستا با توجه به اهمیت موضوع امنیت در جذب (FDI)، میزان تاثیر شاخصههای ذکر شده بر امنیت سرمایهگذاران و نهایتا میزان سرمایهگذاری مستقیم خارجی در منطقه خاورمیانه و به گونهی موردی در رابطه با دو کشور ایران و ترکیه مورد بررسی قرار میگیرد.
1-2. سوال اصلی
چه رابطهای میان امنیت (ابعاد آن) و سرمایهگذاری مستقیم خارجی وجود دارد و رابطه میان این دو متغیر در ایران و ترکیه در یک دهه اخیر چه تأثیری بر جذب سرمایهگذاری مستقیم خارجی داشته است؟

1-3. سوالات فرعی
امنیت چیست و ابعاد آن کدام است؟
سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی چیست؟و عوامل تأثیر گذار بر آن چه هستند؟
شاخص‌های حقوقی امنیت و سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی چیست؟
شاخص‌های سیاسی امنیت و سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی چیست؟
شاخصهای اقتصادی امنیت و سرمایه گذاری مستقیم خارجی چیست؟
شاخص‌های حقوقی و سیاسی و اقتصادی امنیت و سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در خاورمیانه بویژه ایران و ترکیه به چه صورت است؟
1-4. فرضیه پژوهش
به نظر می‌رسد ابعاد امنیت مانند امنیت سیاسی (ثبات سیاسی، مشروعیت رژیمهای سیاسی، نحوه تعامل دولت با قدرتهای بزرگ در عرصه سیاست خارجی)، امنیت حقوقی (وجود قوانین حقوق مالکیت معنوی در خصوص سرمایهگذاران خارجی، پیوستن به مرکز حل اختلافات مربوط به سرمایه گذاری(ICSID) وابسته به بانک جهانی، ضمانت اجرای قراردادها) و امنیت اقتصادی (فراهم بودن بستر مناسب جهت سرمایهگذاری همچون نیروی انسانی متخصص، نرخ پایین تورم، تعرفه و مالیات، اندازه بازار، شاخص فساد و وجود زیر ساختهای لازم) در جذب سرمایهگذاری مستقیم خارجی تاثیر بسزایی دارد. با توجه به قوانین حقوقی، بستر اقتصادی و فضای سیاسی حاکم در دو کشور ایران و ترکیه، به نظر میرسد ترکیه در جذب سرمایهگذاران مستقیم خارجی بسیار موفقتر از ج.ا.ایران عمل کرده است.
1-5. ادبیات موضوع
در رابطه با بررسی سرمایهگذاری مستقیم خارجی مطالعات زیادی در سطح داخلی و خارجی صورت گرفته است. دراین طرح به برخی از این مطالعات اشاره میکنیم.
1-5-1. مطالعات خارجی
«تیم بوث و هلن وی. میلنر» (2008)، در مقاله ای تحت عنوان «سیاست سرمایهگذاری مستقیم خارجی در کشورهای در حال توسعه: افزایش FDI از طریق موافق نامههای تجارت بینالمللی» به بررسی تاثیر موسسات سیاسی بینالمللی بر جذب سرمایهگذاری مستقیم خارجی در کشورهای در حال توسعه پرداخته و فرضیهای را مبنی بر تاثیر توافقنامههای تجاری چون GATT/WTO و PTAs (موافقتنامههای تجاری خاص) در یاری به دولتهای کشورهای درحال توسعهای که در جستجوی جذب این نوع سرمایهگذاری هستند را ارائه میدهد. از دیدگاه این دو و بر طبق تحلیلهای آماری در 122 کشور در حال توسعه در فاصله سالهای 1970 تا 2000، کشورهایی که به WTO پیوسته و در موافقت نامههای تجاری ترجیحی(خاص) بیشتری مشارکت دارند، جریان گستردهتری از FDI را جذب نموده و نتیجتاً از رشد اقتصادی بالاتری برخوردارند.
«محمد بصر و شبنم توسونوگلو» (2006)، در مقالهای با عنوان «فرایند ادغام در اتحادیه اروپا: آیا ترکیه بر موانع جذب FDI فائق میآید؟» به بررسی عملکرد ترکیه در جذب این نوع سرمایهگذاری میپردازند. در این راستا رابطه میان بیثباتی اقتصاد کلان و سرمایهگذاری مستقیم خارجی را در میان اعضای جدید اتحادیه اروپا و کشورهای کاندید عضویت در این اتحادیه را مورد بررسی قرار میدهند. نتایج حاصل حاکی از تاثیر مثبت و معنادار میزان GDP و باز بودن اقتصاد بر FDI و تاثیر معکوس و منفی تورم و بدهیهای خارجی بر جذب این نوع سرمایهگذاری دارد. برطبق این تحقیق ترکیه به عنوان کشور کاندید عضویت در اتحادیه اروپا نسبت به سایر رقبای کاندید از نظر نرخ رشدGDP از شرایط بهتری برخوردار است. با اینحال در این کشور موانعی جدی در مسیر جذب FDI وجود دارد. از جمله مهمترین این موانع میتوان به نرخ بالای تورم، بدهی خارجی و کسری بودجه اشاره کرد. مطالعه فوق به طور مشخص نشان میدهد که بیثباتی اقتصاد کلان موجب عدم جذب FDI میگردد و به همین دلیل کشورهای کاندید عضویت در اتحادیه اروپا، بخصوص ترکیه نیازمند اجرای سیاستهایی چون حذف بیثباتی سیاسی و اقتصادی کلان هستند.
«الیزابت آسیدو و دونالد لاین» (2011)، درمقالهای تحت عنوان «دموکراسی، سرمایهگذاری مستقیم خارجی و منابع طبیعی» به بررسی تاثیر دموکراسی و منابع طبیعی بر سسرمایهگذاری مستقیم خارجی پرداخته و به این نتیجه رسیدند که تاثیر دموکراسی بر سرمایهگذاری مستقیم خارجی به درجه اهمیت منابع طبیعی در صادرات کشور میزبان سرمایه بستگی دارد. در واقع دموکراسی در کشورهایی تسهیلکننده جریان ورود این نوع سرمایهگذاری است که سهم منابع طبیعی درصادرات کل آن کشورها اندک باشد، اما دموکراسی در کشورهایی که صادرات آنها تحت سیطره منابع طبیعی است بر جریان ورود سرمایه تاثیر منفی دارد.