منابع مقاله درمورد روشهای پیشگیری از مبتلا شدن به اعتیاد به اینترنت و اختلال اعتیاد به اینترنت


Widget not in any sidebars
در این فصل ابتدا به مطالبی درباره تعریف اینترنت پرداخته، سپس اختلال اعتیاد به اینترنت ، نشانهها و علائم بالینی، ملاکهای تشخیصی، طبقهبندی، ویژگیهای روانی و نظریههای مربوط به اعتیاد به اینترنت، بیماری های اینترنتی و روشهای پیشگیری از مبتلا شدن به اعتیاد به اینترنت مورد بررسی قرار گرفته است. در ادامه به مقوله شخصیت، رویکردها و نظریههای مربوط به شخصیت، مدل پنجعاملی شخصیت و پیشینه تاریخی آن و ابعاد شخصیت در این مدل پرداخته و در ادامه رشد اجتماعی، نشانههای رشد اجتماعی، مراحل رشد اجتماعی مطرح میشود. درنهایت تحقیقات انجام گرفته در داخل و خارج مطرح میشود.
تعریف اینترنت
ارائه تعریفی از اینترنت، دشوار است. در حقیقت، همچنانکه رامانایاه، دت ویلر و بیروان (2013)، اشاره میکند کارکردهای پیچیده اینترنت است که تعریف آنرا دشوار کرده است. در یک تعریف بسیار کلی میتوان اینترنت را بسان مخزنی از اطلاعات خوب و بد، زشت و زیبا، اخلاقی و غیر اخلاقی دانست.
استفاده از فن آوری و تکنولوژیهای نوین یکی از جلوههای آشکار دنیای پیش روست، اینترنت نیز بهعنوان یکی از ابعاد نوپای این فن آوریهای جدید جهان معاصر، نقش به سزایی در تغییر و تحول زندگی افراد جامعه دارد. اینترنت توانسته است با ورود خود به سرعت به یکی از ابزار لازم زندگی تبدیل شود تا جاییکه حذف آن از امور روزمره زندگی امری اجتناب ناپذیر است. امروزه با گسترش شبکه جهانی اینترنت تبادل اطلاعات و روز آمد بودن آن ها ابعاد گستردهتری یافته است. بهطوری که همه افراد با هر شغل و تخصصی و هر میزان تحصیلات میتوانند در حرفه خود، در هرجای دنیا، با مراجعه به این منبع نامحدود اطلاعات، پلههای ترقی را سریعتر پیموده و در شغل و کسب خود موفقتر باشند. فناوریهای اینترنت و شبکههای پیشرفته تازه واردههای تطبیقی کلاس درس هستند، توسعه مخابرات و شبکههای اینترنت موجب سهولت ارتباط و تماس بین مدارس جهان گردیده است. عصر جدید را عصر انقلاب در ارتباطات نیز نامیدهاند و روشنترین نشانهی این قرن، انفجار اطلاعات است. اینترنت بهعنوان یک پدیده جهان شمول، امکان و فرصتی برای کاربران فراهم میکند که بتوانند تمام اطلاعات و خدمات مورد نیاز خود را هر زمان، هر کجا و به هر میزان که بخواهند، دریافت کنند. امروزه در خانهها، خیابانها، مدارس، محیطهای دانشجویی، اماکن عمومی، مغازهها، ادارات و همه جا افرادی را میبینیم که گوشی تلفن همراه در دست، مدتهای طولانی را با آن مشغولاند (حسنزاده، صالحی، و رضایی، 1393).
برای آنکه برداشت دقیقتری از اینترنت داشته باشیم، نخست بررسی روند کلی شکلگیری و تکامل اینترنت ضروری مینماید.
اختلال اعتیاد به اینترنت
تعریف
اعتیاد عبارت است از: یک حالت روانی و گاهگاهی جسمی ناشی از تأثیر دارو بر روی یک موجود زنده که لزوماً رفتار و واکنش های خاص و شخصی را در ارگانیسم ظاهر میسازد و همیشه همراه با یک کشش مفرط برای مصرف دائمی یا دورهای آن داروی بهخصوص بوده بهطوری که شخص بتواند اثرات درمانی آماده را تجربه کند و نتواند ناراحتیهای ناشی از عدم مصرف آنرا در خود از بین ببرد (امیری و رحیمی، 1393).
اعتیاد به اینترنت، به عنوان استفاده ناسازگارانه از اینترنت تعریف شده است (هونگکو و همکاران، 2010).
از دیدگاه روانشناسی اعتیاد به اینترنت دارای سه فاکتور میباشد: 1. میل و احتیاج 2. وابستگی 3. گرایش به مصرف بیشتر. با توجه به مسائل و مشکلاتی که پدیده اعتیاد به اینترنت برای افراد در جوامع مختلف بهوجود آورده است، (مسائلی چون اضطراب و افسردگی، پناه بردن به الکل و….) کوشش اصلی جامعه شناسان و روانشناسان در طی سالیان اخیر پیدا کردن علتهای این پدیده و راه هایی برای کنترل و دفع آن بوده است (امیری و رحیمی، 1393).
امروزه شاهدیم که بسیاری از افراد در قالب جستجوهای اینترنتی سعی دارند مشکلات، مسایل و نیازهای ارضاء نشده خود را حل نمایند و نیازهای روانی و اجتماعی خود را این گونه پاسخگو باشند که باید به بررسی علل ایجادکننده آن پرداخت. اعتیاد به اینترنت یا وابستگی رفتاری به اینترنت صرفنظر از این که آن را یک بیماری یا آسیب روانی یا معضل اجتماعی بدانیم پدیدهای است مزمن و فراگیر که با صدمات جدی جسمانی، مالی، خانوادگی، اجتماعی و روانی همراه است. به طور کلی این اختلال را میتوان به عنوان «نوعی استفاده از اینترنت که میتواند مشکلات روانشناختی، اجتماعی، درسی و یا شغلی در زندگی فرد ایجاد کند تعریف کرد. رایجترین اصطلاح «اعتیاد به اینترنت» است که نوعی وابستگی رفتاری به اینترنت ایجاد میکند و با ویژگیهای زیر تعیین میشود: هزینه روزافزون برای اینترنت و موضوعات مربوط به آن، احساس هیجانی ناخوشایند (مانند اضطراب، افسردگی و مانند آن) در زمانی که فرد در تماس با اینترنت نیست، قابلیت تحمل و عادت کردن به اثرات در اینترنت بودن، انکار رفتارهای مشکلزا، از این دیدگاه، اختلال به عنوان اختلال تنشی یا کنترل تکانه مانند قماربازی بیمارگونه درنظر گرفته میشود و کسانی که به این معیار میرسند مشکلات روانشناختی، اجتماعی و شغلی پیدا میکنند (گنزالز، 2008).
اعتیاد به اینترنت یک پدیده بین رشتهای است و علوم مختلف پزشکی، رایانهای، حقوق، جامعه شناسی، روانشناسی، هر یک از زوایای مختلف این پدیده را بررسی نمودهاند. در هر کدام از این علوم نظریههایی مطرح شده است که چارچوب یک علم خارج میشود و ترکیبی از مفاهیم چندین علم را در بر میگیرد
. وجود دیدگاهها، نظرات، تبیینها، اختلاف نظر در مورد نحوه پدید آمدن طبقه بندی، تشخیص، تداوم و استمرار این اعتیاد به پیچیدگی و معماگونه بودن آسیب اشاره دارد. بههمین دلیل است که هنوز هیچکس، نظریه و دیدگاهی که قادر به تبیین تمامی رفتارهای اعتیاد باشد، مطرح نکرده است. (معیدفر و همکاران، 1393).
اورزاک (1999) اعتیاد به اینترنت را به عنوان اختلال درنظر میگیرد. نوعی اختلال که مردم در آن صفحه رایانه را جذابتر از واقعیت زندگی روزمره میبینند. به نظر او هر کسی که رایانه دارد در معرض وابستگی است اما افرادی که خجالتی، افسرده، تنها و بیحوصله هستند یا آنهایی که از یک اعتیاد دیگر بهبود مییابند، به خصوص آسیبپذیری بیشتری دارند. وابستگی تکنولوژیکی به طور عملیاتی میتواند به عنوان وابستگی غیرشیمیایی (رفتاری) که شامل تعامل انسان و دستگاه است تعریف شود. این اعتیاد ممکن است انفعالی (مثلاً تلویزیون) یا فعال (بازیهای رایانهای) باشد و معمولاً جنبههای القاءکننده و تقویتکنندهای دارد که ممکن است به افزایش تمایل وابستگی کمک نماید (آرتز و همکاران، 2002).
بر اساس دیدگاه گریفیتز جزء اصلی وابستگی رفتاری است که دارای اجزای زیر است:
برجستگی: منظور از برجستگی این است که فعالیت معینی مهمترین فعالیت شخص شود و بر تفکر (اشتغال فکر یا تحریف شناختی)، احساس (ولع داشتن) و رفتار (خراب شدن رفتار اجتماعی) فرد تسلط دارد.
تغییر خلق: شامل تجربیاتی است که افراد بر اثر مشغولیت به فعالیت معینی گزارش میکنند یعنی فرد در یک حالت آرامبخش یا تخدیرکننده قرار میگیرد.
تحمل: این مورد شامل فرآیندی است که در آن نیاز به فعالیت گسترده و روزافزونی برای رسیدن به همان اثرات قبلی است. مثلاً یک قمارباز ممکن است به طور روزافزونی میزان شرطبندی خود را افزایش دهد تا به همان رضایتمندی که در روز اول با شرطبندی کمتری به دست میآورد، حاصل نماید.
نشانههای کنارهگیری: اینها شامل حالتها یا اثرات فیزیکی ناخوشایندی از قبیل زودرنجی، حساسیت و … هستند که وقتی فعالیت خاصی ادامه نمییابد، یا ناگهان کاهش مییابد در فرد دیده میشود.
تعارض: این حالت شامل به وجود آمدن تعارض بین معتاد و افرادی است که با او سروکار دارند (تعارض بین شخصی) یا در درون خود فرد (تعارض درونفردی) است که در ارتباط با یک فعالیت معین وجود دارد.
بازگشت (عود): شامل تمایل برای تکرار حالتهای قبلی فعالیت معین است که در موارد شدید سالها بعد از کنترل رفتار نیز دوباره عود میکند (ویکتور، 2003).
سیگل و سنا در بررسی نظریههای مربوط به اعتیاد اینترنتی به نظریههای کلان انحراف و کج رفتاری اجتماعی استناد کرده است و این نظریهها را به 4 دسته کلی تقسیم کردهاند که هر کدام از این دستههای کلی خود نظریه مختلفی را در بر میگیرد که عبارتند از:
الف- نظریههای فردی
در این نظریهها ریشه اختلال در خود فرد جستجو میشود یعنی ساخت زیست شناختی و ویژگیهای روان شناختی شخص است که سازنده رفتار اوست. براساس این دیدگاه شخصیت شامل تمامی جنبههای رفتاری، هیجانی، شناختی، اخلاقی و حتی جنبه جسمانی، عصبی، هورمونی و بیوشیمیایی میشود که بهوجود آورنده رفتار بهنجار و نابهنجار است (امیدوار و صارمی، 1393).
ب- نظریههای ساختار اجتماعی
در این دیدگاه رفتار بزهکارانه ناشی از سازگاری فرد با شرایط حاکم در محیطهای طبقه پایین است. این نظریهها به سه دسته تقسیم میشوند:

Author: مدیر سایت