منابع و ماخذ مقاله پیشرفت تحصیلی

باشد. این پژوهش اساسا به منظور بررسی نقش عوامل خانوادگی و اختصاصا به منظور بررسی کارکردهای عاطفی – اجتماعی کودکان با مادران دارای مشکلات عاطفی – اجتماعی در مقایسه با کودکان دارای مادران سالم، پرداخته است. دو گروه نمونه براساس متغیرهای فردی از قبیل شرایط اقتصادی – اجتماعی،‌ اندازه خانواده،‌ نژاد،‌ سن،‌ سطح تحصیلات مادران همتا‌‌سازی شده بودند. برای گروه کودکان 4 ساله عوامل خطرزای محیطی شامل عواملی همچون بیماری ذهنی مادران،‌ حوادث استرس زای زندگی،‌ فرزند پروری ضعیف،‌ تحصیلات پایین والدین،‌ بیکاری و مشکلات اخلاقی بوده‌است. بعد از گذشت 9 سال،‌ یعنی در سن 13 سالگی گروه تاب‌آور با گروه غیر تاب‌آور مورد مقایسه قرار گرفت. نتایج نشان داد که نوجوانان تاب‌آور سطوح بالایی از عزت نفس،‌ منبع کنترل درونی،‌ آموزش مؤثر والدین،‌ سطوح پایینی از بحران‌ها و هنجارهای خانوادگی،‌ سطوح پایینی از افسردگی و بیماریهای روانی را نسبت به گروه غیر تاب‌آور نشان می دهند. بالدوین و بالدوین و کول (1990) بر مبنای داده‌های مطالعات طولی روچستر و همکاران (1990) وسامروف و همکاران (1993) علاقمند به مطالعه مهارت‌های شناختی بالاتر از حد انتظار در نمونه‌های در معرض خطر شدند. این نمونه شامل 152 خانواده و کودکان آنها که در طیف سنی 12 تا 14 سال قرار داشتند، بود.
خانواده‌ها براساس ویژگیهای تاب‌آورانه شناختی کودکان مثل نمرات هوش شناختی و نمرات آزمونهای پیشرفت تحصیلی در مدرسه گروهبندی شدند. سپس این گروه از خانواده‌ها خود نیز به دو گروه بر مبنای سطح تحصیلات،‌ میزان درآمد ماهیانه،‌ زندگی در محلات بالا و پایین (محله‌های مربوط به اسپانیایی‌ها و یا آمریکایی – آفریقایی تبار)،‌ حضور یا عدم حضور پدر مورد گروه‌بندی واقع شدند.
نتایج نشان می داد که این دو گروه از خانواده‌ها الگوهای فرزند پروری یکسانی شامل گرمی،‌ انتظارات بالا برای پیشرفت و درخواست رفتارهای مسئولانه از کودکان داشتند. به عبارتی تفاوت دو گروه تاب‌آور و غیر تاب‌آور مربوط به فعالیت‌ها و منش‌های والدین می باشد.
در مطالعه گسترده و طولی دیگری که توسط سلسله مطالعات طولی (Cohort) انجام گرفته است، 205 کودک (91 پسر و 114 دختر) در سنین 12-8 سال در پایه‌های چهارم تا ششم در مدارس معمولی ابتدایی شهری به عنوان نمونه انتخاب شدند. داده‌ها در سالهای 1977،‌ 1979، هفت،‌ ده و بیست سال بعد گردآوری شدند. عوامل خطرزای تراکمی در طول سالها نیز توسط پرسشنامه حوادث زندگی و جداول مقیاس و رتبه بندی زندگی در دوران کودکی،‌ نوجوانی،‌ و بزرگسالی گروه تحقیق سنجیده می شد.
شاخص‌های تاب‌آوری نیز شامل بهزیستی،‌ سازگاری درونی،‌ عدم نشانه‌های اضطراب، مهارت‌های تحصیلی،‌ اجتماعی و قدرت رهبری در گروه نمونه دانش‌آموزان مقطع ابتدایی بوده است و برای گروه نوجوان و بزرگسال،‌ مهارت‌های شغلی (کاری) و عشقی نیز اضافه شده بود. اطلاعات گرد آوری شده در این تحقیق از طریق خود مشارکت‌کنندگان، والدین آنها، همسالان، و معملین صورت پذیرفته‌است و روشهای گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه،‌ مصاحبه، نظرسنجی از همسالان،‌ نمرات حاصل از آزمونهای ثبت شده،‌ و آزمونهای استاندارد شده‌ی متعدد بوده‌است (به نقل از گارمزی و همکاران،‌ 1984). البته هر دو رویکرد متمرکز بر شخص و متغیر نیز برای درک بهتر تاب‌آوری بکار گرفته شده بود.
نتایج نشان می دهد که منابع روانی- اجتماعی مثل فرزند پروری خوب،‌ مهارت‌های هوشی،‌ و حمایت‌های اجتماعی بالا ممکن است تأثیرات منفی عوامل خطرزا و شرایط نامطلوب را کاهش دهد. به عنوان مثال،‌ مهارت‌های هوشی در پیش بینی موفقیت‌ تحصیلی (ماستن و همکاران،‌ 1999) کیفیت فرزند پروری در رفتارهای هدایتی کودکان و نوجوانان و رفتارهای سازگارانه اجتماعی نقش دارند.
گیزیر (2004) نیز در پایان نامه دکتری خود به بررسی عوامل حفاظتی بیرونی (محیطی) و عوامل حفاظتی مربوط به ویژگی‌های فردی در تاب‌آوری تحصیلی دانش آموزان پایه هشتم ابتدایی در شهر آنکارا پرداخته است. نمونه او متشکل از 872 نفر (439 دختر و 433 پسر) از دانش آموزان فقر حاشیه نشین شهر آنکارا بودند. در این تحقیق عوامل حفاظتی مربوط به مقیاس تاب‌آوری و معیار رشد جوانان (RYDM) بوده که از تحقیقات گسترده و ملی سلامت کودکان در کالیفرنیا اقتباس شده‌است. عوامل حفاظتی بیرونی انتخاب شده عبارت بودند از ارتباطات حمایتی و مراقبتی،‌ انتظارات بالا و فرصت‌هایی برای مشارکت معنا دار که در محیط‌های خانه،‌ مدرسه،‌ اجتماع و با همسالان که به طور جداگانه به عنوان 11عامل مورد ارزیابی واقع شدند. همچنین شش عامل حفاظتی درونی مربوط به این مقیاس شامل همدلی، توانایی حل مسئله، خود – کارآمدی،‌ ارتباطات و همکاری،‌ اهداف،‌ خودآگاهی،‌ آرزوهای تحصیلی بوده،‌ علاوه بر آن منبع کنترل درونی (N – SLCS) و مهارت‌های تحصیلی و امیدواری (BHS) نیز به عنوان عوامل حفاظتی درونی به شکل جداگانه مورد سنجش قرار گرفتند و تنها متغیر وابسته در این تحقیق موفقیت تحصیلی بوده است.

نتایج تحقیق نشان داده است که از میان عوامل متعدد حفاظتی بیرونی فوق،‌ انتظارات بالاتر خانواده بهترین پیش بینی کننده تاب‌آوری تحصیلی هم در دختران و هم در پسران می باشد. پس از آن ارتباطات مراقبتی مدرسه و انتظارات بالای مدرسه و ارتباطات مراقبتی همسالان مطرح می‌شدند. از میان عوامل حفاظتی درونی داشتن خود ادراکی مثبت درباره توانمندیهای تحصیلی آرزوها و اهداف بالای تحصیلی،‌ درک همدلانه،‌ منبع کنترل درونی و امیدواری به آینده به ترتیب پیش بینی کننده‌های مهم تاب‌آوری تحصیلی بودند.
علاوه بر آن،‌ فاکتورهای بیرونی ارتباطات مراقبتی در خانه،‌ ودر اجتماع و انتظارات بالای همسالان و عوامل حفاظتی درونی،‌ توانایی حل مسئله (شامل مؤلفه‌های برنامه ریزی،‌ تفکر انتقادی،‌ بازتابی و خلاقیت) به شکل منفی با تاب‌آوری تحصیلی در این گروه از دانش آموزان رابطه نشان داده است.

2-3-تحقیقات پیشین مدرسه

بسیاری از مطالعات تاب‌آوری بر اهمیت سیستم‌های حمایتی بیرونی از قبیل حضور معنادار و ارتباط با بزرگسالان و جو مدرسه در ترغیب رشد سازگارانه در دانش آموزان در معرض خطر بر روی تاب‌آوری تأکید دارند(بروکس ، 2006؛ ونگ و همکاران، 1994). تحقیقات همچنین نشان می دهند که افراد تاب آور احساسی از مراقبت و ارتباط و وابستگی، حداقل به یک
بزرگسال را گزارش می‌کنند( ریز و همکاران، 2005 ؛ شولتز ، 1991). مطابق با نتایج تحقیقات دال و لیون (1998) بیرون از جو خانوادگی، ارتباط میان معلم ـ دانش آموز در زمره مهمترین عوامل ترغیب کننده تاب‌آوری محسوب می‌شود. در حقیقت، بعضی از مطالعات بیان می‌کنند که ارتباط مثبت با یک بزرگسال در خارج از فضای خانواده می تواند جبران فقدان ارتباطات خانوادگی و تعارضات خانوادگی را بنماید (کراس نو و الدر ، 2004 ؛ گراسمن ، بیناشوویتز ،ساکوری ، فینین ، و فلاهرتی ، 1992).
به عنوان مثال بوون و ریچ من ، براوستر و بوون (1998) مطالعه ای ترتیب دادند که نقش حمایت‌های معلم را در ایجاد احساس تعلق و وابستگی در نوجوانان در معرض خطر، که به لحاظ اقتصادی ـ اجتماعی زیر خط فقر محسوب می شدند را مورد بررسی قرار می داد.
شرکت کنندگان در پژوهش شامل 665 نفر از جوانان در فاصله سنی 10 تا 20 سال بودند. از طرفی عامل خطرزا احساس استرس و خطر در مدرسه نیز تعریف شده بود. عامل حفاظتی حمایت معلم توسط مقیاسی که احساسات مختلف دانش آموزان را نسبت به معلم خود می سنجید مورد ارزیابی واقع شد.( به عنوان مثال من از حمایت معلم خود برخوردارم). یافته‌ها نشان می‌دهند که ادراک نوجوانان از تعلق و وابستگی به مدرسه با حمایت معلمین رابطه مثبتی دارد. علاوه بر این، مطابق با نتایج، این رابطه بخصوص زمانی قویتر می شود که نوجوانان فاقد ارتباطات اجتماعی مطلوب و گرم و ایمن بخصوص در محیط خانوادگی باشند.
مطالعه دیگری توسط نتلز ، موچرا و جونز (2000) صورت گرفته است که در آن تأثیر حمایت‌های اجتماعی بر پیامدهای تحصیلی کودکان مورد بررسی قرار گرفته است. 74 دانش آموز در پایه چهارم و پنجم از طریق پرسشنامه‌های خود گزارشی در خصوص تجربیات استرس زای زندگی و در معرض خشونت قرار داشتن مورد ارزیابی قرار گرفتند. ارزیابی از حمایت‌های همسالان، معلمین و خانواده به عنوان عوامل حفاظتی و مؤثر در کاهش عوامل خطرزا در نظر گرفته شده بود. شاخص‌های تاب آوری در این تحقیق شامل نمرات استاندارد شده ریاضیات و خواندن بوده است. مطابق با نتایج تحقیق، رابطه معناداری میان در معرض خشونت قرار داشتن و شرایط استرس زای زندگی و عامل حفاظتی حمایت خانواده دیده نشده است.
عدم وجود چنین رابطه ای همچنین میان عامل حفاظتی حمایت معلمین نیز مشاهده شده است. اما میان حمایت اجتماعی معلمین با نمرات پیشرفت تحصیلی ریاضیات رابطه وجود داشته است. اما زمانی که متغیر « در معرض خطر قرار داشتن » در نظر گرفته نمی شد، حمایت معلمین در همه زمینه‌ها سودمند بوده است.
اسکون و پارسونز ، ساکر (2004) در مطالعه خود به بررسی منابع اجتماعی خانواده و فردی به عنوان عوامل حفاظتی در سازگاری مدرسه در دانش آموزان 16 ساله پرداختند. ویژگی‌های خطر بوسیله شاخص ارزیابی‌های اقتصادی ـ اجتماعی سنجیده شده است (شامل تحصیلات والدین، شلوغی و ازدحام خانواده و…) و تاب آوری عاطفی از طریق نتایج آزمون استاندارد سنجیده شده است. یافته‌ها نشان می دهند که عامل خطرزای سطح اقتصادی ـ اجتماعی عامل مهم و تأثیرگذار برای شکست‌های تحصیلی می باشد. اگرچه این عامل خطر از طریق فاکتورهای روانی متعددی از جمله نقش واسطه گری عامل حفاظتی انتظارات معلم واسطه گری می شود.
برای دانش آموزان در معرض خطر شرایط اقتصادی ـ اجتماعی پایین، عامل انتظارات معلم و سپس انگیزه فردی پیش بینی کننده نمرات پیشرفت تحصیلی می باشد.اما برای دانش آموزانی مهارتی که در معرض خطر قرار ندارند اهمیت متغیرهای پیش بینی کننده جابجا می شود یعنی اولویت با عامل انگیزه فردی و سپس انتظارات معلم می باشد. بنابراین به نظر می رسد که انتظارات دانش آموزان از خودشان (عامل انگیزشی)، انتظارات معلمین و والدین برای پیامدهای موفقیت آمیز اساسی به نظر می رسد. در این تحقیق تفاوت‌های جنسیتی مشاهده نشده است.
اسپوزیتو (1991؛ به نقل از وینسنت، 2007) نیز در تحقیق خود به بررسی جو مدرسه به عنوان عامل حفاظتی (البته بر مبنای گزارش پیمایشی والدین) بر مهارت‌های تحصیلی و اجتماعی کودکان پیش دبستانی تا پایه دوم پرداخته
است. پیشرفت تحصیلی توسط نمرات استاندارد سنجیده شده است و مهارت‌های اجتماعی نیز توسط معلمین گزارش شده است. یافته‌ها نشان می دهند که جو مدرسه پیش بینی کننده سازگاری مدرسه برای تمامی دانش آموزان بوده و همچنین می تواند پیش بینی کننده نمرات پیشرفت تحصیلی ریاضیات و خواندن باشد اگر به متغیر تحصیلات والدین کنترل شود.
در تحقیق دیگری که توسط پادون ، واکسمن و‌هانگ (1991) صورت پذیرفته، ساختار کلاسی و محیط یادگیری دانش آموزان تاب آور و غیر تاب آور در پایه چهارم و پنجم مورد بررسی قرار گرفته است. معلمین دانش آموزان در معرض خطر را بر اساس سطح اقتصادی ـ اجتماعی شناسایی کرده و سپس بر مبنای آن گروه تاب آور و غیر تاب آور را بر مبنای پیشرفت تحصیلی بالا، انگیزش، توجه مؤثر و انجام تکالیف تحصیلی به شکل کامل مشخص نمودند.
داده‌ها بر مبنای مشاهدات مستمر و نظام دار دانش آموزان تاب آور و غیر تاب آور، همچنین گزارش دانش آموزان از جو مدرسه گردآوری شده است. یافته‌ها نشان می دهد که دانش آموزان تاب آور در محیط یادگیری روابط مثبت بیشتری را گزارش می کنند و از جو کلاس و رابطه با معلم احساس رضایت بیشتری دارند. در حالیکه دانش آموزان غیر تاب آور مشکلات و سختی‌های بیشتری را گزارش کردند. مشاهدات همچنین نشان می دهد که دانش آموزان تاب آور زمان معنادار بیشتری را در تعامل با معلم خود در جهت اهداف آموزشی سپری می کنند.

2-4-تحقیقات مربوط به عوامل فردی و پیامدهای تحصیلی و هیجانی

کنترل ادراک شده یکی از قویترین پیش بینی کننده‌های تاب‌آوری دانش آموزان و موفقیت‌های آموزشی در تمام مقاطع ابتدایی،‌ راهنمایی و دبیرستانی می باشد. کودکان و نوجوانانی که مطمئن و دلگرم بوده و دارای تفکرات خوش بینانه (مثبت بین) بوده احتمال بیشتری دارد که تکالیف چالش برانگیز را انتخاب کنند،‌ اهداف دراز مدت واقع گرایانه را انتخاب کرده، برای رسیدن به آنها برنامه ریزی داشته باشند،‌ آغازگر و حفظ کننده درگیری مستمر و مؤثر باشند،‌ بطور مؤثر با موانع و چالش‌ها درگیر می شوند،‌ از عهده حل مسایل با بهترین کیفیت بر آمده،‌ دارای تمرکز بوده و حتی در شرایط ناگوار و استرس‌زابتوانند تمرکز خود را حفظ کنند‌ و در صورت لزوم از دیگران کمک بگیرند. همچنین قدرت برگشت بعد از شکست را دارند و راهبردهای خود – تنظیمی و مقابله‌ای سازگار و مؤثر را بکار می‌گیرند. در مقابل،‌ کودکان و نوجوانانی که نسبت به کارآمدی خود شک می کنند،‌ با احتمال بیشتر الگوهای درماندگی آموخته شده را نشان می دهند که در آن تنظیم اهداف پراکنده بوده و از انسجام کافی برخوردار نمی باشد. تکالیف آسان را بر می گزینند،‌ رویکرد منفعلانه دارند،‌ مضطرب بوده و در برخورد با مشکلات و شرایط استرس‌زاسعی می کنند از آن کناره بگیرند،‌ و یا فرار کرده و یا مرتبا تجربیات و یا هیجان منفی و یا ویژگی‌های منفی شرایط را تکرار می کنند.
مطالعات فراتحلیلی متعددی به منظور بررسی اندازه اثر خود کارآمدی در اشکال مختلف و در ارتباط با کارکردهای مختلف و با روش شناختی متفاوتی از قبیل طراحی‌های آزمایشی و تحلیلی صورت گرفته است (گالی ، اینکالکاترا ، جوشی و بوبین ، 2002؛ بویر ، زولو ، تامپسون ، ونکوور ، شورینگ و سیمز ، 2000 ؛ هولدن ، مونچر ، اسچینک و بارکر ، 1990 ؛ مورتیز ، فلتز ، فهرباخ و مک ، 2000 ؛ مولتون ، براون و لنت ، 1991).

 

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوند.
برای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  77u.ir  مراجعه نمایید
رشته روانشناسی و علوم تربیتی همه موضوعات و گرایش ها :روانشناسی بالینی ، تربیتی ، صنعتی سازمانی ،آموزش‌ و پرورش‌، کودکاناستثنائی‌،روانسنجی، تکنولوژی آموزشی ، مدیریت آموزشی ، برنامه ریزی درسی ، زیست روانشناسی ، روانشناسی رشد

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

گوردن (1995، 1996) نیز در تحقیق خود بر روی دانش آموزان فقیر آمریکایی – آفریقایی و لاتین نشان داده است که دانش آموزان با خود – پنداره بالا،‌ تاب‌آوری تحصیلی بالاتری را (به شکل نمرات کلاسی) از خود نشان می دهند،‌ در مقایسه، دانش آموزانی که اعتماد کمی نسبت به تواناییهای خود داشته از حمایت‌های اجتماعی کمتری برخوردار می باشند.
وجود احساس کنترل بر روی وقایع و پیامدهای احتمالی،‌ همچنین قدرت جهت دهی به زندگی شخصی با پیامدهای مثبتی در حوزه‌های مختلف روانی و تحصیلی همراه می باشد. افرادی که دارای منبع کنترل درونی بوده این اعتقاد را دارند که آنها بر همه جنبه‌های زندگی خود کنترل دارند و نسبت به افرادی که سرنوشت خود را در دست نیروهای بیرونی می دانند،‌ احتمال بیشتری دارد

Author: مدیر سایت

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *