منابع و ماخذ مقاله کودکان و نوجوان

مشارکت آموزشی، کیفیت مقابله، و دیگر شاخص‌های تاب‌آوری داشته‌باشد؛ باورهای انگیزشی و اسنادهای علّی می‌باشد (دوویک، 1999؛ اسکینر، 1999؛ استیپک، 2002؛ ویگلفیلد و همکاران، 2006؛ مارتین و مارش، 2003؛ مارتین و مارش، 2008)‌. باورهای شناختی و انگیزشی مؤثر در کارکردهای تاب‌آوری، از مدل درگیری روان شناختی و رفتاری مارتین(2001، 2002، 2003) که به عنوان چرخه درگیری و انگیزشی دانش آموزان (SME) شناخته می شود؛ اقتباس شده است. این چرخه بازتاب تفکرات و باورها، احساسات و رفتارهای زیربنائی درگیری تحصیلی در محیط‌های آموزشی و مفاهیم بنیادین شناختی و انگیزشی مؤثر در کارکردهای تاب‌آوری می باشد.
علیرغم چندین دهه تحقیق برروی اهمیت بافت اجتماعی، بویژه خانواده، تاکنون تحقیقات بسیار کمی در زمینه تأثیر روابط اجتماعی در رشد تواناییهای تنظیم عواطف و مقابله صورت گرفته است. در واقع اگر چه همه روان شناسان معتقدند که خانواده تأثیر مهمی را بر رشد عواطف و اجتماعی کودکان و نوجوانان دارد، اما فرآیندهای چنین تأثیراتی کمتر روشن شده است (دارلینگ و استین برگ، 1993). به اعتقاد صاحبنظران بیشترین تأثیر بافت خانوادگی دررشد روانی اجتماعی فرزندان از طریق تأثیر خانواده بر فرآیندهای تنظیم عواطف و مقابله بر می گردد. بنابراین در نظر گرفتن نقش مداخله ای و تأثیر چنین متغیری برای درک ارتباط میان حوادث منفی و تاب‌آوری ضروری به نظر می رسد. در این میان، یکی از این فرآیندهای مهم و زیر بنایی سبک‌های دلبستگی افراد می‌باشد. تحقیقات نشان داده اند که سبک دلبستگی افراد تمام سطوح کارکردی افراد در برخورد با حوادث سخت را متاثر می سازد (دایپرلینک و همکاران، 2001، راش و همکاران، 1999). اگر چه دلبستگی تاکنون در تحقیقات مربوط به تروما و شرایط حادّ مطرح گردیده است؛ اما در این تحقیق چنین متغیری در ارتباط با کارکردهای تنظیمی در حوزه تحصیلی و هیجانی و در محیط تحصیلی مورد بررسی قرار می‌گیرد.
عوامل و نهادهای اجتماعی دیگری به جز خانواده همچون محیط‌های آموزشی به نظر می رسد که نقش مهمی را در رفتارهای کودکان و نوجوانان ایفا می نمایند. اگر چه در این زمینه به لحاظ نظری، نظریات متعدید وجود دارد (به عنوان مثال: اکسلر و همکاران، 1998؛ اسکینر، و همکاران، 1998)، اما میزان و نحوه و گستره‌ای که چنین ارتباطات اجتماعی می‌توانندپاسخهای مقابله‌ای را در دانش آموزان در محیط‌های آموزشی و در برخورد با تجربیات استرس‌زامتأثر سازند، به شکل قابل توجه و منصفانه ای اندک بوده به و به نظر حوزه ای کشف نشده می‌آید. یکی از مدل‌هایی که در مطالعات مربوط به مقابله در محیط‌های آموزشی مورد توجه محققین بوده است، بافت ارتباطی در کلاس یا نحوه تعامل معلم- دانش‌آموز می‌باشد. (اسکینر ولبورن، 1994؛ اسکینر، 1995؛ زیمرجم-بک و لاک، ‌2005). بیرون از جو خانوادگی، ارتباط میان معلم ـ دانش آموز در زمره مهمترین عوامل ترغیب کننده تاب‌آوری محسوب می‌شود ( دال و لیون، 1998). در حقیقت، بعضی از مطالعات بیان می‌کنند که ارتباط مثبت با یک بزرگسال در خارج از فضای خانواده می تواند جبران فقدان ارتباطات خانوادگی و تعارضات خانوادگی را می‌نماید (کراس نو و الدر، 2004 ؛ گراسمن و همکاران، 1992). علاوه بر نقش مهم معلمین در آموزش و پیشرفت تحصیلی، معلمین می‌توانندبا حمایت‌های اضافی بیرون از خانه به عنوان بزرگسالان مراقب و حامی در زندگی نوجوان و فراهم آوردن شرایط ارضاء نیازهای خود استقلالی، و و ایجاد حس انتظار موفقیت بر تاب‌آوری دانش آموزان تأثیر بگذارند. و زمینه تسهیل و ترغیب تاب‌آوری دانش آموزان را فراهم آورند. نظریه نیازهای روان‌شناختی دسی وریان (1985، 2000، 2002)از مهمترین نظریه‌های انگیزشی است که در رفتارهای مقابله‌ای نقش دارد.از این رو در این تحقیق جو تعاملی معلم ‌- دانش‌آموز در راستای ارضای نیازهای روان شناختی کودکان و نوجوانان در محیط‌های آموزشی مد نظر قرار می گیرد.
بنابراین با توجه به آنچه گذشت، مهم‌ترین اهداف این پژوهش عبارتند از:
ارائه مدلی تبیینی از چگونگی تاب‌آوری هیجانی و تحصیلی با ایجاد تمایز میان عوامل حفاظتی، فرآیندها، و پیامدهای تاب‌آوری.
بررسی پیش‌آیندهای فرآیندهای تنظیمی پژوهش با در نظرگرفتن عوامل فردی، خانوادگی و اجتماعی.
مقایسه‌ی تأثیر قدرت پیش‌بینی‌کنندگی عامل‌های فردی، خانوادگی و اجتماعی بر فرآیندهای تنظیمی پژوهش.

بررسی نقش فرآیندهای تنظیمی پژوهش به عنوان متغیر میانجی میان متغیرهای برون‌زاد و تاب‌آوری تحصیلی و هیجانی.
بررسی ارتباطات درونی و نیمرخ پیش‌بینی‌های تاب‌آوری تحصیلی و هیجانی.
مقایسه نیمرخ پیش‌بینی‌های افراد تاب‌آور و غیر تاب‌آور در رویکرد متمرکز بر شخص.

متغیرهای مدل عبارتند از :
عوامل حفاظتی ساختاری یا برون‌دادهای مدل پژوهش که شامل سه گروه متغیر می‌باشد:
1) متغیر مربوط به عوامل فردی که باورهای انگیزشی و شناختی فرد را در بر می گیرد.
2) متغیر مربوط به عامل خانوادگی که سیستم دلبستگی فرد را مورد بررسی قرار می‌دهد.
3) متغیر مربوطه به مدرسه که نیازهای روان شناختی کودکان و نوجوانان در محیط‌های آموزشی مد نظر قرار می‌دهد.
4) متغیر واسطه ای این مدل را تنظیم شناختی و راهبردهای مقابله ای دربر می‌گیرد.
5) تاب‌آوری تحصیلی به عنوان متغیر درون‌داد مدل پژوهش که با شاخص‌های نمرات پیشرفت تحصیلی، مؤلفه‌های رفتاری چرخه درگیری و انگیزشی دانش آموزان (2001، 2002، 2003) و تاب‌آوری تحصیلی مارتین (2006) سنجیده می‌شود.
6) تاب‌آوری هیجانی به عنوان متغیر درون‌داد دیگر مدل پژوهش که با شاخص‌های بهزیستی روانی- اجتماعی و عدم وجود نشانه‌های افسردگی و عواطف مثبت و منفی سنجیده می‌شود. شکل 107- مدل کلی تاب آوری تحصیلی و هیجانی را نشان می‌دهد.

شکل 1-7- مدل کلی تاب آوری تحصیلی و هیجانی

1-10-اهمیت و ضرورت پژوهش

تاب‌‌آوری به عنوان توانایی بازگشت به حالت اولیه و سازگاری موفقیت آمیز علیرغم استرس زیاد و شرایط ناگوار، بدون شک از توانمندیهای اجتناب‌ناپذیر انسان در تمامی مراحل تحولی و در تکالیف مختلف رشدی محسوب می‌گردد. توجه ویژه به مطالعات تاب‌آوری در اواخر قرن بیستم، خصوصا، مورد علاقه محققین حوزه روانشناسی مثبت بوده است. چرا که آنچه مورد علاقه چنین رویکردی ‌می‌باشد بالا بردن ظرفیت انسان‌ها برای سازگاری و رشد هر چه بیشتر در برخورد با شرایط ناگوار میباشد (ماستن،2001). در واقع، تأکید این دیدگاه شناسایی سازه‌ها و ارائه مدل‌ها و فرآیندهایی است که موجبات سازگاری مثبت انسان‌ها را فراهم میآورد. تغییر و تحولات سریع در دنیای کنونی و پیچیدگی جوامع باعث تعدد منابع استرس گردیده است، از این رو افراد استرس بیشتری را در زندگی تجربه می‌کنند بنابراین باید اذعان نمود که استرس یک رکن اجتناب‌ناپذیر زندگی بشر امروزی می‌باشد و اغلب افراد در مراحلی از زندگی خود با موقعیت‌های تهدید آمیز متعددی روبه رو می شوند.
به اعتقاد ورلی (1992) استرس تحصیلی مهمترین نوع استرس سنین نوجوانی است که می تواند سلامت روانی دانش آموزان را تهدید کرده و اثرات سویی بر کارآمدی و شکوفایی استعدادها و شکل گیری شخصیت آنان و عدم امکان دستیابی به اهداف تحصیلی داشته‌باشد. از طرفی این امر به خصوص در دوران نوجوانی از اهمیت به سزایی برخوردار می‌شود. اغلب پژوهشها در حیطه سلامت نوجوانان مبین آنند که بسیاری از نوجوانان در گذر از این دوره مشکلات جدی را تجربه می‌کنند عواملی مانند تغییرات سریع جسمانی، شناختی، و اجتماعی در کنار عوامل استرس‌زای موجود در محیط آموزشی از قبیل دنبال نمودن اهداف تحصیلی تقاضاهای خانواده و تمایل آنها برای ادامه تحصیل اماده سازی برای ورود به دانشگاه دغدغه فکری داشتن شغل مناسب و کسب درآمد و استقلال مالی از چالش‌های جدی و منابع استرس‌زا در دوران نوجوانی است. دراین راستا شناسایی عوامل خطر زا و در صورت امکان جلوگیری از بروز آنها و شناسایی سیستم‌ها و عوامل حفاظتی جهت افزایش توان مقابله با شرایط استرس‌زا ضرورتی اجتناب ناپذیر خواهد بود.
آنچه که در سالهای اخیر نظر محققان حوزه تاب‌آوری را به خود جلب نموده، شناسایی ابعاد و پیامدهای مختلف تاب‌آوری و در نظر گرفتن حوزه‌های نظری چندگانه‌ای می‌باشد که در مفهوم سازی تاب‌آوری حیاتی (کلیدی) محسوب می شوند. به علت پیچیدگی ارتباط میان پیشرفت تحصیلی و کارکردهای روانی، بطور اختصاصی در تحقیقات مربوط به تاب‌آوری، تمایز میان آن دو و بررسی آنها به طور جداگانه الزامی به نظر می رسد. در کنار اهمیت پیامدهای بهزیستی روانی و کارکردهای سازگارانه درونی، در نظر گرفتن تاب‌آوری تحصیلی به عنوان جنبه‌ای از سازگاری بیرونی و بدلیل داشتن ارتباط با موفقیت‌های بعدی زندگی یک حوزه اساسی در مطالعات تاب‌آوری محسوب می‌شود. شکست در دستیابی به سازگاری موفقیت آمیز در حوزه تحصیلی، پیش بینی کننده مهمی برای دیگر حوزه‌های سلامت رفتاری و روانی از قبیل بزهکاری، استفاده از مواد و یا فعالیت‌های غیر اخلاقی می‌باشد (گرابر و مچامر ،2000). به بیان دیگر، افرادی که مهارت‌های تحصیلی بالاتری دارند. با احتمال بیشتری پیامدهای رشدی مثبت دیگر را نشان می‌دهند (پائولسون و همکاران، 1990). بنابراین در نظر گرفتن همزمان دو حوزه تاب‌آوری تحصیلی و تاب‌آوری هیجانی به منظور بررسی ارتباط درونی میان ابعاد مختلف سازه تاب‌آوری و نیمرخ پپش‌بینی آنها و شناسایی هر چه بیشتر این سازه و دستیابی به یافته‌های عملی و نظری اساسی می‌باشد.
علاوه بر توجه به تمایز میان ابعاد مختلف تاب‌آوری، در راستای دستیابی به مدلی تبیینی و بررسی عوامل حفاظتی باید خاطر نشان ساخت که سالها تلاش محققین به منظور شناسایی و بررسی عوامل تسهیل کننده و یا بازدارنده در تاب‌آوری صورت گرفته است تانهای
تاً از این رهیافت بتوانند موجبات مهم ترین مداخلات آموزشی و علمی و عملی را در تربیت و پرورش افراد تاب‌آور به عمل آورند. و آنچه را که امید پیامدهای تحولی است به منصه ظهور برسانند. نتایج این تحقیقات حاکی از آن است که عوامل حفاظتی در سه سطح فردی، خانوادگی، و اجتماعی بر تاب‌آوری تأثیر گذارند. اگر چه ماهیت مداخله در هر سطحی ممکن است متفاوت باشد، اما هدف چنین عواملی حفاظتی فراهم آوردن منابع مورد نیاز افراد برای سازگاری موفقیت آمیز در بر خورد با شرایط سخت و استرس‌زا می‌باشد. از طرفی تحقیقاتی که تا کنون در حوزه تاب‌آوری صورت پذیرفته است عمدتاً به بررسی عوامل حفاظتی متعدد فردی وخانوادگی و اجتماعی مؤثر در تاب‌آوری یک سطح تحلیل پرداخته اند. به عبارت دیگر، تحقیقات تاب‌آوری در ابتدای راه خود بوده و به همین دلیل مدل‌های جامع و مانع در تبیین تاب‌آوری کمتر شکل گرفته‌اند. بنابراین، این پژوهش با الهام از مدل‌های مفهومی موجود و با رویکردی سیستمی و شناختی- اجتماعی سعی در تبیین چگونگی تاب‌آوری تحصیلی و هیجانی با ایجاد تمایز میان عوامل حفاظتی فرآیندی و عوامل حفاظتی ساختاری در سطوح فردی، خانوادگی، و محیط آموزشی دارد. با توجه به اینکه در این پژوهش پیامدهای تاب‌آوری تحصیلی و هیجانی مد نظر می‌باشند و با توجه به آنچه که به تفصیل در بخش‌های پیشین مطرح گردید، فرآیندهای مرتبط با این دو حوزه می‌تواند تنطیم هیجان و راهبردهای مقابله‌ای باشد.
مطابق با نتاج پژوهش‌های پیشین، شکست در تنظیم هیجان مناسب با مشکلات رفتاری (کیسی و اشلوزر، 1994، آیزنبرگ و همکاران، 1995، لندی، 2002؛ زان – واکسلر و همکاران، 1994، زان و وکسلر، کول، ولش و فاکس، 1995؛ به نقل از لندی، 2002) عاطفی، شناختی و روانی متعددی از قبیل اضطراب، فوبیا، نشانه‌های اختلالات روانی، افسردگی و پرخاشگری همراه ‌می‌باشد(به عنوان مثال، سندلر و همکاران ،1994؛ به نقل از لندی، 2002).
مرور ادبیات پیشین در حوزه تنظیم هیجان و مقابله همچنین گویای آن است که دانش آموزانی که ظرفیت و توان تنظیم هیجان مناسب را ندارند در معرض خطرات متعدد قرار می گیرند از جمله: 1) عدم پذیرش توسط همسالان 2) عدم تمایز و شناسایی هیجان خود، 3) اعتمادی به استفاده از راهبردها و مهارتهای مقابله‌ای مؤثر را ندارند، 4) قادر به تمایز هیجان خود نیستند، 5) انعطاف پذیری شناختی کمی دارند، 6) خود کنترلی ضعیفی دارند و قادر به کنترل هیجانات خود نیستند، 7) همچنین توان دنبال کردن اهداف آموزشی و تقاضاهای محیطی را نداشته، موفقیت تحصیلی کمی داشته و دارای اختلالات یادگیری ‌می‌باشد (پایرز،2004).
بهر حال تنظیم هیجان نقش حیاتی را در آغازگری، انگیزش،‌ وسازمان دهی رفتارهای سازگارانه دارد؛ به همان خوبی که می‌تواند در پیش گیری سطوح بالای هیجان منفی و رفتارهای ناسازگارانه مؤثر باشد (سیچیتی و همکاران، 1995).
از این رو توانایی دانش آموزان در تنظیم هیجان در برخورد با حوادث ناگوار و نا خوشایند نقش کلیدی و محوری را در رشد هیجانی اجتماعی و بهزیستی روانی و عملکردهای پیشرفت در محیط آموزشی ایفا می کند (لندی، 2002).
از طرفی در خصوص انتخاب گروه مورد پژوهش، باید به این مهم نیز توجه داشت که دانش آموزان در نظام آموزش و پرورش اصلی ترین و مهمترین عنصر محسوب می شوند وتربیت صحیح آنان، سرمایه گذاری مطمئنی است که جامعه در راستای پیشرفت و تعالی خود به آن مبادرت می ورزد. به همین دلیل به لحاظ کاربردی آنچه که اهمیت مطالعات تاب‌آوری را از اهمیت خاصی برخوردار می‌کند این است که هر نظام آموزشی باید برای پرورش و رشد مطلوب فراگیران، دستیابی به پیامد‌های تحولی و رشدی مناسب، و بهزیستی روانی و سازگاری‌های اجتماعی و ارتقاء توانمندیها و شایستگی‌های آنان گام بردارد. به همین منظور شناسایی عوامل حفاظتی و مؤثر در رشد تاب‌آوری راهگشای مسایلی خواهد بود که فراروی کارشناسان تعلیم و تربیت است. و می تواند درجهت تدوین برنامه‌ها، سیاست گذاریهای آموزشی و مداخلات معطوف به ارتقاء، شایستگی و یا پیشگیری و یا درمان مشکلات مربوطه به تاب‌آوری آگاهی بخش باشد.
در سطح خانوادگی، شناخت عوامل مؤثر بر فرآیندهای تنظیم هیجان و مقابله‌ای و به تبع آن تاب‌آوری تحصیلی و هیجانی، والدین را متوجه مسئولیت و وظایف خطیر خود در برابر فرزندان و انتخاب شیوه‌های مناسب تربیتی خواهد نمود.

 

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوند.
برای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  77u.ir  مراجعه نمایید
رشته روانشناسی و علوم تربیتی همه موضوعات و گرایش ها :روانشناسی بالینی ، تربیتی ، صنعتی سازمانی ،آموزش‌ و پرورش‌، کودکاناستثنائی‌،روانسنجی، تکنولوژی آموزشی ، مدیریت آموزشی ، برنامه ریزی درسی ، زیست روانشناسی ، روانشناسی رشد

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

همچنین،شناسایی عوامل تأثیر گذار در رشد فرآیندهای تاب‌آوری در مدرسه، شناخت اسنادها و باورهای انگیزشی به عنوان عوامل فردی مؤثر در فرآیندهای تاب‌آوری از اهمیت بسزایی برخوردار می‌باشد و تلویحات مهمی را در راستای فرهنگ تعلیم و تربیت و سیاست گذاریهای آموزشی جهت دستیابی به اهداف مهم تربیتی به همراه خواهد داشت.

فصل دوم

Author: مدیر سایت

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *