منابع و ماخذ پایان نامه ترمینولوژی حقوق و مسئولیت کیفری

Businessman working on a business plan. He is drawing sketches and using using gear shaped objects to better express his ideas

فصل دوم
مفهوم شناسی [do_widget id=kl-erq-2]
2-1: تجاوز به عنف
تجاوز به عنف ،از قدیمی ترین جرایم در جوامع بشری است. با این حال ،تعریف این جرم برخلاف جرم شناختی آن ،همیشه وهمه گاه ثابت بوده است ، در طول سالیان اخیر وتحت عوامل فرهنگی ،اجتماعی واقتصادی در برخی کشورها دچار تغییر شده است. باتوجه به اینکه در ادبیات حقوقی و قضایی ما عبارت ” زنا و لواط به عنف ” رواج یافته ،لازم است معنای “عنف” مشخص شود.
2-1-1 :عنف در لغت
عنف در لغت به معنای خشونت وبی رحمی در برابر رفق ومدارا ،سختی ،درشتی،تندی است. ( دهخدا، لسان العرب ، 1377 ، ج 11 ، ص 16412 )
2-1-2 :عنف در اصطلاح فقها
این واژه با اضافه زنا به آن در کلمات معاصران ،از جمله استفتائات آمده است وبه معنای زناکردن با توسل به زور ،اجبار وتهدید وبدون رضایت زن می باشد .زنای به عنف در کلمات فقها تحت عنوان زنا به اجبار واکراه مطرح شده ودر روایات ((الرجل یغصب المراه نفسها ، فی رجل غصب امراه فرجها و اذا کابر الرجل المراه علی نفسها)) با عنوان ((غصب فرج )) آمده است. (حرعاملی، وسایل الشیعه ، 1409 ه.ق ، ج 28 ٌباب 17 ، صص 108 – 109، طوسی ، تهذیب الاحکام ، 1407 ه.ق ، ج 10، ص17 )
با همین مضمون در کلام فقها هم می توان چنین چیزی را استنباط نمود که : ((من زنی بامره مکرهالها ))(نجفی ، جواهرالکلام ، بی تا ،ج 41 ، ص315 ، عاملی ، الروضه البهیه فی شرح اللمعه ،1410 ه .ق ، ج 9، ص 67، موسوی خمینی ، تحریرالوسیله ،1374، ج 2 ، ص463 )
تجاوز به عنف در قالب واژه زنا بیان شده است ،بدین ترتیب که زنای به عنف را موجب قتل زانی اکراه کننده می دانند.البته در کلام برخی از فقها تجاوز به عنف با واژه غصب آمده است ،((من غصب امراه علی نفسها)) واین در حالی است که ایشان در بقیه مواردی که حدآن قتل است به واژه زنا اشاره می کنند.(مفید ، المقنعه ،1413، ص 778 )
2-1-3: عنف در اصطلاح حقوقدانان
در کتب حقوقی عناصر عنف را این گونه بیان نموده اند که :
1-فعل از اعضا وجوارح وبرانسان دیگری واقع شود.
2-مفعول به رضایت نداشته باشد.
براین اساس ،اظهار واکنش مادی از سوی مفعول به شرط نیست.(جعفری لنگرودی ،مبسوط در ترمینولوژی حقوق ،1381 ، شماره 10172) براساس تعاریف مرسوم و سنتی، تجاوز جنسی شامل آمیزش جنسی غیر توافقی انجام شده توسط یک مرد علیه یک زن می شود که نه با او ازدواج کرده و نه با هم زندگی کرده اند. (سیگل، جرم شناسی ، 1385 ، ص 518 )
با مراجعه به کتب حقوقی : تعاریف دیگری از تجاوز به عنف مطرح شده است که می توان به عنوان نمونه به چند مورد از آن اشاره نمود.
هتک ناموس عبارت است ازمجامعت با زنان و لواط با مردان که در زنان باکره معمولاً با ازاله بکارت است و عمل لواط که دربسیاری از کشورها هتک ناموس به حساب نمی آید در کشور ما هتک ناموس محسوب می شود. (گودرزی ، پزشکی قانونی ، 1386، ص 303 )
تجاوز به عنف ارتکاب عمل نزدیکی با یک زن یا دختر برخلاف میل وتوافق او؛ خواه غلبه بر تمایل او با تهدید به اعمال زور انجام گیرد خواه به کمک دارو یا مواد مسموم کننده و یا به دلیل نقایص عقلانی، قربانی قادر به قضاوت منطقی نبوده یا سنش پایینتر از سن اختیاری رضایت باشد.
تجاوز به عنف نوعی رفتار خشن و تحقیر آمیز است که از طریق اعمال جنسی صورت می گیرد. این عمل برای ابراز قدرت و خشم صورت می گیرد و در چنین مواردی بندرت رابطه جنسی موضوع اصلی است و بیشتر اوقات مسایل جنسی به خدمت نیازهای غیر جنسی در می آیند. ( اوحدی، تمایلات و رفتارهای جنسی انسان، 1384 ، ص 308)
2-2 : واژه های مشابه با عنف
2-2-1: اکراه
در متون فقه اسلامی ، نقش اکراه در رفع مسئولیت کیفری به عنوان قاعده ای مسلم محسوب است و تحت عنوان است.اکراه از ماده ی کره (به فتح و ضم اوّل و سکون ثانی) است(ابن منظور، لسان العرب، 1408 ، ج ١٣ ، ص ۵٣۴ )
ھر چند اھل لغت تصریح کرده اند که کره (به فتح) مفهومی غیر از کره (به ضم) دربر دارد. در لسان العرب به نقل از فرّاء ، از لغویین و نحویین بزرگ، گفته شده است:
الکره بالضم ما اکرهت نفسک علیه و بالفتح ما اکرهک غیرک علیه. تقول:جئتک کرها و ادخلتنی کرها ( همان منبع )
کره (با ضمه)؛ آنچه نفس تو از آن کراھت دارد. کره (با فتحه)؛ آنچه که دیگری تو را بر آن وادار میکند.