منابع پایان نامه ارشد درباره راه های ارتباطی و امیرالمومنین

ما گر چه در سابق در دلالت حدیث مناقشه کردیم، انصاف این است که با فهم عالمان شیعه و سنّت از معنای معروف و معهود این حدیث، به دیگر احتمالات اعتنا نمی شود. تأمّل.
Widget not in any sidebars

3-تفحّص کامل امام در گردآوری روایات مربوط و اشاره به برخی از روایاتی که بسیاری از عالمان ذکر نکرده اند.
4-تحقیق از این که پیش از علّامه حلّی افرادی چون شیخ طوسی و ابن زهره به حدیث نبوی دوم (نفی غرر به صورت مطلق) تمسّک کرده اند.
بخش دوم-ادله ومبانی فقهی
مبحث اول- قاعده «الخراج بالضّمان»
این قاعده، یکی از قواعد فقهیه ای است که میان فقها در باب معاملات و معاوضات مشهور است، و در تمام نظام های اقتصادی مورد قبول همگان قرار گرفته و به عنوان یک اصل مسلم اقتصادی پذیرفته شده است. در این قاعده، سود، ارزش افزوده و بازدهی در ازای پذیرش «ریسک و مخاطره» قرار می گیرد. برای شناخت هر چه بیشتر و بهتر مُفاد قاعده مزبور، ضرورت دارد که واژگان به کار رفته در این قاعده را پیش از ورود به بحث، بررسی کنیم:
الف. معنای «خراج»
اگر چه معانی متفاوتی از «خراج» وجود دارد، اما آنچه در رابطه با «الخراج بالضَمان»، ماهیت آن را تبیین می کند، «اخراج» به معنای فائده، منفعت، سود، محصول زمین، ارزش افزوده و بازده در یک کلام درآمد یک چیز می باشد.
ب. معنای «الضَمان»
«ضَمان» درکتب لغت به معنی احتواء و التزام، اشتمال، کفالت، و پذیرش مخاطره به کار رفته است. جعل الشّیء فی شیء یحویه . الضّمین: الکفیل، ضمن الشیء و به ضمناً و ضماناً: کفل به، …. و کل شیء جعلته فی وعاء فقد ضمّنته إیاه؛ و کلُّ أحرز فیه شیء فقد ضمّنه . هرگاه «ضمنت المال» به صورت ثلاثی گفته شود، بدان معنی است که گوینده ضامن پذیرنده مخاطره مال شده و آن را بر گردن گرفته است.
پذیرش «ریسک و مخاطره» در عهده، ضَمان نامیده شده است؛ بدین جهت که گویا کسی که ضامن(پذیرنده ریسک و مخاطره) مالی می شود، ظرف عهده و ذمّه خود را استیعاب نموده است. هر چند کلمه «ضَمان» در نصوص قرآنی نیامده است، اما در احادیث وارد شده است که در همه آنها معنا واحد است، ولی تطبیقات و صورت های مختلفی دارد که معنای واحد، پذیرش «ریسک و مخاطره» در عهده است.
قال رسول الله (ص): الإمام ضمانٌ : این روایت نبوی به معنای پذیرش مخاطره تکلیفی امام نسبت به نماز مأمومین است. هر چند در این حدیث، پذیرش مخاطره مالی نیست، اما نوعی پذیرش مخاطره معنوی که امام نسبت به مأمومین دارد، بیان می نماید.
قال رسو الله (ص): الخراج بالضَّمان: در این روایت پیغمبر اکرم (ص) بیان می دارند که منفعت و بازده در مقابل ضَمان و پذیرش «ریسک و مخاطره» است.
قال أمیرالمومنین (ع): « من تطبّب أو تبیطر فلیأخذ البرائه من ولیه و الّا فهو له ضامن؛ هر طبیت باید از سرپرست بیمار برائت نماید ، در غیر این صورت، ضامن و پذیرنده «ریسک و مخاطره» است» .
قال امیرالمومنین (ع) : «من ضمّن اجراً فلیس له إله راس ماله، و لیس له من الرّبح شیءٌ؛ هر صاحب سرمایه ای که پذیرش مخاطره را بر عهده قرار دهد، از سود چیزی اخذ ننموده و صرفاً سرمایه خود را می ستاند» .
قال امیرالمومنین (ع): «اذا استقلَّ البعیر بحمله فقد ضمن صاحبه؛ اگر مرکبی به تنهایی بار حمل نماید، آنگاه صاحب آن مرکب، ضامن و پذیرش «ریسک و مخاطره» آن را نموده است» .
عن الصادق (ع): «کلُّ مفت ضامنٌ: هر فتوا دهنده ای، پذیرش مخاطره فتوای نادرست خود را نموده است».
قال امام کاظم (ع): فان جاء طالبه فهو له ضامن : روایت در مورد لقطه است که جوینده می تواند آن را صدقه بدهد، آنگاه به طور قهری، ضامن و پذیرنده «ریسک و مخاطره» آن، در صورت مطالبه نمودن صاحب آن می باشد.
قال الصادق (ع): « من أضرّ بشیء من طریق المسلمین فهو له ضامن؛ هرگاه شخصی از طریق راه های ارتباطی عمومی به دیگری آسیب رساند، آنگاه برای آن شخص به طور قهری ضامن و پذیرش مخاطره نموده است» .
قال رسول الله (ص): بل عاریهٌ مضمونهٌ: رسول خدا (ص) از صفوان بن امیه خواستار هفتاد زره جنگی شد. وی گفت: آیا آنها را مجبورم بپردازم؟ پیامبر اکرم (ص) فرمود: آنها به عنوان عاریه ای که مخاطره آن پذیرفته شده، دریافت می شود .
10. امام کاظم (ع): «لیس علی الضّامن غرمٌ، الغرم علی من أکل المال» :این حدیث بیان می کند که بر پذیرنده مخاطره خسارت منافع و زیان حاصل از عدم انتفاع نیست، غرامت منافع تفویت شده بر عهده کسی است که از آن استفاده نموده است.

Author: مدیر سایت