منبع مقاله درباره در فقه اسلامی و دادرسی غیابی

Checklist and pen

Widget not in any sidebars

در اثر واخواهی ممکن است رأی غیابی به طور کلی دگرگون شود و یا مجازات کاهش پیدا کند و یاتبدیل به نوع دیگری از مجازاتها شود. (مالمیر، 1383، 12) این امر از بدیهیترین آثار واخواهی است.
7: واخواهی حق محکومعلیه غیابی
واخواهی حقی برای محکومعلیه غیابی میباشد و شاکی یا دادستان یا رئیس حوزه قضایی حق واخواهی ندارند چرا که اصولاً رأی صادرشده در خصوص آنها غیابی محسوب نمیگردد.(آخوندی، 1384، ج4، 243-242) بنابراین واخواهی مختص به احکام غیابی میباشد.
8: عدول از قاعده فراغ دادرسی
یکی دیگر از مهمترین آثار واخواهی عدول از قاعده فراغ دادرسی میباشد. طبق اصول کلی پس از صدور رأی و امضا از ناحیه قاضی صادرکننده رأی، دیگر امکان دخل و تصرف در رأی صادره وجود ندارد و قاضی الزام و تکلیفی به تغییر یا دوباره قضاوت کردن موضوع ندارد؛ لکن واخواهی عدول از این قاعده است و قاضی را ملزم به دوباره قضاوت کردن مینماید که حتی ممکن است رأی اولیه صادره از اساس تغییر پیدا کرده و به نفع دیگری صادر شود. (بشیری و همکاران، 1392، 303)
9: حضوری شدن رأی در اقدام به واخواهی رأی غیابی
اقدام به واخواهی، رأی صادرشده از طرف دادگاه را حضوری میکند. یعنی چنانچه محکومعلیه از حکم صادر شده واخواهی نماید و دادگاه نیز وقت رسیدگی تعیین نماید اما واخواه باز هم در جلسه دادگاه حضور پیدا نکند و لایحهای هم نفرستد و وکیل هم معرفی نکند، چون با اقدام به واخواهی در حقیقت از پرونده و اتهامات آگاهی پیدا کرده است، وحکم بعدی دادگاه با توجه به تقاضای واخواهی است که دادگاه بدان توجه میکند، این رأی حضوری تلقی میشود. (بشیری و همکاران، 1392، 303) پس واخواهی موجب حضوری شدن رأی میشود.
10: باقی بودن حق واخواهی پس از ابلاغ قانونی
چنانچه رأی غیابی به محکومعلیه ابلاغ واقعی نشده باشد، در هر حال محکومعلیه این رأی، پس از اطلاع یافتن، حق واخواهی را در مهلت ده روز طبق قانون 1378 و بیست روز طبق قانون 1392 از تاریخ اطلاع خواهد داشت.
11: تکلیف دادگاه به رسیدگی سریع در واخواهی
به موجب قانون، دادگاه صادرکننده حکم غیابی مکلف است پس از تقاضای واخواهی، بلافاصله وارد رسیدگی به واخواهی شود و حق امتناع از رسیدگی و یا تأخیر در رسیدگی را ندارد. البته در این صورت عدم حضور شاکی یا واخواه مانع رسیدگی دادگاه نخواهد شد.
بر اساس قانون 1378 چنانچه دادگاه، تحقیقات بیشتری را لازم نداند و دفاع مؤثری از ناحیه واخواه به عمل نیامده باشد، نیازی به تشکیل جلسه دادرسی و دعوت از طرفین نخواهد داشت و ممکن است رأی غیابی را تأیید نماید. رعایت این اصل یعنی رسیدگی به واخواهی امری است که در قانون 1392 مد نظر قانونگذار بوده است.
بر اساس ماده 407 قانون 1392 دادگاه پس از واخواهی با تعیین وقت رسیدگی طرفین را دعوت میکند و پس از بررسی ادله و دفاعیات واخواه، تصمیم مقتضی اتخاذ مینماید.
عدم حضور طرفین یا هر یک از آنان مانع رسیدگی نیست. بنابراین دادگاه نمیتواند در وقت فوقالعاده و در غیاب طرفین و بدون استماع دفاع واخواه مبادرت به صدور رأی نماید. (خدادادی وغیور، 1393، ش1، 24)
همانطور که بیان شد واخواهی حقی برای محکومعلیه غیابی است که قانونگذار برای محکومعلیه حکم غیابی قرار داده تا با اعمال آن مدعی علیه بتواند معایب دادرسی غیابی را که امکان ضایع شدن حق وی را به دنبال دارد رفع نماید. بنابراین واخوهی موجب تغییر حکم، تخفیف در مجازات و… شود. وهمین حق در فقه اسلامی تحت عنوان قاعده الغایب علی حجته از آن یاد میشود.
بعد از اتمام مرحلهی واخواهی نوبت به اجرای حکم غیابی میرسد که محل بحث ما در فصل بعدی میباشد

فصل چهارم :
اجرای حکم غیابی در فقه و حقوق