پایان نامه ارشد درباره خراسان شمالی و رسوب گذاری

3-2-3-3-ناهمواریهای سیستان وبلوچستان
Widget not in any sidebars

ناهمواریهای سیستان وبلوچستان بین هسته های مقاوم لوت وجازموریان در مغرب وما شکل هلمند در مشرق پراکنده می باشند. تحت تأثیر همین توده ها نیز روند آنها در محدوده سیستان شمالی- جنوبی ودر محدوده بلوچستان شمالغربی – جنوبشرقی شده است. در سیستان وبلوچستان ، تنوع در عوارض زیاد است. به همین دلیل علاوه بر منظر کلی زمین ، دو عارضه مهم این منطقه یعنی دشت سیستان ومخروط آتشفشانی تفتان بطور جداگانه مورد بررسی قرار می گیرند. .(علایی طالقانی،1384،ص 207).
3-2-4-واحد جنوب شرقی
واحد مکران مشتمل بر بر رشته کوههای چین خورده وشکسته است که بین چاله جازموریان در شمال ودریای عمان در جنوب ، از مغرب به مشرق کشیده شده اند. چین خوردگیهای مکران از شمال تنگه هرمز شروع شده وبا روند غربی- شرقی تا مرز پاکستان ادامه می یابد. امتداد کوههای مکران در مرز ایران خاتمه نمی یابد بلکه دنباله آن پس از پیوستن با کوهها ی بلوچستان به صورت رشته واحدی در خاک پاکستان نیز کشیده می شود.
کوههای مکران در بعضی نوشته های جغرافیایی ادامه کوههای زاگرس به حساب آمده است. این کوهها هر چند از نظر توپوگرافی به دنبال کوههای زاگرس ظاهر شده اند، لکن از نظر پیکر شناسی با آن تفاوت زیادی دارند. صرفنظر از اینکه روند مکران غربی- شرقی است، رشته های منظم ساختمانی وچاله ها ودشتهای بین آنها که در سراسر زاگرس دیده می شوند ، در اینجا وجوذپد ندارد. مکران به صورت توده ای در هم چین خورده وپر از گسله وبی نظم است. به علاوه مکران با یک خط ساختمانی مهم وقدیمی با روند جنوبی- شمالی به نام محور عمان – اورال که تقریبا منطبق بر گسل میناب است از واحد زاگرس جدا شده است. از اینرو واحد مکران را باید به عنوان یک واحد شکل زمین ساختی مجزا مورد مطالعه قرار داد. .(علایی طالقانی،1384،ص 220)
3-2-5-واحد شمال شرقی
ناهمواری های بخش شمالی خراسان از نظرتوپوگرافی، ادامه کوه های واحدشمالی فلات ایران محسوب می شوند که دراینجا، محور آنها شمالغربی- جنوب شرقی می گردد. مجموعه ناهمواری ها به وسیله چاله زمین ساختی نیشابور-فریمان ازسمت جنوب غربی و دشت ترکمستان از سمت شمالشرقی محدوده و از حدود جاجرم تاجنوب مشهد امتداد می یابد. ناهمواری خراسان شمالی از دورشته کوه جدا از هم تشکیل شده است که وسیله چاله زمین ساختی اترک-کشف رود ازهم جدا می شوند. واحدشمالی هزارمسجد –کپه داغ و واحد جنوبی آلاداغ و بینالود نام دارند. هردو رشته کوه از شمالغربی به جنوب شرقی امتداد یافته اند.
علاوه بردوسیستم کوهستانی کپه داغ-هزارمسجدوبینالود –آلاداغ، دشت سرخ نیز از عناصر توپوگرافی مهم خراسان شمالی محسوب می شوند. به دلیل تفاوت درچهره ظاهری، ویژگی پیکرشناسی هریک جداگانه تشریح می شوند. .(علایی طالقانی،1384،ص 182)
شکل شماره ( 3-2) نقشه ناهمواری ها و توپو گرافی محدوده مورد مطالعه

3-3-واحدهای زمین شناسی و ساختمانی محدوده مورد مطالعه
پی سنگ یکپارچه پرکامبرین ایران دراثرفعالیت های کوهزایی اواخر پرکامبرین-اوایل پالیوزوییک تحت تاثیر نیروهای کششی شکسته شد و به قطعات کوچکتری تقسیم گشت. آنگاه به دلیل حرکات قایمی که این قطعات نسبت به یکدیگر و در امتداد شکستگیهای عمیق داشتند به صورت هورستها و گرانبها درآمدند و نقاط مرتفع و فرورفته ای بوجود آوردند. از آنجایی که شرایط رسوب گذاری درهریک متفاوت بوده و در عین حال تاریخچه تکوین و تکامل زمین شناسی متفاوتی راپشت سر گذاشته اند، لذا واحد زمین شناسی مستقلی محسوب می شوند. براساس نقشه تکتونیکی ایران که توسط نبوی و اشتوکلین 1972 تهیه شده است، زونهای مختلف و نواحی موجود درآنها رابه شرح زیر معرفی می کنیم:
3-3-1-زون ایران مرکزی
این زون قدیمی ترین خرده قاره درایران است که تحت تاثیر رخدادهای زمین شناسی گوناگونی قرارگرفته است. دراین منطقه قدیمی ترین سنگ های دگرگون شده باسن پرکامبرین تا آتشفشان های فعال و نیمه فعال عهد حاضر به چشم می خورد. وجود هزاران متر رسوبات متعلق به دوره پرکامبرین که خود از فرسایش سنگهای آذرین به وجود آمده اند، قدمت پوسته قاره ای این ناحیه را مشخص می کند این مجموعه رسوبی درفاز کوهزایی کاتانگایی به شدت دگرگون شده و به این ترتیب پی سنگ ایران مرکزی بوجود آمد که بعدا به پلاتفرم تبدیل شدو رسوبات پالئو زوییک برروی آن گذاشته شدو این همان رسوباتی است که در نوشته ها به عنوان رسوبات پوشش پلاتفرمی یاد می شود.باتوجه به اختلاف ضخامت این رسوبات پوشاننده پلاتفرم در مناطق مجاور، می توان نتیجه گرفت که پس از تشکیل بصورت هورست و گرابن در آورده است. رسوبات تریاس بالایی بیشتربه صورت قاره ای و مردابی است.این نوع رسوبگذاری درژوراسیک نیزادامه داشته است. در ژوراسیک میانی دریا پیشروی می کند و سپس درژوراسیک بالایی دراثر عملکرد فاز کوهزایی سیمرین پایانی دریا عقب نشینی می کند. فعالیت گرانیت زایی درمنطقه شیرکوه یزد نتیجه همین مرحله کوهزایی است. درکرتاسه زیرین دریا مجددا پیشروی کرد. درکرتاسه بالایی، حرکات فازکوهزایی لارامین سبب بوجود آمدن مخلوط های رنگی دربعضی از مناطق شده است.
3-3-2-زون شرق و جنوب شرقی ایران
اختصاصات رسوب شناسی و ساختمانی این زون مانند ایران مرکزی است ولی روند ساختمانی آن شبیه زون زاگرس است و این امر نشان می دهد که عوامل زمین ساختی زاگرس درتکوین این زون نقش داشته است. بعضی از زمین شناسان این زون را از ناحیه گلپایگان به دو بخش شمالی و جنوبی تقسیم می کنند. به عقیده آنها بخش شمالی بیشترتحت تاثیر فازهای کوهزایی سیمیرین پیشین و لارامین واقع شده و دربرگیرند توده های نفوذی مهمی مانند الوند و توده های نفوذی مهمی مانند الوند و توده های نفوذی بروجرد، اراک و ملایر است. درحالی که بخش جنوبی بیشترتحت تاثیر فازهای کوهزایی پرکامبرین و تریاس میانی قرارداشته و علاوه بر دگرگون ساختن سنگهای این ناحیه،سبب ایجاد توده های نفوذی مانند گرانیت حاجی آباد، سیرجان و اقلید و توده بازیک اسفندقه دراین قسمت شده است.
زون های مشرق و جنوب شرق ایران شامل زیر مجموعه های کوچکتراست که عبارتند از:
3-3-2-1-زون نهبندان –خاش
حد شرقی این زون مرز ایران با کشورهای افغانستان و پاکستان است و حد غربی آن را گسل نهبندان تشیل می دهد .به علت فراوانی افیولیت های ملانژهای شرق ایران به نام زون یا منطقه آمیزه رنگی(کالرد ملانژ) نیز نامیده می شود. زون فلیش فلیش به شدت تکنونیکی و خرد شده است و قدیمیترین رسوبات آن متعلق به کرتاسه است.

Author: مدیر سایت