پایان نامه ارشد رایگان درباره رودخانه‌ها و هیدرولوژی

Business and design concept - lot of white pencils and one color pencil on black background. It's symbol of leadership, teamwork, success and unique.
[do_widget id=kl-erq-2]

3 -2-منطقه مورد مطالعه
حوضه آبریز دز بخشی از ارتفاعات زاگرس میانی را دربر می‌گیرد و از لحاظ تقسیم‌بندی کلی هیدرولوژی ایران، جزئی از حوضه آبریز خلیج‌فارس می‌باشد. این حوضه در محدوده بین 35,32 تا 07,34 عرض جغرافیایی شمالی و 20,48 تا 20,50 طول جغرافیایی شرقی در جنوب غربی ایران، و در استان‌های اصفهان، خوزستان، لرستان، مرکزی، همدان و چهارمحال‌بختیاری واقع شده است. حوضه دز از غرب به حوضه کرخه از شمال به حوضه قره‌چای و زاینده‌رود و از شرق و جنوب به حوضه کارون محدود است. آب رودخانه دز از ارتفاعات اشترانکوه– قالی کوه و بخشی از سلسله جبال زاگرس سرچشمه گرفته و از دو شاخه اصلی به نام سزار وبختیاری تشکیل می‌شود این دو شاخه پس از به هم پیوستن در محل تنگ پنج، رودخانه دز را تشکیل می‌دهند. شیب متوسط رودخانه درطول آن متفاوت بوده و از 20-7 در هزار نیز می‌رسد. همچنین سرشاخه‌های فرعی آن را رودخانه‌های بختیاری – تیره – ماربوده الیگودز مکن دان و سرخاب کشور تشکیل می‌دهند. رودخانه سزار درشمالی‌ترین قسمت حوضه مورد نظر در جریان است و از سه شاخه ماربره،تیره و سبزه تشکیل شده است.
جمعاً‌ 23 ایستگاه هیدرومتری با طول دوره آماری مختلف بر روی رودخانه‌های سزار، بختیاری و دز در بالادست دریاچه سد دز موجود می‌باشد. از این تعداد 18 ایستگاه هیدرومتری روی رودخانه سزار، چهار ایستگاه روی رودخانه بختیاری تا محل تنگ‌پنج و ایستگاه هیدرومتری تله‌زنگ روی رودخانه دز قبل از ورود به دریاچه سد احداث شده است. شکل 3- 1حوضه آبریز سد دز، ساختگاه آن و ایستگاه هیدرومتری تله زنگ را نشان می‌دهد.
سد دز بر روی رودخانه دز در 23 کیلومتری شمال شرقی شهرستان اندیمشک احداث گردیده است، با احداث سد دز، دریاچه‌ایی به طول 65 کیلومتر به وجود آمده که حدود 3 میلیارد متر مکعب آب را در خود جای داده است. این سد اولین سد از مجموعه سدهای چندمنظوره می‌باشد که در اسفند ماه 1341 مورد بهره‌برداری قرار گرفته است.
هدف اصلی از احداث سد دز تأمین نیازهای آبیاری پایین دست، تولید برق و کنترل سیلاب می‌باشد. به منظور کنترل سیلاب‌ها دو تونل سرریز در ضلع شرقی دریاچه و با فاصله‌ی کمی از بدنه سد ساخته شده است که قطر تونل تخلیه شماره یک 14 متر و قطر تونل شماره دو 6/12 متر می‌باشد که هر یک از آن‌ها قادر به تخلیه 3000 متر مکعب آب در ثانیه می‌باشند، همچنین دو تونل آبگیری اصلی در ضلع غربی دریاچه ایجاد شده که هر یک به انشعاباتی با قطر کمتر تقسیم گردیده که توسط آنها آب پـشت دریاچه به تونل‌ها می‌رسد. حداکثر آب خروجی هر یک از تونل‌های آبگیری اصلی برابر با 240 مترمکعب در ثانیه است. در وسط بدنه سد در ارتفاع 7/222 متری از سطح دریا سه دریچه آبیاری مخروطی شکل به منظور آبیاری حدود 920000 هکتار زمین‌های کشاورزی و نیز کنترل سیلاب‌ها وجود دارد. حداکثر خروجی هر یک از این دریچه‌های آبیاری 60 مترمکعب در ثانیه می‌باشد.
تعداد 8 واحد ژنراتور هر یک به قدرت 65 مگاوات در نیروگاه سد دز وجود دارد و کل ظرفیت نصب موجود نیروگاه 520 مگاوات است. کلیدخانه که در ارتفاع 5/577 متری از سطح دریا واقع شده است شامل کلیدهای قدرت از نوع روغنی – گازی و کلیدهای هوایی شمش‌های اصلی و فرعی و دیگر تجهیزات لازم برای ولتاژ 230 کیلو ولت است. اتاق کنترل در ضلع غربی دره نزدیک به بدنه سد در ارتفاع 225 متری از سطح دریا قرار گرفته است. مجموع طول جاده های تونلی منتهی به اتاق فرمان و نیروگاه 5/6 کیلومتر است.
در جدول (3-1) خلاصه مشخصات سد دز ارائه گردیده است.
جدول 3-1 – خلاصه مشخصات سد دز، نیروگاه، خطوط انتقال نیرو و سایر قسمت های طرح
مشخصات سد دز
نوع سد
بتونی دو قوسی
ارتفاع سد
203 متر
ارتفاع سد از سطح دریا
354 متر
ارتفاع پی از سطح دریا
151 متر
طول تاج
212 متر
ضخامت بدنه سد در پایین
27 متر
ضخامت بدنه سد در بالا
5/4 متر
ارتفاع دریچه ها در بدنه سد