بررسی تأثیر گرایش کارآفرینانه و تعهد­­ سازمانی بر عملکرد صادرات

بررسی تأثیر گرایش کارآفرینانه و تعهد­­ سازمانی بر عملکرد صادرات

زمانی خوداتکایی لازمه استقلال کشورها محسوب می شد، اما امروزه حضور فعال و قدرتمند در عرصه های اقتصادی جهان لازمه عزت و استقلال کشورها محسوب می شود؛ به طوری که دادوستد با کشورهای خارجی امری کاملاً ضروری است و نمی توان کشوری را یافت که صد درصد مستقل از این تجارت باشد. در نظام تجارت جهانی، دولت ها بیش از گذشته فعال شده اند و تلاش می کنند تا با اتخاذ سیاست های متنوعی منابع خود را تأمین کنند. در میان این سیاست ها، مرسوم ترین و ابتدایی ترین راه ورود به بازار بین المللی، صادرات است.

صادرات معمول ترین راه پیش روی شرکت ها برای شروع فعالیت های بازاریابی در خارج از کشور می­باشد. یکی از مهم ترین دلایل این امر این است که صادرات در مقایسه با سایر روش های بین المللی شدن به منابع کمتری نیاز دارد. کشورهای مختلف، شرکت های خود را به صادرات تشویق می کنند؛ زیرا این فعالیت مهم، اشتغال را در داخل کشور آن ها افزایش، وضعیت رقابتی را توسعه و درآمدهای ارزی را بهبود می بخشد. شرکت ها به دلیل علاقه مندی به رشد و توسعه و فشار رقابتی، تلاش های فراوانی را جهت افزایش صادرات انجام می دهند. دراین بین افزایش صادرات مواد غذایی به عنوان یکی از اقلام صادرات غیرنفتی به جهت لزوم خروج از اقتصاد تک محصولی و کاهش وابستگی اقتصاد ایران به درآمدهای نفتی، ورود به بازار اقتصاد جهانی، استفاده از پتانسیل های کشور در تولید مواد غذایی، عضویت در سازمان تجارت جهانی و ایجاد تنوع در اقلام صادراتی، یکی از ضروریات توسعه اقتصادی کشور می باشد. در این راستا؛ دولت باید در جهت تسهیل قوانین و مقررات مربوط به صادرات غیرنفتی گام بردارد تا به بهبود عملکرد صادراتی شرکت ها کمک نماید.

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت azarim.ir مراجعه نمایید.

    • تعریف مسأله

صادرات فرصت های رشد و توسعه را برای شرکت ها ایجاد می کند و با گسترش سطح دسترسی به بازارهای خارجی، شرکت می تواند به سطح بالاتری از تولید برسد. این امر باعث کاهش بهای تمام شده واحد و دستیابی به نرخ های سود بالاتر می شود. صادرات فرصت های ایجاد تنوع در بازار را برای شرکت ها ایجاد می کند، به علاوه به شرکت اجازه بهره برداری از نرخ های رشد متفاوت در بازارهای متفاوت را داده و وابستگی شرکت به یک بازار خاص را کاهش می دهد. صادرات فرصت یادگیری به واسطه وجود رقابت را برای شرکت فراهم کرده و باعث می شود شرکت توانایی بقا در محیط های غیر آشنا و غریبه را کم کم به دست آورد(حسنقلی پور و همکاران، 1389).

عملکرد صادرات موتور رشد اقتصادی کشور و هم چنین برای کسب مزیت رقابتی مهم می­باشد. عملکرد صادراتی به حوزه ای اشاره دارد که شرکت به اهداف استراتژیک خود دست می یابد؛ مثل بهبود رقابت پذیری، افزایش سهم بازار و تقویت موقعیت استراتژیک. رضایت مدیر هم در رابطه با عملکرد صادراتی در برابر رقبای اصلی به عنوان مزیت محسوب می شود (تاینی و شارون، 2011). از طرفی عملکرد صادراتی عبارت است از حدی که اهداف بنگاه (شامل اهداف راهبردی و اهداف اقتصادی) برای صادرات یک محصول از طریق طرح ریزی و اجرای راهبردهای بازاریابی صادراتی محقق می شود (مشبکی و همکاران، 1391).

صادرات در مقایسه با روش های دیگر ورود به بازارهای خارجی به منابع کمتری نیاز دارد و تا حد زیادی بر عملکرد کلی شرکت ها اثر می گذارد. به همین دلیل شناخت عوامل مؤثر بر عملکرد صادرات شرکت ها به دلیل نقش مهمی که در توسعه اقتصادی کشورها بازی می کند از اهمیت ویژه ای برخوردار است.

با توجه به نقش صادرات در افزایش تولید داخلی، کاهش نرخ بیکاری و درنتیجه افزایش سطح اشتغال، تعادل تراز پرداخت­ها، ایجاد درآمد قابل توجه و ورود ارز به داخل کشور و درنتیجه باثبات شدن پول کشور، بالا رفتن استاندارد زندگی، موضوع صادرات و عوامل مؤثر بر عملکرد صادراتی شرکت ها در صنایع مختلف، امری حیاتی برای کشورها می باشد که باید به طورجدی موردتوجه قرار گیرد.

مسأله مهم در اینجا این است که چگونه می توان یک صادرکننده موفق بود؟ برای پاسخ به این سؤال بایستی به بررسی عواملی که برای صادرات شرکت ها حیاتی هستند، پرداخت (فرناندز و آلگره، 2015).

درزمینه عوامل مؤثر بر عملکرد صادرات در ایران و در سطح بین الملل تحقیقاتی انجام شده است که در زیر به چند مورد از آن ها اشاره می­شود.

ابی و اسلاتر(1989) متغیرهای مربوط به عملکرد صادرات را به چهار دسته تقسیم می­کنند:1) ویژگی های شرکت (اندازه شرکت، تعهد مدیریتی، ادراک مدیریت) 2) صلاحیت های شرکت (فناوری، دانش بازار، برنامه ریزی بازار، سیاست گذاری صادرات، سیستم های کنترل کیفیت، مهارت های ارتباطی) 3) استراتژی صادرات (انتخاب بازار، استفاده از واسطه ها، آمیخته کالا، توسعه کالا، ارتقاء، قیمت گذاری) 4) محیط خارجی.

در طبقه بندی دیگری این عوامل شامل: 1) صلاحیت های شرکت (سابقه صادرات) 2) ویژگی های شرکت (اندازه شرکت) 3) سطح درک شده از موانع صادراتی4) استراتژی بازاریابی صادرات و5) انگیزه برای صادرات، است (دن و همکاران،2000).

لئونیدو و همکاران (2002) با بررسی سی وشش پژوهش تجربی، عوامل مؤثر بر عملکرد صادرات موفق را به پنج گروه دسته بندی کرده اند. این عوامل عبارت اند از: عوامل مدیریتی (شخصی، تجربه، نگرش و طرز تلقی، رفتاری و مشخصه های مربوط به تصمیم گیران شرکت های صادراتی)، عوامل سازمانی (عناصر مرتبط با مشخصه ها، عملیات، منابع و اهداف سازمان )، عوامل محیطی (فاکتورهایی که محیط عملیاتی و کلان شرکت های صادرکننده را شکل می دهند)، هدف گیری بازارهای صادراتی ( شناسایی و انتخاب بازارهای هدف بین المللی)، متغیرهای آمیخته بازاریابی (استراتژی محصول، قیمت، توزیع و ترفیع).

به منظور بررسی تأثیر برنامه های حمایتی بر عملکرد صادراتی شرکت ها، یک پژوهش پیمایشی و علّی توسط حسنقلی پور و همکاران (1389) در محدوده صنعت برق ایران انجام شده است. نتایج تحلیل این داده ها نشان می دهد که آگاهی و استفاده از برنامه های تشویق صادرات در ایران به طور مستقیم بر عملکرد صادراتی تأثیر نداشته اما به طور غیرمستقیم و از طریق تأثیرگذاری بر استراتژی صادراتی شرکت ها بر عملکرد صادراتی تأثیر مثبت و معنادار دارد.

شناسایی عوامل مؤثر بر عملکرد صادراتی صنعت مواد غذایی و تعیین درجه اهمیت هر یک از عوامل گامی است مؤثر برای بررسی نقاط قوت و ضعف موجود به منظور تقویت صادرات مواد غذایی. همان­گونه که نشان داده شد، تحقیقات مختلفی درزمینه شناسایی عوامل مؤثر بر عملکرد صادراتی صورت گرفته است. در هرکدام از این تحقیقات، متغیرهایی ارائه شده اند که به صورت مستقیم یا غیرمستقیم بر عملکرد صادراتی مؤثر بوده­اند. در این پژوهش سعی خواهد شد تا با استفاده از مدل مفهومی ارائه شده که از مقاله فرناندز و آلگره (2015) اقتباس شده است به بررسی گرایش کارآفرینانه و تعهد سازمانی بر عملکرد صادرات شرکت های مواد غذایی در ایران بپردازیم. هم­چنین سعی بر این است که با بررسی تأثیر هرکدام از متغیرهای موردمطالعه بر عملکرد صادرات، شرایطی را جهت بهبود وضعیت صادرات مواد غذایی کشور ایجاد نمود.

در مقاله فرناندز و آلگره (2015) به بررسی متغیر مستقل گرایش کارآفرینانه و متغیرهای میانجی مانند عملکرد نوآوری و قابلیت یادگیری سازمانی بر شدت صادرات پرداخته شده است. در این تحقیق به بررسی همزمان دو متغیر مستقل گرایش کارآفرینانه و تعهد سازمانی و متغیرهای مداخله گر؛ ظرفیت جذب دانش، عملکرد نوآوری و قابلیت یادگیری سازمانی بر عملکرد صادرات پرداخته می شود و سعی بر توسعه مدل فرناندز و آلگره با اضافه کردن متغیرهای تعهد سازمانی و ظرفیت جذب دانش و عملکرد صادرات به جای شدت صادرات بوده است. سازمان­ها برای حضور مؤثر در محیط پیچیده کسب وکار امروزی، نیازمند کسب مزیت رقابتی و عملکرد پایدار برای بقا و تأمین خواسته های ذینفعان خود هستند. دو دیدگاه اصلی در مدیریت استراتژیک، عملکرد سازمان­ها را به عوامل متفاوتی نسبت می دهند. درحالی که طرفداران رویکرد مبتنی بر بازار، عواملی چون قدرت چانه زنی و موقعیت انحصاری را عامل برتری رقابتی می­دانند. رویکرد مبتنی بر منابع، عملکرد سازمان را تابعی از منابع و قابلیت­های سازمان­ها می­داند. از بین منابع سازمانی، دانش، مهم­ترین آن­ها قلمداد شده است.

یکی از مفاهیم مرتبط با دانش سازمانی، مفهوم ظرفیت جذب دانش است که به عنوان توانایی یک سازمان در شناسایی، کسب و به کارگیری اطلاعات خارج از سازمان در فرآیندها و محصولات نهایی خود تعریف می­شود. در این تحقیق به دلیل شناسایی اطلاعات مربوط به مشتریان و بازارهای خارجی، ذخیره­سازی در پایگاه دانش مشتریان و به روزرسانی این اطلاعات، بررسی قابلیت ظرفیت جذب دانش در شرکت­های مواد غذایی جهت توسعه صادرات این بخش موردتوجه می­باشد.

هم­چنین ازآنجایی که تعهد مدیران به صادرات از طریق شناخت مشتریان و بازارهای خارجی و برقراری ارتباط با آن­ها باعث تبادل اطلاعاتی و یکپارچگی عملیاتی سازمان می­شود و به عنوان یکی از اقلام صادرات غیرنفتی، به کشور جهت خروج از اقتصاد تک محصولی و کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی کمک می­کند؛ باید در سازمان ها موردتوجه ویژه قرار گیرد. ازاین رو در این مطالعه بر آن شدیم تا علاوه بر گرایش کارآفرینانه که در مدل فرناندز و آلگره موردبررسی قرارگرفته است به بررسی اثر تعهد سازمانی بر عملکرد صادرات هم بپردازیم.

    • ضرورت تحقیق

در جهان امروز توسعه تجارت خارجی بخصوص صادرات که از عوامل مؤثر بر رشد اقتصادی کشورها محسوب می­گردد، مفهوم تازه­ای یافته و در اقتصاد کشورها دارای جایگاه مهمی است و از آن به عنوان موتور محرک رشد و توسعه نام می­برند. صادرات در ساختار اقتصادی امری پایه ای است و هر اقتصادی که بتواند در یک مبادله قرار گیرد، پویایی خود را نشان می­دهد. بنابراین، نظر به اهمیت صادرات غیرنفتی در دوران گذر صنعتی برای رهایی از اقتصاد تک محصولی، ضرورت شناسایی و بررسی عوامل مؤثر بر تمایل و تصمیم شرکت ها در صنایع مختلف به صادرات و ورود به بازارهای بین الملل، بیش از گذشته احساس می­شود (همدانی،1392).

از طرفی صنایع غذایی و تبدیلی به عنوان صنایعی وابسته به محصولات کشاورزی ازجمله مهم ترین گروه­های صنعتی است که می تواند در توسعه ی اقتصادی کشورها به ویژه کشورهای درحال توسعه، نقش کارآمدی ایفاء کند. از دلایل این امر، ارزان بودن مواد خام محصولات کشاورزی، وجود نیروی کار ارزان، سرمایه گذاری و ارزبری کم موردنیاز این محصولات می باشد. ایجاد این صنایع می تواند در افزایش ارزش افزوده ی محصولات کشاورزی تأثیر ویژه ای داشته  باشد و ارزش صادرات این بخش را نیز افزایش دهد. لذا بررسی عامل های کارآمد بر عرضه ی صادرات صنایع غذایی، امری ضروری به نظرمی­رسد(ترکمانی و ذوقی پور، 1387).

در هیچ یک از مطالعات صورت گرفته در موردبررسی عوامل اثرگذار بر عملکرد صادرات به تأثیر نقش گرایش کارآفرینانه و تعهد سازمانی بر عملکرد صادرات به طور همزمان توجه نشده است. به همین دلیل در این پژوهش سعی بر این است که تأثیر این عوامل درون سازمانی بر عملکرد صادرات شرکت های مواد غذایی بررسی شود و هم­چنین این تأثیرات باهم مورد مقایسه قرار گیرند تا مشخص گردد که کدام یک از این عوامل به بهبود عملکرد صادرات در صنعت مواد غذایی کمک بیشتری می نماید.

    • سوا لات تحقیق
    1. چه عوامل درون سازمانی برافزایش عملکرد صادرات شرکت اثرگذار هستند؟
    1. تأثیر گرایش کارآفرینانه بر عملکرد صادرات چگونه است؟
    1. تأثیر گرایش کارآفرینانه بر عملکرد نوآوری چگونه است؟
    1. تأثیر گرایش کارآفرینانه بر ظرفیت جذب دانش چگونه است؟
    1. تأثیر گرایش کارآفرینانه بر قابلیت یادگیری سازمانی چگونه است؟
    1. تأثیر تعهد مستمر بر عملکرد صادرات در بازارهای بین المللی چگونه است؟
    1. تأثیر تعهد عاطفی بر عملکرد نوآوری چگونه است؟
    1. تأثیر تعهد عاطفی بر قابلیت یادگیری سازمانی چگونه است؟
    1. تأثیر عملکرد نوآوری بر عملکرد صادرات چگونه است؟
    1. تأثیر ظرفیت جذب دانش بر عملکرد صادرات چگونه است؟
    1. تأثیر قابلیت یادگیری سازمانی بر عملکرد صادرات چگونه است؟
        • اهداف تحقیق
    • طراحی و توسعه مدل عوامل درون سازمانی مؤثر بر عملکرد صادرات شرکت های مواد غذایی؛
    • بررسی نقش میانجی عوامل عملکرد نوآوری، ظرفیت جذب دانش و قابلیت یادگیری سازمانی؛
    • ارائه راهکارهای مدیریتی به منظور ارتقاء عملکرد صادرات شرکت های تولیدی مواد غذایی؛
        • فرضیه های تحقیق

فرضیه 1: گرایش کارآفرینانه تأثیر مثبتی بر عملکرد صادرات دارد.

فرضیه 2: گرایش کارآفرینانه تأثیر مثبتی بر عملکرد نوآوری دارد.

فرضیه 3: گرایش کارآفرینانه تأثیر مثبتی بر قابلیت یادگیری سازمانی دارد.

فرضیه 4: گرایش کارآفرینانه تأثیر مثبتی بر ظرفیت جذب دانش دارد.

فرضیه 5: تعهد مستمر تأثیر مثبتی بر عملکرد صادرات دارد.

فرضیه 6: تعهد عاطفی تأثیر مثبتی بر عملکرد نوآوری دارد.

فرضیه 7: تعهد عاطفی تأثیر مثبتی بر قابلیت یادگیری سازمانی دارد.

فرضیه 8: عملکرد نوآوری تأثیر مثبتی بر عملکرد صادرات دارد.

فرضیه 9: ظرفیت جذب دانش تأثیر مثبتی بر عملکرد صادرات دارد.

فرضیه 10: قابلیت یادگیری سازمانی تأثیر مثبتی بر عملکرد صادرات دارد.

Export Performance

Theingi and Sharon

Ferna´ndez&  Alegre

Aaby and Slater

Dean

Leonidou

    • مواد و روش انجام تحقیق

پژوهش حاضر ازنظر هدف، کاربردی- توسعه ای و ازنظر روش گردآوری داده ها، توصیفی- پیمایشی است. در این پژوهش، از روش­های کتابخانه­ای و پیمایشی استفاده می­گردد که روش پژوهش پیمایشی مربوط به زمان حال بوده و در آن با گردآوری داده ها و اطلاعات درباره شرایط فعلی به شناخت بهتر و کامل تری از وضع موجود می­رسیم. روش کتابخانه­ای عمدتاً به منظور مطالعه ادبیات موضوع، بررسی سابقه تحقیق و آشنایی با تجربیات صورت گرفته مورداستفاده قرار می­گیرد. به منظور جمع­آوری داده­های تحقیق، از ابزار پرسشنامه استفاده خواهد شد. پرسشنامه این تحقیق پس از بررسی دقیق ادبیات و با کمک خبرگان طراحی و تدوین خواهد شد. به منظور تنظیم، تجزیه وتحلیل، محاسبات آماری، پاسخ به سؤالات و آزمون فرضیات پژوهش، نرم افزارهای SPSS و PLSبه کار گرفته خواهد شد.

    • جامعه آماری

جامعه آماری موردبررسی در این تحقیق شرکت های فعال صادراتی در صنعت مواد غذایی شهر تهران می­باشد. نمونه آماری تحقیق بخشی از جامعه آماری فوق است که از طریق تعیین حجم نمونه مشخص می­گردد.

مدیر سایت