تأثیر امنیتی پیکارجویان معارض در عراق بر محیط امنیتی جمهوری اسلامی ایران

تأثیر امنیتی پیکارجویان معارض در عراق بر محیط امنیتی جمهوری اسلامی ایران

و صفحه عنوان به انگلیسی…………………………………………………………………….151

الف: بیان مسئله

تأمین امنیت و راه های دستیابی به آن ازجمله  سنگ بناهای شکل گیری واحدهای سیاسی از نگاه تاریخی بوده است. تا از این طریق اعضای جوامع مذکور  بتوانند به کمک همدیگر به مهم ترین نیازشان که تأمین امنیت است دست یابند. بدین سان مفهومی تحت عنوان امنیت ملی در ادبیات سیاسی شکل گرفت که از عوامل مختلفی تأثیر می پذیرد. این باعث پیچیده شدن این مفهوم گردیده است. این مفهوم ابعاد اقتصادی؛ حقوقی، اجتماعی و سیاسی را در برمی گیرد. هر کشوری نیز سعی کرده عناصر تأثیرگذار بر آن را تبیین کند تا بتواند این کارکرد را که ازجمله کارکردهای کلاسیک دولت هاست به خوبی انجام دهد.

بیش از دو دهه است که در ادبیات سیاسی ایران نیز این موضوع اهمیت یافته که عناصر مختلفی در آن دخیل بوده است. ازجمله این عناصر گروه های قومی و مذهبی است که در مرزهای کشور مستقر هستند و براثر تداخل قومیتی و یا هویتی با برخی گروه های قومی و مذهبی در مرزها همواره برخی تهدیدات امنیتی در طول تاریخ برای کشور به وجود آورده اند. دو خطر مهمی که هم اکنون امنیت ملی ایران را تهدیدی می کند بحران های قومی و ظهور برخی گروه های ایدئولوژیک تندرو در کنار مرزهای کشور است. محور عملیاتی این گروه ها بیشتر در کشور عراق است. این کشور هم اکنون به محل رقابت برخی کشورها برای ایجاد تهدید علیه ایران تبدیل شده است.

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت zusa.ir مراجعه نمایید.

آنچه در جامعه عراق و تا این اواخر وجود دارد وضعیت ناامنی مفرط است. چالش امنیتی عراق بحران های سیاسی و ایدئولوژیکی ایجاد می کند که باعث حساسیت ایران در حوزه امنیتی خود می شود. جمهوری اسلامی ایران کشوری با قومیت ها و مذاهب و گرایش های ایدئولوژیکی خاص و تقریباً مشترک و تأثیرگذار با اتفاقات و بحران های منطقه ای می باشد و این تأثیرگذاری از کشور عراق بیشتر خود را نشان می دهد. گروه های سنی حاضر در مناطق مرزی ایران و خصوصاً در مرز عراق باعث حساسیت فوق العاده ای برای دو کشور شده که ظهور پیکارجویان معارض جدید در عراق تبیین و تحلیل بیشتر این مسئله را موجب شده است. اگر بخواهیم بحران های ایجادشده در این دو کشور را بررسی کنیم باید سابقه تاریخی بحران های ناشی از عراق و سرایت آن به ایران نیز مورد تحلیل قرار گیرد.

اختلافات ایران و عراق سابقه ای طولانی دارد و ریشه درزمانی داشت که هنوز کشوری به نام عراق تشکیل نشده بود و سرزمینی که اکنون با نام عراق شناخته می شود جزئی از امپراتوری عثمانی بود. اختلافات ایران و عثمانی در طول چهار قرن همچنان پابرجا بود تا اینکه پس از جنگ جهانی اول با تجزیه امپراتوری عثمانی و تشکیل دولت عراق منازعات و اختلافات ایران و عثمانی به اختلافات و  منازعات ایران و عراق بدل شد. در دوره عثمانی منازعات بیشتر ابعاد مذهبی و ایدئولوژیک داشت و چهار جنگ بزرگ ایدئولوژیکی را با صفویه شیعی رقم زد و تنها قراردادهای صلح استانبول و زهاب نظم پایداری را برای چند دهه بین دو کشور ایجاد کرد که با تزلزل حکومت در ایران این نظم فروپاشید؛ بنابراین این جنگ ها تا جنگ جهانی اول و اشغال قسمت­های محدودی از ایران، توسط عثمان ها در غرب نیز ادامه یافت و تنها با فروپاشی عثمانی برای یک قرن کمرنگ گردید و بحران قومی جایگزین آن شد.  بحران ایدئولوژیک موجب شد خطوط مرزی دو کشور تا بعد از جنگ جهانی اول نهایی نگردد.

تشکیل دولت عراق با قیمومیت انگلستان  مسئله ای بود که نه تنها موارد و مسائل متنازع فیه را کاهش نداد بلکه به نوبه خود تولید مسائل و مشکلاتی دیگری را موجب شد. عراق بر مبنای ناسیونالیسم قومی تأسیس شد و امپراتوری عثمانی فروپاشید. اقلیتی سنی مذهب نیز با حمایت انگلستان بر عراق حاکم گشت.  اولین مسئله ای که از این رهگذر پدید آمد اخراج علمای شیعه ایرانی مقیم عراق به علت برپایی و رهبری انقلابی ضد استعماری در کشور عراق بود. توضیح اینکه علمای شیعه که به هیچ وجه تاب تحمل استیلای بیگانه را نداشتند پس از جنگ جهانی اول که استعمار انگلستان قیمومیت عراق را به عنوان غنیمتی جنگی به چنگ آورده بود، فتوای جهاد صادر و علیه انگلیس ها به پا خاستند. بدیهی بود انگلیسی ها نیز برای تحکیم استیلای خود بر عراق، وجود علمای مخالف را برنتافته اقدام به اخراج آن ها نمودند. لذا دولت و ملت ایران به شدت به این اقدام اعتراض نموده و روابط دو کشور به تیرگی گرایید.

با تغییر در نظم منطقه ای خاورمیانه و تأسیس حکومت های ملی و دولت های عرفی و حمایت انگلستان از هر دو کشور ایران و عراق و تصمیم دولت های این دو کشور برای واگذاری توسعه طلبی ارضی به تدریج اختلافات دو کشور کمرنگ شد و پیمان سعدآباد باعث همکاری دو کشور در حوزه ای امنیتی و تجاری گشت و پیمان بغداد در سال 1334 پیوندهای امنیتی منطقه ای دو کشور را گسترش داد. لیکن ناگهان با شکل گیری دولت های انقلابی با مرام سوسیالیستی و تأکید بر پان عربیسم منطقه ای در سال 1338 روابط دو کشور تیره شد و عراق درصدد بهره گیری از پان عربیسم منطقه ای برای اخلال در امنیت ملی ایران برآمد. بحران مزبور حتی در پیمان الجزایر سال 1353 حل نشد و با انقلاب اسلامی و تلاقی بحران قومی و ایدئولوژیک تشدید شد که باعث تحمیل طولانی ترین جنگ منطقه ای توسط عراق علیه ایران با حمایت کشورهای عربی منطقه و ساختار نظام بین الملل گردید. روابط پرتضاد دو کشور پس از جنگ ادامه یافت و بعد از سقوط صدام توسط ایالات متحده و هم پیمانانش فرصتی برای همکاری دو کشور فراهم گشت. شیعیان به تناسب اکثریت خود ساختار سیاسی را به دست گرفتند و روابط دو کشور به سمت ایجاد متحدانی استراتژیک در حوزه سیاسی و اقتصادی پیش رفت. ساختار نظام جهانی و سیستم تابع منطقه ای آن این روابط را که در حال ایجاد نظم منطقه ای جدید در خاورمیانه بود برنتافتند. از شکاف های مذهبی و قومی بین دو کشور سود جسته و از این بحران ها استفاده نموده و با حمایت از پیکار جویان جدید در سوریه و عراق امنیت ملی ایران را نشانه رفتند.

ب: سؤال اصلی و سؤالات فرعی

سؤال اصلی:

پیکارجویان معارض (داعش و گروه های وابسته) در عراق چه تأثیری بر محیط امنیتی جمهوری اسلامی ایران دارند؟

سؤالات فرعی:

    1. بحران هایی که پیکارجویان معارض بر محیط امنیتی جمهوری اسلامی ایران دارند دارای چه ابعادی است؟
    1. رفتار پیکارجویان معارض چگونه محیط امنیتی ایران در منطقه خاورمیانه را متأثر کرده است؟
    1. بحران ناشی از حضور پیکارجویان معارض در همسایگی ایران چه تفاوتی ازلحاظ تاریخی و جامعه شناختی با سایر بحران های امنیتی ایران دارد؟

ج: اهمیت و ضرورت انجام تحقیق

هر پژوهش از دو بعد اهمیت و ضرورت نظری و کاربردی برخوردار است:

اهمیت نظری

    • گسترش ادبیات نظری در خصوص امنیت و امنیت ملی
    • شناخت ابعاد نظری و فقهی گروه های تکفیری و جهادی
    • شناخت عوامل مؤثر بر امنیت ملی

اهمیت کاربردی:

    • شناخت عوامل تأثیرگذار بر امنیت ملی ایران در کشور عراق و تحلیل موضوع برای دستگاه دیپلماسی کشور
    • مقایسه بحران های قومی و ایدئولوژیک مذهبی در عراق و تأثیر آن بر ایران
    • بررسی راهکارهایی برای مقابله با خطر داعش و دیگر گروه های پیکارجو

تأمین امنیت در عراق از ابعاد گوناگون برای ایران مهم خواهد بود ایران با عراق دارای تشابه مذهبی، تشابهات قومی زیادی هست. وجود قومیت های مشابه همچون کرد نیز دلیل دیگر اهمیت امنیت عراق برای ایران می باشد ابعاد دیگر اهمیت عراق مربوط به ابعاد اقتصادی و بازرگانی و خصوصاً موقعیت نفتی عراق می باشد که لازمه شناخت بیشتر عراق و امنیت این کشور را برای ایران می رساند.

در این قسمت به بررسی کتب ، مقالات و پایان نامه های پرداخته می شود که به نحوی با موضوع این پایان نامه مرتبط می باشد:

در ابتدا کتاب «ایران، عراق جدید و نظام سیاسی-امنیتی خلیج فارس»  نوشته کیهان برزگر، مرکز تحقیقات استراتژیک و معاونت پژوهشی دانشگاه آزاد اسلامی، چاپ 1389 بررسی می شود این کتاب به اتفاقات روی داده در عراق بعد از حمله نظامی آمریکا و متحدانش پرداخته و اینکه چه اتفاقاتی در این خصوص در منطقه به وجود آمده و چه تأثیری در ابعاد سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و ایدئولوژیکی ایجاد کرده و رفتار و اقدامات ایران در این راستا چگونه بوده است، در ابتدای این کتاب از عراق جدید و چشم اندازه های قدرت و سیاست در خاورمیانه صحبت می کند که باعث ایجاد بحران هایی در منطقه و تغییرات ژئوپلیتیکی شده که قدرت و سیاست در خاورمیانه را با چالش روبه رو کرده است. در این بخش اشاراتی به اقدام و فعالیت دولت های غربی در عراق برای تحکیم حکومت و قدرت متمایل به آن ها و خواسته هایشان دارد. بخش بعدی این کتاب به رابطه جدید ایران و عراق اشاره می کند که به بررسی چالش ها و فرصت های موجود می پردازد و اینکه عنصر شیعی در این خصوص بیشترین نقش را بازی می کند. بخش بعدی این کتاب به رابطه ایران و آمریکا در خصوص اتفاقات جدید عراق پرداخته که این تغییرات حضور منطقه ای ایران را متحول کرده و همچنین تضاد نقش ایران و آمریکا در عراق را مورد تحلیل قرار می دهد. در بخش آخر این کتاب نیز بعد سیاسی-امنیتی ایران و عراق جدید را بررسی می کند که شناخت نظام سیاسی-امنیتی خلیج فارس در رأس این بخش قرارگرفته است؛ بنابراین کتاب حاضر فقط به فرصت های ایران در عراق جدید می پردازد و تهدیدات امنیتی جدید را در بر نمی گیرد.

کتاب «داعش؛ دولت اسلامی عراق و شام، بررسی انتقادی تاریخ و افکار» تألیف محمد ابراهیم نژاد و تدوین و ویرایش علمی حجت الاسلام والمسلمین مهدی فرمانیان است. در سال 1393 توسط انتشارات موسسه مطالعات بنیان دینی اندیشکده ادیان ، فرق و مذاهب قم منتشر شده است. در این کتاب، عناوینی همچون ابومصعب زرقاوی کیست؟ تأسیس القاعده عراق و فجایع آن، رهبری ابوبکر بغدادی، جنگ در سوریه و تأسیس داعش، وضعیت سیاسی عراق در زمان آغاز حملات داعش به عراق، ساختار تشکیلاتی داعش، تحلیلی بر مواضع داعش را در برمی گیرد.

نویسنده، در این کتاب عنوان می کند؛ با حمله آمریکا به عراق در سال 2003 به بهانه مبارزه با تروریسم، شاخه القاعده در عراق، به رهبری ابومصعب زرقاوی فعال شد و عملیات های انتحاری بسیاری در عراق به وقوع پیوست. ابومصعب الزرقاوی از 2003 تا 2006، رهبر القاعده عراق بود و دشمن نزدیک خود را شیعیان می دانست و مهم­ترین کار خود را مبارزه با دولت شیعه عراق معرفی کرده بود. وی در سال 2006، در بمباران مواضع القاعده در عراق از سوی آمریکا کشته شد. با کشته شدن وی افراد دیگری رهبری این گروه را به عهده گرفتند؛ اما وضع عراق و فقدان رهبرانی کاریزما، مثل زرقاوی، افول فعالیت های القاعده عراق را در پی داشت تا اینکه در سال 2010، موضوع سوریه پیش آمد و در همین زمان، ابوبکر البغدادی رهبر این گروه تروریستی شد و با خشونت بیشتر، به قتل و غارت مردم بی گناه اقدام کرد.

وی در بخش دیگری از کتاب ذکر کرده است که برای شناخت داعش باید القاعده را شناخت و شناخت القاعده بدون شناخت سلفیه جهادی ممکن نیست. سلفیه جهادی در دهه هفتاد قرن بیستم، در مصر ظهور یافت و با تفسیر خاص از جاهلیت و جهاد گروه های تکفیری متعددی از دل آن بیرون آمدند. نویسنده، این کتاب را رساله ای مختصر در باب تاریخ و عقاید القاعده عراق می داند که به تازگی، نام دولت اسلامی عراق و شام (داعش) را بر خود نهاده است. اما چیزی که در این پایان نامه به آن اشاره شده است، تأثیرات فعالیت گروه­های پیکارجو خصوصاً داعش بر محیط امنیتی جمهوری اسلامی است.

مقاله «برآورد استراتژیک عراق آینده» از فرزاد پور سعید، از فصلنامه مطالعات راهبردی، سال سیزدهم، شماره اول، بهار، 1389 شماره مسلسل 47. که در این مقاله  به برآیندی از وضعیت کنونی و گذشته عراق، نوع بازیگری و تمایلات بازیگران مؤثر اعم از داخلی و خارجی، فرصت ها و تهدیدات پیش روی و آسیب پذیری ها و مزیت های آن در عرصه داخلی و منطقه ای پرداخته است. در این مقاله به تخمین راهبردی عراق آینده می پردازد و این مهم را از خلال نقد سناریوی ایده آلیستی امکان پذیر می داند. این سناریو، شامل وضعیتی است که قانون اساسی عراق جدید، در قالب نوعی هدف گذاری راهبردی برای آینده این کشور ترسیم کرده و شامل دو هدف دموکراسی سازی در داخل و صلح طلبی در سیاست خارجی است. نویسنده این مقاله از رویکرد ساختاریابی سود می جوید و از خلال این رویکرد، به برآورد استراتژیک عراق آینده می پردازد. مطابق این رویکرد، واقعیات ساختاری عراق در چارچوب تاریخ، جغرافیا، فرهنگ و اقتصاد سیاسی این کشور، موجب محدودیت سناریوی ایده آلیستی و کشاکش میان آرمان ها واقعیات در عراق آینده می شود. همان طور که در معرفی این مقاله آمده تحولات آینده عراق با اتفاقات جدید موردبررسی قرار داده و ایدئولوژی جدید عراق را بررسی کرده است؛ اما ارتباط این ایدئولوژی و اتفاقات عراق را با ایران اشاره ای نکرده که زمینه فعالیت در این راستا را در این پژوهش موجب شده است.

مقاله «عراق، استمرار خشونت و رویای دموکراسی»، نویسنده خلیل اله سردارنیا ، فصلنامه راهبرد ، سال بیست و یکم ، شماره 63 تابستان 1391 که موضوعاتی هم چون بحران های هویت، یکپارچگی و مشروعیت ریشه دار، ملت سازی تحمیلی والیگارشی، بنیاد غیر دمکراتیک و غیر مدنی احزاب و گروه های سیاسی اجتماعی، باورها و فرهنگ خشونت طلبی فرقه ای و قومیتی-زبانی و مذهبی، استمرار حضور و برخورد خشن نیروهای نظامی آمریکایی و هم پیمانان آن ها در عراق را بررسی کرده است. این مقاله  صرفاً بر روی کشور عراق متمرکز می بخشد ویژگی قومیتی و مذهبی این کشور را لحاظ کرده و از اتفاقات و رویدادهای حال حاضر و ایدئولوژی جدید و حاکم در مناطق سنی نشین عراق اشاره ای نکرده است و موضوعی که در این پایان نامه تأکید زیادی دارد بعد امنیتی و تأثیرپذیری امنیتی  آن بر ایران می بخشد که در این مقاله به آن اشاره ای نشده است.

مقاله «قوم گرایی و ایجاد نظام سیاسی دموکراتیک در عراق» نویسنده علیرضا ازغندی و صابر کرمی نشریه علوم سیاسی ، پاییز 1386، دوره  4 ، شماره  7 . این مقاله به ویژگی قومیتی عراق پرداخته و گروه های مذهبی فعال در عراق را معرفی می کند و اشاره می کند که قدرت گیری یکی از این گروه ها باعث تلاش برای منزوی کردن سایر گروه ها شده و این ویژگی قوم گرایی نظام سیاسی دموکراتیک متزلزلی را به وجود می آورد. اما این پایان­نامه به ویژگی ایدئولوژیکی گروه های فعال عراقی مانور داده و با تمرکز بیشتری به آن پرداخته است.

مقاله، «عراق: مسائل امنیت ملی و نیروهای مسلح (1980 1988)» نویسنده محمود یزدانفام، فصلنامه تخصصی مطالعات دفاع مقدس، شماره 4 بهار 82 این مقاله به مواردی هم چون ویژگی عراق  بعد از دستیابی به استقلال در سال 1932، ناامنی و عدم ثبات سیاسی و اینکه حجم مشکلات عراق به دلیل اختلافات داخلی، نسبت به دیگر کشورها منطقه بسیار گسترده تر بوده است می پردازد و همچنین گروه های متعددی که در این کشور هستند که ازنظر نژاد و مذهب، بسیار متنوع بوده و انسجام ملی بسیار اندکی میان آن ها وجود دارد و نبود عوامل تشکیل یک ملت که باعث شده تا بخش های مختلف جامعه عراق اغلب به دلایل شخصی و ایدئولوژیکی، با تأسیس یک حکومت مرکزی مخالفت کنند را بررسی می کند. همچنین به جدایی طولانی مدت عراق از کشورهای همسایه به دلیل ناسازگاری های ایدئولوژیکی، تفاوت های نژادی و مذهبی و رقابت بر سر تسلط بر خلیج فارس با ناامنی های ناشی از مخالفت های داخلی علیه دولت این کشور همراه شد می پردازد این مقاله اطلاعات زیادی در خصوص ویژگی های ایدئولوژیکی در اختیار خواننده قرار می دهد اما ویژگی حال حاضر عراق و رفتارهای گروه های پیکارجویی معارض سنی در دوره زمانی جدید را شامل نمی شود لذا این پایان نامه تلاشی خواهد بود برای رفع این مشکل.

پایان نامه ها: پایان نامه «ژئوپلیتیک جدید عراق بعد از سقوط صدام و تأثیر آن بر امنیت ملی ایران» که توسط علی کاظمینی زاده  درسال 1391 در دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرمسار تهیه شده به معرفی کشور عراق پرداخته و تأثیرگذار بودن آن در ایجاد امنیت و یا بی ثباتی در منطقه خلیج فارس و به ویژگی متفاوت عراق جدید نسبت به گذشته می پردازد. این در حالی است که نوشتار حاضر تأکید بیشتری بر بحران های ایدئولوژیکی عراق و تأثیر آن بر بخش هایی از ایران دارد.

پایان نامه «تنگه هرمز و جایگاه استراتژیک آن در رویکردهای امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران» از صغری طالبی در دانشگاه شیراز که در این پایان نامه به جایگاه وضعیت استراتژیک ایران در منطقه اشاره کرده و تحولات منطقه خصوصاً خلیج فارس و تنگه هرمز را بر امنیت ملی ایران بررسی کرده است. در این پایان نامه به صورت اجمالی به مبحث امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران پرداخته و تحولات عراق را صرفاً درزمینه­ی تأثیرگذاری بر امنیت در حوزه تنگه هرمز می پردازد ولی نگارنده در این پژوهش تأثیر ایدئولوژیکی گروه های معارض موجود در عراق را بر ایران که امنیت ملی را در محیط امنیتش تهدید می کند بررسی و تحلیل می کند.

پایان نامه ای با عنوان «تحولات شمال عراق و تأثیر آن بر امنیت ملی ایران» که توسط ذبیح الله مهری پور در سال 1379 انجام گرفته که در این پایان نامه سعی شده است ضمن تشریح مفهوم امنیت ملی و ارتباط آن با مسائل روابط خارجی، تحولات مناطق کردنشین دو کشور ایران و عراق و تأثیرات آن بر امنیت ملی دو کشور به ویژه ایران موردبررسی قرار گیرد. هدف از این پژوهش پرداختن به بعد دیگری از عوامل کردی در تحولات دو کشور عمده منطقه خاورمیانه یعنی ایران و عراق می باشد. در این پژوهش هدف نگارنده بررسی تحولات کردستان بر امنیت ملی ایران می باشد و درواقع سعی شده تا حدودی نگرانی ها علایق ایران را در ارتباط با تحولات کردستان عراق موردبررسی قرار دهد، این در حالی است که تلاش اینجانب مختص به کردستان نخواهد بود و تحولات تمامی گروه­های معارض در عراق بر ایران بررسی خواهد شد.

پایان نامه «بررسی زمینه های همگرایی واگرایی اقوام عراق بر امنیت ملی ایران» نویسنده آقای محمدمهدی خضر صادقی خرم که در سال 1392 در دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی تهیه کرده که در آن به معرفی عراق جدید پرداخته که واجد تحولاتی است که تغییر در ساختار قدرت و هویت آن باعث دگرگونی هایی در  رویکردهای بازیگران خاورمیانه ای شده است. حضور شیعیان و کردها در ساخت قدرت بغداد، حذف رژیم کینه توز بعثی، تغییر رویکرد «عربی – سنی» به «عربی – شیعی – کردی» در فضای سیاسی عراق، فرصت های به وجود آمده در عراق جدید در جهت منافع و امنیت ملی ایران است پرداخته است. در این راستا حضور اقوام قومی و مذهبی عراق وحدت و همگرایی این اقوام و نقش بسزای آن ها برای اهداف و منافع ایران بررسی می شود. ولی به تحولات جدید و ایجاد گروه های معارض در عراق و تحولاتی که این گروه ها ایجاد نموده اند که موجب ناامنی چه در عراق و چه در ایران شده اشاره ای نکرده است.

پایان نامه «تبیین تهدیدات امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران از سوی کشورهای شورای همکاری خلیج فارس(1380-1390)» که به وسیله خانم فاطمه خانی در سال1392 در دانشگاه اصفهان – پژوهشکده علوم اجتماعی و اقتصادی تهیه شده که به تبیین تهدیدات امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران از سوی کشورهای شورای همکاری خلیج فارس(1390-1380) می پردازد. این پایان نامه به بررسی اینکه آیا تهدیداتی از سوی شورای همکاری خلیج فارس و کشورهای این حوزه بر امنیت ملی ایران داشته یا خیر می پردازد و چند کشوری که در این حوزه قرار دارند را موردبررسی قرار می دهد. این پایان نامه توضیح مفصلی در خصوص تهدیدات عراق بر امنیت ایران انجام نداده است . لذا مستلزم کنکاش و بررسی جدید و مفصل است که نگارنده درصدد رفع این نقیصه می باشد.

آثار دیگری مانند پایان نامه (نقش جمهوری اسلامی ایران در پیاده سازی الگوی امنیت مشارکتی دسته جمعی در خلیج فارس) ازمحسن چوپانی رستمی( 1390) و مقاله (ژئوپولتیک عراق و تأثیر آن بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران) از  علی شهبازی (1383)، پایان نامه( نهادهای شیعیان و آینده عراق )از حسن ریوران و … وجود دارد که با بررسی های انجام شده توسط نگارنده، ارتباط موضوعی خاصی با پایان نامه حاضر نداشتند.

بدین سان نگارنده در این پژوهش به دنبال بررسی وضعیت ژئوکالچری و همچنین عوامل فرهنگی و هویتی و ایدئولوژیکی موجود در عراق  می باشد که می تواند در کنار سایر عوامل دیگر در عدم برقراری امنیت در عراق موردبررسی قرار گیرد. تأثیر این بحران ها بر امنیت ملی ایران به ویژه موقعیت گروه های سنی ایران و نوع جهت گیری این گروه ها بر امنیت ملی ایران موضوع اصلی این پژوهش است که در آثار فوق موردبررسی قرار نگرفته است.

 ه: فرضیه تحقیق

ظهور پیکارجویان معارض در عراق ازجمله بحران های هویت ایدئولوژیکی است که  بیشتر از بحران هویت قومی، امنیت ملی ایران را با خطر مواجه نموده و  امنیت منطقه ای ایران را تهدید کرده است. تهدید مزبور در برخی مناطق مرزی ایران که سنی مذهب هستند به ویژه در بلوچستان ایران بروز کرده است، همچنین کردستان ایران را با تهدیداتی مرزی مواجه نموده و حتی امنیت منطقه­ای ایران را متشنج کرده است و برای نخستین بار ایران را به مقابله دفاعی با آن ها در خاک عراق واداشته است.

و: بیان مفاهیم اصلی تحقیق

مدیر سایت